Nga periferia e Tiranës në bregdetin e Himarës, emrat përsëriten dhe interesat ekonomike ndërthuren. Kryetari i Komisionit Qendror të Zgjedhjeve, Ilirjan Celibashi, bashkëshortja e tij, familjarë të Fatmir Mediut dhe disa biznesmenë të njohur të ndërtimit shfaqen së bashku në dokumentet e projekteve për vila. Dy investime në zona të lakmuara, të njëjtët partnerë dhe një sërë pikëpyetjesh mbi marrëveshjet, financimet dhe përfitimet që qëndrojnë pas tyre.
Këshilli Kombëtar i Territorit dhe Ujit, i drejtuar nga kryeministri Edi Rama, ka miratuar ndryshimin e një lejeje ndërtimi për vila në Himarë. Vendimi, i renditur në pikën 55, parashikon ndërtimin e banesave individuale deri në dy kate mbi tokë, me një kat nëntokë dhe mur rrethues. Por më shumë sesa vetë projekti, vëmendjen e tërheqin personat dhe kompanitë që figurojnë si zhvillues.
Në dokumentacion renditen Ilirjan Celibashi, bashkëshortja e tij Ardiana Mediu, kompania Beauty International, Astrit Kamberi, Dritan Shehu, Artan Nito, Lindita Nito, Arlind Nito, Kledion Nito dhe Sonila Xukthi. Mes tyre gjenden familjarë politikanësh, sipërmarrës me investime të mëdha dhe kreu i institucionit përgjegjës për administrimin e zgjedhjeve në Shqipëri.
Një nga lidhjet më të dukshme është ajo me familjen e Fatmir Mediut, kreut të Partisë Republikane. Ardiana Mediu, bashkëshortja e Celibashit, është motra e politikanit, ndërsa kompania Beauty International kontrollohet nga dy fëmijët e tij, Semela dhe Even Mediu, të cilët zotërojnë nga 50 për qind të aksioneve.
E themeluar në vitin 2011, kjo kompani ka zhvilluar aktivitet kryesisht në tregti, import-eksport dhe konsulencë. Në vitin 2020, ajo deklaronte rreth 105 milionë lekë xhiro dhe 5,1 milionë lekë fitim para tatimit. Tashmë emri i saj shfaqet në një projekt vilash në bregdet, përkrah familjes Celibashi dhe biznesmenëve të ndërtimit.
Prania e familjarëve të Fatmir Mediut në këtë investim merr vëmendje edhe për shkak të profilit politik të ish-ministrit të Mbrojtjes, i cili është përballur me procesin gjyqësor për tragjedinë e Gërdecit. Megjithatë, pjesëmarrja në një projekt ndërtimi nuk provon shkelje ligjore. Ajo që kërkon sqarim është se çfarë zotëron secili prej zhvilluesve dhe si do të ndahen përfitimet nga investimi.
Historia nuk nis në Himarë. Dokumentet tregojnë se Celibashi dhe bashkëshortja e tij janë shfaqur më herët në një tjetër projekt banimi, këtë herë në Farkë të Vogël, në Tiranë.
Më 31 maj 2024, në dokumentacionin e Institutit Kombëtar të Trashëgimisë Kulturore është regjistruar një projekt për banesa individuale, ku si pronarë dhe zhvillues figurojnë Ilirjan Celibashi, Ardiana Mediu, Dritan Shehu, Raimonda Balla dhe Suela Çoba.
Emri që lidh dy projektet është Dritan Shehu, bashkëpronar i kompanisë së ndërtimit ALB-EDIL. Ai zotëron 50 për qind të aksioneve të shoqërisë, ndërsa pjesa tjetër i përket Astrit Kamberit. Të dy biznesmenët shfaqen edhe në listën e zhvilluesve të vilave në Himarë.
Kjo do të thotë se brenda dy viteve, familja e kryetarit të KQZ-së figuron në dy projekte banimi, në Tiranë dhe në bregdet, me të njëjtin partner nga sektori i ndërtimit. Përsëritja e kësaj marrëdhënieje ngre pyetje për mënyrën si janë lidhur marrëveshjet dhe përfitimet që mund të ketë secila palë.
ALB-EDIL nuk është një kompani e vogël. Për vitin 2024, shoqëria ka deklaruar rreth 617 milionë lekë xhiro dhe 95,6 milionë lekë fitim para tatimit. Pronarët e saj kanë interesa edhe në sektorin energjetik, përmes kompanisë Albania Power Core, e cila ka marrë leje për ndërtimin e një centrali fotovoltaik me kapacitet 40,56 MW në Fier.
Pra, bëhet fjalë për sipërmarrës që veprojnë në dy sektorë të rëndësishëm të ekonomisë, ndërtim dhe energji, ku lejet dhe vendimet e institucioneve shtetërore kanë ndikim të drejtpërdrejtë në zhvillimin e investimeve. Kjo nuk tregon se lejet janë dhënë në mënyrë të parregullt, por e bën edhe më të rëndësishme transparencën e marrëdhënieve të biznesit.
Në projektin e Himarës shfaqet edhe një tjetër emër i njohur në zonën e bregdetit, Artan Nito, pronari i hotelit luksoz NASSAU në Dhërmi. Ai kontrollon 60 për qind të kompanisë NIKI KONSTRUKSION & SOLAR, ndërsa 40 për qind zotërohet nga Lindita Nito. Në listën e zhvilluesve figurojnë gjithashtu Arlind dhe Kledion Nito.
Emri i Artan Nitos është përmendur edhe në raportimet mbi hetimet për fatura fiktive dhe dyshime për pastrim parash, në kuadër të dosjes së njohur si çështja “Beqja”. Këto raportime nuk përbëjnë provë fajësie, por janë një tjetër element që kërkon kujdes në shqyrtimin e marrëdhënieve financiare.
Sipas dokumentacionit të Institutit Kombëtar të Trashëgimisë Kulturore, të datës 7 nëntor 2024, kompanitë ALB-EDIL dhe NIKI KONSTRUKSION & SOLAR shfaqen së bashku në projektin e vilave në Himarë. Kështu, në të njëjtin investim bashkohen biznesmenë të ndërtimit, familjarë të një politikani dhe familja e një zyrtari të lartë shtetëror.
Në pamje të parë, projektet në Farkë dhe Himarë mund të duken si dy investime të zakonshme private. Por krahasimi i dokumenteve nxjerr në pah marrëdhënie të përsëritura mes disa prej pjesëmarrësve. Pikërisht këtu lindin pyetjet që kërkojnë përgjigje.
Çfarë marrëveshjesh kanë lidhur Celibashi dhe bashkëshortja e tij me ndërtuesit? A kanë kontribuar me toka, para apo pasuri të tjera? Sa vila ose njësi banimi do të përfitojnë nga këto projekte? Dhe mbi të gjitha, a janë deklaruar plotësisht interesat pasurore dhe financiare që lidhen me këto investime?
Këto pyetje nuk mund të marrin përgjigje vetëm nga emrat e renditur në lejet e ndërtimit. Për këtë nevojiten kontratat mes palëve, dokumentet e pronësisë, deklarimet e pasurisë dhe të dhënat mbi burimet e financimit.
Ndërsa për shumë familje shqiptare sigurimi i një banese mbetet një përpjekje e gjatë ekonomike, projektet e vilave në zonat më të kërkuara të vendit përfaqësojnë investime me vlerë të konsiderueshme. Kur në to shfaqen edhe zyrtarë të lartë, interesi publik për të ditur burimin e pasurive dhe mënyrën e përfitimit është i ligjshëm.
Përfshirja e Celibashit në këto projekte nuk është në vetvete provë korrupsioni apo konflikti interesi. Megjithatë, pozicioni i tij si kryetar i KQZ-së kërkon një standard të lartë transparence. Publiku duhet të ketë mundësi të kuptojë nëse interesat ekonomike janë deklaruar sipas ligjit dhe nëse marrëveshjet janë kryer në kushte të rregullta.
Edhe institucionet përgjegjëse për kontrollin e pasurive dhe konfliktit të interesit kanë arsye të shqyrtojnë dokumentacionin përkatës. Nëse nga verifikimet dalin indicie për vepra penale që hyjnë në kompetencën e SPAK, atëherë çështja mund të kërkojë edhe hetim penal.
Në fund, historia nuk është thjesht për disa vila në Himarë apo banesa në Farkë. Është historia e marrëdhënieve ekonomike që lidhin një zyrtar të lartë, familjarë politikanësh dhe biznesmenë me interesa të mëdha në ndërtim e energji.
