Komisioni Europian ka ngritur shqetësime lidhur me vendimin e Kuvendit të Shqipërisë për të refuzuar kërkesën e SPAK për heqjen e imunitetit parlamentar të ish-zëvendëskryeministres Belinda Balluku, duke evidentuar problematika në respektimin e parimit të kontrollit dhe balancës së pushteteve, si dhe të barazisë përpara ligjit.
Në raportin për sundimin e ligjit, Komisioni ndalet te vendimi i marrë në mars të vitit 2026, kur shumica parlamentare rrëzoi kërkesën e Prokurorisë së Posaçme për autorizimin e arrestimit të Ballukut, e cila është marrë e pandehur për dyshime lidhur me shkeljen e barazisë në tendera.
Sipas Komisionit Europian, refuzimi i kërkesës ka ngritur shqetësime për mënyrën se si funksionojnë mekanizmat e kontrollit dhe balancës ndërmjet institucioneve, si dhe për zbatimin e parimit të barazisë përpara ligjit.
Raporti evidenton gjithashtu reagimet negative të përfaqësuesve të pushtetit ekzekutiv dhe legjislativ ndaj vendimeve të institucioneve të drejtësisë, përfshirë sulmet publike kundër SPAK dhe gjyqësorit.
Një tjetër shqetësim lidhet me nismat ligjore të propozuara nga deputetë të shumicës për ndryshimin e Kodit të Procedurës Penale, me qëllim zgjerimin e kategorisë së zyrtarëve që nuk mund të pezullohen nga detyra gjatë procedimeve penale.
Komisioni paralajmëron se ndryshime të tilla mund të pengojnë efektivitetin e hetimeve penale, përfshirë ato për korrupsionin e nivelit të lartë, ndërsa koha e paraqitjes së tyre mund të krijojë perceptimin e pandëshkueshmërisë.
Në raport theksohet gjithashtu se përpjekjet e zyrtarëve publikë dhe politikanëve për të ushtruar ndikim të papërshtatshëm mbi institucionet e drejtësisë kanë vijuar gjatë periudhës së raportimit.
Vendimi për rastin Balluku u mor më 12 mars 2026, kur 82 deputetë votuan kundër kërkesës së SPAK, ndërsa 47 votuan në favor të saj.
Kryeministri Edi Rama e mbrojti vendimin e shumicës, duke argumentuar se Kuvendi kishte vepruar në përputhje me kompetencat kushtetuese dhe se hetimi ndaj Ballukut mund të vijonte pa pengesa.
Nga ana tjetër, vendimi shkaktoi reagime nga përfaqësues të Bashkimit Europian dhe ambasada të vendeve partnere, të cilat theksuan rëndësinë e garantimit të pavarësisë së drejtësisë dhe të kushteve që SPAK të ushtrojë funksionet e tij.
Shqetësimet e Komisionit Europian vijnë në një moment kur Shqipëria synon të përshpejtojë procesin e integrimit në Bashkimin Europian, ndërsa lufta kundër korrupsionit të nivelit të lartë dhe funksionimi i pavarur i institucioneve të drejtësisë mbeten ndër kriteret kryesore të këtij procesi.
