VNA ka siguruar ekskluzivisht relacionin dhe studimin e plotë zyrtar të Këshillit të Lartë Gjyqësor (KLGJ) për rishikimin e numrit të përgjithshëm të gjyqtarëve në Republikën e Shqipërisë për periudhën 2026–2030.
Dokumenti zbardh një ndërhyrje madhore strukturore në pushtetin gjyqësor, me qëllim përballimin e stokut masiv të dhjetëra mijëra dosjeve të prapambetura dhe barazimin e Shqipërisë me standardet e Bashkimit Europian.
Sipas projektvendimit të përgatitur nga grupi i punës i KLGJ-së në bashkëpunim me ekspertët e Këshillit të Evropës, propozohet rritja e trupës gjyqësore me 102 gjyqtarë të përhershëm, shtimi i 392 punonjësve të administratës mbështetëse, si dhe një masë e posaçme e përkohshme prej 9 gjyqtarësh për Gjykatën e Lartë.
Përllogaritjet financiare konfirmojnë se ky plan do t'i kushtojë buxhetit të shtetit një faturë shtesë prej 1,220,000 mijë lekësh (afërsisht 1.22 miliardë lekë) çdo vit vetëm për shpenzime personeli.
Analiza e KLGJ-së vërteton se plotësimi i thjeshtë i vakancave ekzistuese nuk mjafton më për të stabilizuar sistemin gjyqësor shqiptar.
Aktualisht, Shqipëria ka vetëm 13.2 gjyqtarë për 100,000 banorë, referuar kapacitetit efektiv në detyrë, çka e vendos vendin dukshëm nën mesataren europiane prej 22.0 gjyqtarësh për 100,000 banorë.
Me zbatimin e plotë të paketës së propozuar prej 519 gjyqtarësh të përhershëm, Shqipëria arrin në raportin 22.2 gjyqtarë për 100,000 banorë, duke u barazuar plotësisht me normat e BE-së.
---
Plani i KLGJ-së parashikon një zgjerim të dyfishtë të trupës gjyqësore dhe të administratës që e mbështet atë.
Organika kombëtare e gjyqtarëve propozohet të rritet nga 417 vende të miratuara aktualisht në 519 pozicione të përhershme, me një shtesë neto prej 102 gjyqtarësh.
Paralelisht, për Gjykatën e Lartë parashikohet një tavan i përkohshëm prej 9 gjyqtarësh shtesë, duke e çuar kapacitetin maksimal gjatë mandatit të posaçëm në 528 gjyqtarë.
| *Gjyqtarë të Përhershëm (Shkalla e Parë & Apel)* | 102 gjyqtarë | 424,000 mijë lekë |
| *Staf Mbështetës i Përhershëm (Ndihmës ligjorë & Nëpunës)* | 336 punonjës | 656,000 mijë lekë |
| *Gjyqtarë të Përkohshëm (Gjykata e Lartë)* | 9 gjyqtarë | 48,000 mijë lekë |
| *Staf Mbështetës i Përkohshëm (Gjykata e Lartë)* | 56 punonjës | 93,000 mijë lekë |
| *EFEKTI FINANCIAR TOTAL PËR NJË VIT BUXHETOR* | *111 gjyqtarë / 392 staf* | *1,220,000 mijë lekë* |
---
Harta Gjyqësore: Ku do të shkojnë 102 Gjyqtarët e Rinj?
Studimi i siguruar nga VNA zbardh me detaje shpërndarjen territoriale dhe sipas juridiksioneve të 102 vendeve të reja të përhershme.
Paketa strukturore ndahet në dy kategori kryesore: 84 vende operacionale (64 në shkallën e parë dhe 20 në apel) dhe 18 vende të Rezervës Funksionale (10 në shkallën e parë dhe 8 në apel).
Rezerva funksionale shërben për të zëvendësuar kapacitetin e humbur kur gjyqtarët angazhohen si anëtarë në KLGJ, ILD apo si këshilltarë në Gjykatën e Lartë.
Tabela e mëposhtme pasqyron shpërndarjen e propozuar zyrtare nga KLGJ:
| *Gjykata e Tiranës* + 18
| *Gjykata e Durrësit* + 6
| *Gjykata e Fierit* + 6
| *Gjykata e Elbasanit* +5
| *Gjykata e Korçës* + 3
| *Gjykata e Shkodrës* +3
| *Gjykata e Vlorës* +3
| *Gjykatat Berat, Dibër, Gjirokastër, Kukës, Lezhë, Sarandë* + 0
| *TOTALI JURIDIKSIONI I PËRGJITHSHËM (SHKALLA E PARË)* +44
Sa i përket gjykatave të tjera të shkallës së parë, Gjykata Administrative e Tiranës përfiton 16 vende shtesë (duke kaluar nga 27 në 43), Gjykata Administrative Lushnjë merr 2 vende shtesë (nga 9 në 11), ndërsa Gjykata e Posaçme e Shkallës së Parë (GJKKO/SPAK) rritet me 2 vende (nga 16 në 18).
Në nivelin e gjykatave të apelit, 20 vendet e reja operacionale ndahen në: 6 vende për Apelin e Juridiksionit të Përgjithshëm (nga 78 në 84), 12 vende për Apelin Administrativ (nga 22 në 34), dhe 2 vende për Apelin e Posaçëm (nga 11 në 13).
---
Pasqyrimi i kapaciteteve njerëzore të sistemit zbulon një alarmante krizë vakancash.
Dokumentet e KLGJ-së dëshmojnë se nga 417 vende të miratuara në letra, në organikë faktike janë vetëm 343 gjyqtarë, ndërsa efektivisht në detyrë ushtrojnë funksionin vetëm 309 gjyqtarë.
Kjo krijon një hendek efektiv prej 108 gjyqtarësh që mungojnë aktualisht nga salla e gjyqit. Ky hendek përbëhet nga 74 vende të pazëna permanent dhe 34 mungesa funksionale neto nga angazhimet institucionale.
Kjo mungesë trupe ka shkaktuar një paralizë të rëndë në kohëzgjatjen e proceseve gjyqësore dhe krijimin e një stoku masiv dosjesh:
* *Apeli i Juridiksionit të Përgjithshëm:* Mban një stok prej *45,876 çështjesh* të papërfunduara në fund të vitit 2025, me një kohë teorike përpunimi (Disposition Time) prej *1,507 ditësh* (mbi 4 vjet) dhe me një Clearance Rate prej vetëm 72.7%.
* *Apeli Administrativ:* Përballon një stok prej *24,530 çështjesh, me një Disposition Time alarmant prej **2,634 ditësh* (mbi 7 vjet) dhe Clearance Rate 83.6%.
* *Gjykata e Lartë:* Mbarte në fillim të periudhës një stok prej *16,445 çështjesh*, megjithëse ka arritur një Clearance Rate pozitiv prej 282.6% falë përpjekjeve të fundit.
---
Për të zgjidhur ngërçin e stokut në Shkallën më të Lartë të gjykimit, KLGJ propozon aktivizimin e një kapaciteti të përkohshëm prej 9 gjyqtarësh me një mandat të vetëm dhe të parinovueshëm, të lidhur me një portofol të përcaktuar dosjesh të vjetra.
Ky mekanizëm do të kërkojë një vlerësim të posaçëm kushtetues dhe normativ përpara emërimit.
Më tej, studimi i KLGJ-së nënvizon se rritja e trupës gjyqësore nuk mund të mbetet një vendim formal në letër.
Zbatimi i reformës propozohet të kryhet me faza gjatë periudhës 2027–2030 dhe kushtëzohet nga katër faktorë të pandashëm:
1. *Prurjet e kandidatëve* nga Shkolla e Magjistraturës.
2. *Rekrutimi i plotë i 392 punonjësve të stafit mbështetës*.
3. *Alokimi i plotë i financimit buxhetor* prej 1.22 miliardë lekësh në vit.
4. *Gatishmëria e infrastrukturës fizike dhe teknologjike*, duke garantuar salla të reja gjykimi, zyra pune, serverë dhe sisteme IT për çdo gjyqtar të ri.
Me dërgimin e këtij studimi pranë Ministrisë së Drejtësisë dhe Ministrisë së Financave, KLGJ hap zyrtarisht rrugën e konsultimit publik për një nga faturat dhe reformave më të mëdha financiare të sistemit të drejtësisë në Shqipëri.
