Komisioni Europian ngre shqetësime serioze për sigurinë ushqimore në Shqipëri, duke evidentuar mangësi në funksionimin e Autoritetit Kombëtar të Ushqimit (AKU), kontrollin e pesticideve, kapacitetet laboratorike dhe transparencën e inspektimeve. Në progres-raportin e vitit 2026, Brukseli kërkon reforma të mëtejshme për garantimin e standardeve europiane dhe forcimin e masave për parandalimin e korrupsionit.
Në Kapitullin 12, që trajton sigurinë ushqimore, politikat veterinare dhe fitosanitare, Komisioni Europian konstaton se legjislacioni shqiptar mbetet vetëm pjesërisht i përafruar me atë të Bashkimit Europian, pavarësisht miratimit të ligjit për kontrollet zyrtare në qershor të këtij viti.
Një nga problematikat kryesore lidhet me funksionimin e AKU-së. Raporti kërkon reforma institucionale, përfshirë bashkimin e këtij institucioni me Autoritetin Kombëtar të Veterinarisë dhe Mbrojtjes së Bimëve, si dhe përcaktimin më të qartë të përgjegjësive të inspektimit.
Brukseli evidenton gjithashtu nevojën për përmirësimin e administrimit të të dhënave, statistikave të inspektimeve dhe transparencës, duke kërkuar burime të mjaftueshme financiare dhe administrative për zbatimin e kontrolleve ushqimore.
Probleme me laboratorët dhe kontrollin e pesticideve
Një tjetër shqetësim i rëndësishëm lidhet me laboratorët që kryejnë analizat e produkteve ushqimore. Sipas Komisionit Europian, laboratorët zyrtarë ende nuk janë përcaktuar në përputhje me kërkesat e rregullores europiane për kontrollet zyrtare.
Raporti thekson se nevojitet forcimi i kapaciteteve laboratorike, akreditimi dhe validimi i metodave të analizimit, në mënyrë që rezultatet e kontrolleve të jenë të besueshme dhe në përputhje me standardet e BE-së.
Shqetësime ngrihen edhe për mbetjet e pesticideve në produktet ushqimore. Komisioni Europian kërkon përmirësimin e masave që ndërmerren kur konstatohen produkte që nuk përmbushin standardet, si dhe rritjen e transparencës dhe monitorimit të këtyre substancave.
Problematikat shtrihen edhe në sektorin e qumështit dhe ushqimit për kafshët. Shqipëria duhet të hartojë një program kombëtar për përmirësimin e cilësisë së qumështit, ndërsa për rregullat specifike të ushqimit për kafshët nuk është raportuar progres.
BE paralajmëron për rreziqe korrupsioni në inspektime
Një vëmendje të veçantë raporti i kushton edhe rrezikut të korrupsionit në proceset e inspektimit dhe certifikimit, veçanërisht në sektorët veterinarë dhe fitosanitarë.
Komisioni Europian kërkon forcimin e transparencës, llogaridhënies dhe integritetit të institucioneve përgjegjëse, duke theksuar nevojën për masa më efektive në parandalimin e korrupsionit.
Sipas raportit, Shqipëria duhet të vijojë përpjekjet për të garantuar që inspektimet dhe certifikimet të zhvillohen në mënyrë transparente dhe në përputhje me standardet europiane.
Mangësi evidentohen gjithashtu në gjurmueshmërinë e kafshëve, mbikëqyrjen e sëmundjeve dhe kapacitetet për identifikimin e hershëm të rreziqeve veterinare.
Megjithëse Komisioni Europian njeh progresin e bërë në përafrimin e disa ligjeve me standardet e BE-së, raporti tregon se Shqipëria ka ende punë të konsiderueshme për të garantuar funksionimin e plotë të sistemit të sigurisë ushqimore.
Gjetjet e Brukselit ngrenë një çështje me rëndësi të drejtpërdrejtë për qytetarët: sa efektive janë kontrollet shtetërore për produktet ushqimore që përfundojnë çdo ditë në tryezat e konsumatorëve shqiptarë?
