Plani i Sir Keir Starmer për të dëbuar azilkërkuesit e refuzuar drejt “qendrave të kthimit” në vende të treta, si Ballkani, ka marrë mbështetjen e Agjencisë së Kombeve të Bashkuara për Refugjatët (UNHCR) në një lëvizje që burime qeveritare e kanë përshkruar si një “ndryshim loje”.
Yvette Cooper, Sekretarja e Brendshme, muajin e kaluar diskutoi mundësinë e pagesës së vendeve të treta për të pranuar azilkërkuesit e dështuar të Britanisë në një takim me kreun e UNHCR-së.
Ajo gjithashtu i tha Filippo Grandi-t, Komisionerit të Lartë të Kombeve të Bashkuara për Refugjatët, se qeveria e Mbretërisë së Bashkuar nuk do të hapë rrugë të reja dhe të sigurta për strehimin e refugjatëve derisa të rregullojë “sistemin e thyer të azilit” të Britanisë dhe të ulë ndjeshëm migracionin neto. Starmer nuk ka caktuar një objektiv, por tha se shifrat duhet të bien “dukshëm” nga numri i vitit të kaluar prej 728,000.
Qeveria po harton propozime për të hapur një seri “qendrash kthimi” jashtë vendit, ku emigrantët do të dërgohen pasi të jenë refuzuar për azil në Mbretërinë e Bashkuar dhe të kenë shteruar të gjitha mundësitë për apel.
Kjo është pjesë e strategjisë së Starmer për të trajtuar krizën e varkave të vogla në mes të numrave rekord të mbërritjeve këtë vit. Deri më tani këtë vit, 9,099 emigrantë kanë kaluar Kanalin Anglez në 162 varka, një rritje prej 45% krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar dhe 81% më shumë se në vitin 2023. Deri tani këtë muaj janë regjistruar 2,246 kalime. RNLI njoftoi se një emigrant vdiq të premten gjatë përpjekjes për të kaluar Kanalin bashkë me më shumë se 50 të tjerë, duke e çuar numrin e viktimave këtë vit në të paktën gjashtë. Vitin e kaluar, një numër rekord prej 78 personash vdiqën duke u përpjekur të kalonin.
UNHCR ka përgatitur një plan për mënyrën sesi duhet të funksionojnë “qendrat e kthimit” për të qenë efektive dhe për të respektuar standardet e të drejtave të njeriut, në mënyrë që të kapërcehen pengesat ligjore.
Dokumenti i UNHCR-së që paraqet “nevojën për sisteme efektive të kthimit dhe rolin e mundshëm të qendrave të kthimit” tha se gjithashtu do të ofronte mbështetje për vende si Britania për të vendosur këto marrëveshje, për sa kohë që ato nuk bien ndesh me “mandatin humanitar të UNHCR-së për të ofruar mbrojtje ndërkombëtare për refugjatët”.
Burime qeveritare thanë se mbështetja e UNHCR-së për konceptin e qendrave të kthimit ishte jetike, pasi ndërhyrja dhe provat e saj në rastin ligjor kundër skemës së Ruandës të qeverisë konservatore përfundimisht çuan në shpalljen e saj si të paligjshme nga Gjykata Supreme.
Ministrat ende nuk kanë hapur bisedime formale, por burime qeveritare thanë se planifikojnë t’u afrohen vendeve në Ballkanin Perëndimor, duke përfshirë Shqipërinë, Serbinë, Bosnjën dhe Maqedoninë e Veriut.
Britania e Madhe pritet të presë një samit të liderëve të Ballkanit Perëndimor në Londër këtë vjeshtë, ku migracioni i paligjshëm do të jetë kryefjalë e diskutimeve. Ministrat janë inkurajuar nga njoftimi i muajit të kaluar i Bashkimit Evropian, i cili i dha dritën jeshile shteteve anëtare që dëshirojnë të ndjekin qendrat e kthimit.
Një burim qeveritar tha se mbështetja e UNHCR-së për eksplorimin e “qendrave të kthimit” u kishte dhënë ministrave një shtysë të madhe për të avancuar planet. “Kjo mund të jetë një ndryshim loje, sepse do të na ndihmojë të kemi mbulesën e nevojshme ligjore kundër çdo sfide ligjore dhe gjithashtu do të na ndihmojë politikisht me deputetët tanë të krahut të majtë, të cilët mund të kenë dyshime,” tha burimi.
Politika ka të ngjarë të përballet me sfida ligjore nga organizatat e të drejtave të njeriut dhe ato për refugjatët. Amnesty International e ka kritikuar propozimin për qendrat e kthimit si një “nivel të ri të ulët” për trajtimin e emigrantëve në Evropë.
Dokumenti i UNHCR-së theksonte se migrantët e transferuar nën skemën e “qendrave të kthimit” duhet të jetojnë brenda komuniteteve lokale “sa më shpejt të jetë e mundur” dhe çdo kufizim mbi lëvizjen e tyre duhet të minimizohet. Fëmijët nuk duhet të përfshihen në këtë skemë përveç rasteve kur është në “interesin më të mirë të tyre” dhe kushtet për ta nuk duhet të “përbëjnë burgosje”.
Artikullini botuar sot në prestigjozen britanike The Times.
