Opinion i Arwa Mahdawi në The Guardian
Amerikanët kanë një teori të re, që qarkullon prej kohësh në rrjetet sociale dhe tani po hyn edhe në debatet serioze për ushqimin: kur shkojnë në Europë, hanë bukë, makarona, djathë, ëmbëlsira, pinë verë dhe megjithatë ndihen më lehtë, fryhen më pak dhe shpesh humbin peshë.
Në pamje të parë, shpjegimi më tundues është te ushqimi. Europa shihet si kontinent me rregulla më të forta për sigurinë ushqimore, me standarde më të rrepta dhe me më pak tolerancë ndaj disa përbërësve që në SHBA përdoren gjerësisht në ushqimet e përpunuara. Në Amerikë, muajt e fundit janë shtuar alarmet për ushqime të kontaminuara: sallata, fruta të ngrira, fara, produkte me rrezik salmonelle, madje edhe produkte ku janë raportuar ndotje të rrezikshme.
Europa nuk është e paprekshme nga këto probleme. Edhe aty ka shpërthime infeksionesh ushqimore, kujton autorja e The Guardian, Arwa Mahdawi. Por perceptimi i përgjithshëm mbetet se sistemi europian është më mbrojtës ndaj konsumatorit sesa ai amerikan. Prandaj shumë amerikanë thonë se buka dhe makaronat në SHBA i “shkatërrojnë”, ndërsa në Itali apo Francë i hanë pa problem.
Në këtë debat kanë hyrë edhe figura publike si Joe Rogan, i cili ka thënë se buka dhe makaronat e dëmtojnë në SHBA, por jo në Itali. Disa e lidhin këtë me miellin e përpunuar, me aditivët, me mënyrën si prodhohet ushqimi amerikan, apo me faktin se shumë produkte në SHBA janë më të industrializuara.
Por Mahdawi jep një shpjegim më tokësor: ndoshta problemi nuk është vetëm te buka. Ndoshta është te fakti se në Europë amerikanët ecin shumë më tepër.
Në shumicën e qyteteve europiane, sidomos kur je turist, dita kalon në këmbë. Ecën nga hoteli te kafeneja, nga muzeu te restoranti, nga stacioni te qendra historike. Në SHBA, jashtë disa qyteteve të mëdha, kjo është shpesh e pamundur. Infrastruktura amerikane është ndërtuar për makinën, jo për këmbësorin. Ka lagje pa trotuare, distanca të gjata, rrugë armiqësore për ecjen dhe një kulturë ku mungesa e makinës shihet pothuajse si çudi.
Autorja kujton edhe historinë e “jaywalking”, ligjet kundër kalimit të rrugës në vende të paautorizuara, që u nxitën në vitet 1920 nga industria e automobilave për ta paraqitur këmbësorin si problem dhe jo makinën si rrezik. Me fjalë të tjera, Amerika nuk e humbi ecjen rastësisht. Ajo u projektua gradualisht për ta bërë ecjen të vështirë.
Prandaj, kur amerikanët shkojnë në Europë dhe “dobësohen”, nuk është e sigurt se trupi i tyre po reagon ndaj një magjie europiane të miellit. Mund të jetë thjesht se për herë të parë pas shumë kohësh, ata po bëjnë atë që qytetet amerikane ua kanë hequr nga përditshmëria: po ecin.
Dhe kjo e bën debatin më interesant. Sepse nuk është vetëm histori ushqimi. Është histori urbanistike, politike publike dhe mënyre jetese. Pyetja nuk është vetëm pse makaronat italiane duken më të lehta se ato amerikane. Pyetja është pse një qytetar amerikan duhet të udhëtojë në Europë për të zbuluar se trupi i tij funksionon më mirë kur qyteti e lejon të ecë.
