Arsyetimi mbi pikëpyetjet rreth financimit të kontratës së lobimit të Partisë Demokratike (PD) bazohet kryesisht mbi Ligjin Nr. 8580, datë 17.2.2000 “Për Partitë Politike”, Kodi Zgjedhor i Republikës së Shqipërisë, si dhe akte të tjera që lidhen me financimin dhe transparencën e partive politike.
Përpara se të gjendet se kush do të paguajë këstet mujore prej 250,000 USD të kësaj kontrate, janë disa çështje që kërkojnë përgjigje:
1. A është një entitet i huaj ai që ka kontribuar për mbulimin e këtyre fondeve, duke shkelur ndalimin e financimit të huaj të partive politike?
2. Llogaria bankare nga e cila është bërë transferta e 750,000 USD të para dhe nëse ajo ishte në emër të PD-së apo ndonjë zyrtari të saj. A është hapur kjo llogari në përputhje me kërkesat ligjore për llogaritë bankare të subjekteve politike?
3. Emrat e donatorëve emigrantë shqiptarë që pretendohet të kenë kontribuar për të grumbulluar shifrën prej 750,000 USD të paguar deri më tani.
4. Verifikimi i shumave të dhuruara nga secili donator për të siguruar respektimin e ndalimit të limiteve të donacionit individual, siç përcaktohet nga ligji.
5. Koha kur janë bërë donacionet për të vlerësuar nëse ato duhej të ishin deklaruar në KQZ sipas afateve ligjore.
6. Mënyra e kryerjes së donacioneve – nëse janë bërë përmes llogarive bankare apo mjeteve të tjera – dhe mbajtësi i fondeve përpara transfertës.
7. Banka që ka shërbyer si ndërmjetëse për transfertën e fondeve, dhe vendndodhja e saj (Shqipëri apo jashtë).
8. Roli i shoqatës së krijuar në vitin 2025 në lehtësimin e procesit të donacioneve. A ka kjo shoqatë (apo fondacion) karakter politik dhe a vepron ajo në përputhje me legjislacionin në fuqi për këto entitete?
9. A po monitoron KQZ financimin e partive politike? Si institucioni kryesor për organizimin e zgjedhjeve në vend, a ka nisur KQZ ndonjë hetim për këtë çështje apo mjaftohet me qëndrime të pasivizuara të viteve të fundit?
Sipas Ligjit Nr. 8580, partitë politike janë të detyruara të zbatojnë rregulla strikte për financimin e tyre, duke përfshirë ndalimin e fondeve nga burime të huaja dhe kufizimet mbi shumat e donacioneve individuale. Kodi Zgjedhor kërkon gjithashtu që këto fonde të jenë të deklaruara dhe transparente.
Këto çështje janë thelbësore për të siguruar që financimi i kontratës të jetë në përputhje me ligjin dhe që opinioni publik të marrë përgjigje të qarta për burimin e këtyre fondeve. Nëse SPAK fillon një hetim të plotë mbi këtë çështje, këto pyetje do të jenë baza për të vlerësuar ligjshmërinë e këtij procesi.
