Një përplasje e fortë diplomatike mes Izraelit dhe Mbretërisë së Bashkuar ka kulmuar këtë të enjte me mbylljen formale të konsullatës britanike në Jerusalemin Lindor, një përfaqësi diplomatike me histori gati 200-vjeçare. Vendimi i qeverisë izraelite vjen si kundërpërgjigje ndaj sanksioneve të vendosura nga Londra kundër vendbanimeve të paligjshme izraelite në Bregun Perëndimor.
Por zhvillimet e orëve të fundit kanë sjellë një kompromis të pjesshëm. Ndërsa Izraeli deklaron se konsullata ka përfunduar zyrtarisht veprimtarinë e saj, qeveria britanike këmbëngul se ndërtesa diplomatike do të vazhdojë të funksionojë, tashmë nën emrin e ri “UK Mission, Jerusalem”.
Sipas Reuters dhe The Independent, ministri i Jashtëm izraelit, Gideon Sa’ar, ka konfirmuar se 20 diplomatë britanikë, përfshirë konsullin e përgjithshëm, duhet të përfundojnë detyrën dhe të largohen nga Izraeli. Vetëm shtatë diplomatë do të lejohen të vazhdojnë aktivitetin në ndërtesën ekzistuese, me kompetenca të kufizuara.
Nga sanksionet ekonomike te dëbimi i diplomatëve
Kriza nisi më 8 shtator, kur qeveria britanike njoftoi masa kundër vendbanimeve izraelite në Bregun Perëndimor, përfshirë ndalimin e tregtisë së produkteve të prodhuara në këto vendbanime dhe sanksione ndaj individëve e kompanive që mbështesin aktivitetet e kolonizimit.
Izraeli reagoi duke i dhënë Londrës një ultimatum prej 30 ditësh për mbylljen e konsullatës në Jerusalemin Lindor dhe largimin e personelit diplomatik. Afati përfundoi më 8 tetor.
Gjatë mëngjesit të së enjtes, gazetarët e Reuters panë punonjës që hiqnin nga ndërtesa tabelën me mbishkrimin “British Consulate General”, si dhe shenjën identifikuese të seksionit konsullor. Megjithatë, flamuri britanik vazhdonte të valëvitej mbi ndërtesë.
Ministri izraelit Gideon Sa’ar e justifikoi vendimin me qëndrimet e qeverisë britanike, të cilat i cilësoi armiqësore ndaj Izraelit.
“Nuk donim të arrinim deri këtu, por veprimet e qeverisë laburiste na sollën në këtë pikë”, deklaroi ai. 
Londra: Izraeli nuk ka të drejtë ligjore të mbyllë konsullatën.
Reagimi i qeverisë britanike ka qenë i prerë në aspektin juridik, por më i kujdesshëm në planin diplomatik.
Ministri i Jashtëm britanik, Ed Miliband, deklaroi se Londra nuk e njeh të drejtën e Izraelit për të urdhëruar mbylljen e konsullatës, pasi ajo ndodhet në Jerusalemin Lindor, territor që Mbretëria e Bashkuar e konsideron të pushtuar.
Në deklaratën zyrtare të publikuar më 8 tetor, Miliband konfirmoi se pas bisedimeve me qeverinë izraelite ishte arritur një marrëveshje për vazhdimin e pranisë britanike.
Sipas tij, ndërtesa nuk do të mbyllet, por do të mbajë emrin “UK Mission, Jerusalem”, duke vazhduar të ofrojë shërbime dhe të mbështesë popullsinë palestineze.
Megjithatë, Londra ka tërhequr përkohësisht një pjesë të personelit dhe familjarëve të diplomatëve për arsye sigurie. Miliband njoftoi gjithashtu se Britania nuk do të ndërmarrë masa hakmarrëse ndaj diplomatëve izraelitë për sa kohë vazhdojnë negociatat serioze mes dy qeverive.
Kjo deklaratë vjen pasi në mediat britanike ishte raportuar mundësia e dëbimit të 27 diplomatëve izraelitë nga Londra, si përgjigje ndaj masave të Tel Avivit.
Një konsullatë më e vjetër se vetë shteti i Izraelit
Konsullata britanike në Jerusalem u themelua rreth vitit 1839, në kohën kur qyteti ishte pjesë e Perandorisë Osmane, më shumë se një shekull përpara krijimit të shtetit të Izraelit në vitin 1948.
Ndërtesa aktuale ndodhet në lagjen Sheikh Jarrah të Jerusalemit Lindor dhe ka shërbyer për dekada si qendra kryesore e marrëdhënieve britanike me palestinezët në Jerusalem, Bregun Perëndimor dhe Rripin e Gazës.
Ndryshe nga ambasada britanike në Tel Aviv, e cila merret me marrëdhëniet zyrtare me shtetin izraelit, konsullata në Jerusalemin Lindor ka pasur një rol të veçantë diplomatik dhe konsullor në raport me palestinezët. Kjo është edhe arsyeja pse vendimi izraelit ka një peshë politike që shkon përtej një mosmarrëveshjeje të zakonshme diplomatike.
Jerusalemi Lindor u pushtua nga Izraeli gjatë luftës së vitit 1967 dhe më pas u aneksua, një veprim që nuk njihet nga shumica e bashkësisë ndërkombëtare. Palestinezët e konsiderojnë këtë pjesë të qytetit kryeqytetin e shtetit të tyre të ardhshëm.
Ndërkohë, Izraeli e konsideron të gjithë Jerusalemin kryeqytetin e vet.
Një krizë që rrezikon të thellojë përplasjen mes dy aleatëve
Përplasja për konsullatën është vetëm episodi më i fundit i përkeqësimit të marrëdhënieve mes Izraelit dhe Mbretërisë së Bashkuar. Londra ka kritikuar vazhdimisht operacionet ushtarake izraelite në Gaza, dhunën e kolonëve ndaj palestinezëve në Bregun Perëndimor dhe zgjerimin e vendbanimeve që konsiderohen të paligjshme sipas së drejtës ndërkombëtare.
Qeveria e Benjamin Netanyahut, nga ana tjetër, e ka akuzuar qeverinë laburiste britanike për qëndrime armiqësore ndaj Izraelit. Edhe Franca ka mbështetur masa sanksionuese kundër vendbanimeve izraelite, por deri tani Izraeli nuk ka ndërmarrë ndaj përfaqësisë franceze në Jerusalem masa të ngjashme me ato kundër britanikëve.
Analistët paralajmërojnë se pasojat më të drejtpërdrejta të kufizimit të aktivitetit të konsullatës mund t'i vuajnë palestinezët, të cilët mbështeten te kjo përfaqësi për shërbime dhe kontakte diplomatike.
Për momentin, kompromisi i arritur shmang mbylljen fizike të ndërtesës, por nuk e zgjidh konfliktin. Izraeli ka hequr statusin e konsullatës dhe ka reduktuar ndjeshëm praninë diplomatike britanike, ndërsa Londra nuk e njeh ligjshmërinë e këtij vendimi.
Kështu, pas gati dy shekujsh pranie diplomatike britanike në Jerusalem, konsullata humbet emrin dhe pjesën më të madhe të personelit, por jo flamurin. Një kompromis që shmang ndërprerjen e plotë të marrëdhënieve diplomatike, pa i dhënë fund përplasjes politike mes dy vendeve.
