Hungaria po përgatitet të ndërmarrë një nga hapat më të rëndësishëm në përballjen me të kaluarën komuniste. Budapesti pritet të nisë publikimin online të dhjetëra mijëra dosjeve të ish-Sigurimit të Shtetit, duke u dhënë qytetarëve qasje në emrat e informatorëve dhe bashkëpunëtorëve të përdorur nga shërbimet sekrete gjatë regjimit.
Publikimi është planifikuar të përkojë me 70-vjetorin e kryengritjes anti-sovjetike të vitit 1956 dhe vjen si pjesë e zotimit të kryeministrit Peter Magyar për të hapur arkivat e ruajtura prej dekadash në Budapest. Qëllimi, sipas autoriteteve, është që shoqëria hungareze të përballet më hapur me trashëgiminë e saj totalitare.
Edhe pse komunizmi në Hungari mori fund në vitin 1989, hapja e plotë e dosjeve u shty për vite me radhë, kryesisht për shkak të mungesës së vullnetit politik nga qeveritë e njëpasnjëshme.
“Asnjë masë kaq radikale për bërjen publike të këtyre informacioneve nuk është ndërmarrë më parë në institucionet partnere apo në vendet e ish-Traktatit të Varshavës. Edhe unë e konsideroj këtë një hap historik. Në thelb, ai i bën të qasshme për të gjithë dokumentet e ruajtura të rrjeteve të dikurshme”, tha Bendeguz Gergo Cseh, drejtor i Arkivit të Sigurimit.
Gjatë Luftës së Ftohtë, shërbimet sekrete të vendeve të Evropës Lindore, përfshirë Stasin e Gjermanisë Lindore dhe strukturat e sigurimit në Hungari, mbështeteshin gjerësisht te bashkëpunëtorë civilë. Shpesh ata rekrutoheshin përmes shantazhit, presionit, kërcënimeve ose shpërblimeve.
Sipas të dhënave arkivore, vetëm në periudhën 1956-1989 në Hungari u regjistruan rreth 55 mijë bashkëpunëtorë sekretë. Ata raportonin mbi miq, familjarë, fqinjë dhe kolegë pune, në kërkim të shenjave të disidencës apo ndikimit perëndimor.
