Presidenti turk Recep Tayyip Erdogan po përballet me akuza për një ofensivë të gjerë politike dhe gjyqësore kundër opozitës, e cila i ka mundësuar partisë së tij, AKP, të marrë kontrollin e 91 bashkive pa i fituar ato drejtpërdrejt në zgjedhje.
Një investigim i publikuar më 13 tetor nga gazeta spanjolle El País zbulon se zhvillimet kanë prekur territore ku jetojnë rreth 20 milionë qytetarë, pothuajse një e katërta e popullsisë së Turqisë.
Sipas raportimit, që prej zgjedhjeve vendore të vitit 2024, kur opozita socialdemokrate arriti fitore të rëndësishme, të paktën 70 kryebashkiakë të zgjedhur nga partitë opozitare kanë kaluar në radhët e AKP-së.
Ndërkohë, autoritetet turke kanë ndërmarrë një seri hetimesh dhe operacionesh ndaj drejtuesve vendorë dhe personave të lidhur me bashkitë opozitare.
Më shumë se 1,400 persona janë ndaluar gjatë këtyre operacioneve, ndërsa rreth 300 prej tyre, përfshirë dhjetëra kryebashkiakë, raportohen se ndodhen në paraburgim.
Në qendër të përplasjes politike mbetet Ekrem İmamoğlu, ish-kryebashkiaku i Stambollit dhe një prej kundërshtarëve më të rëndësishëm të Erdoganit.
İmamoğlu, i konsideruar prej kohësh një rival potencial në zgjedhjet presidenciale, po përballet me disa procedime gjyqësore, ndërsa opozita i ka cilësuar hetimet ndaj tij si të motivuara politikisht.
Investigimi i El País përshkruan një strategji që përfshin kalimin e kryebashkiakëve drejt partisë qeverisëse, procedimet penale dhe ndërhyrjet në administrimin e pushtetit vendor.
Sipas opozitës turke, këto zhvillime po ndryshojnë ekuilibrat politikë të krijuar nga vota e qytetarëve dhe po dobësojnë autonominë e bashkive.
Autoritetet turke, nga ana tjetër, kanë mbrojtur hetimet duke argumentuar se procedimet lidhen me dyshime për korrupsion dhe shkelje të ligjit, jo me përkatësinë politike të personave të përfshirë.
Një tjetër pasojë e këtyre zhvillimeve është thellimi i përçarjeve brenda opozitës, ku kalimi i drejtuesve vendorë në partinë qeverisëse ka krijuar mosbesim dhe tensione mes forcave politike.
Analistët e cituar nga gazeta paralajmërojnë se presioni ndaj institucioneve vendore mund të ndikojë jo vetëm në zgjedhjet e ardhshme, por edhe në funksionimin e demokracisë turke.
Megjithatë, shifrat për 91 bashkitë nuk nënkuptojnë se të gjitha janë marrë përmes të njëjtit mekanizëm. Ato përfshijnë mënyra të ndryshme të ndryshimit të kontrollit politik dhe administrativ.
Zhvillimet vijnë në një moment kur marrëdhëniet mes Ankarasë dhe Bashkimit Europian vazhdojnë të kushtëzohen nga shqetësimet për sundimin e ligjit, pavarësinë e drejtësisë dhe të drejtat politike.
