Nga Muriel
Partia Demokratike ka zbuluar të ardhmen. Quhet Inteligjencë Artificiale. Në pak muaj kemi dëgjuar për AI, algoritme, blockchain, platforma digjitale dhe analiza të të dhënave. Pamë madje edhe Skënderbeun të ringjallej virtualisht për t’u folur demokratëve nga ekrani.
Tani Sali Berisha e paraqet teknologjinë si një nga instrumentet e “ripërtëritjes” së partisë. Dhe pikërisht këtu nis paradoksi. Sepse një parti nuk bëhet moderne duke modernizuar fjalorin.
Mund të instalosh platformën më të mirë, të ndërtosh databaza, të përdorësh algoritme dhe t’i vendosësh çdo dege një dashboard. Por nëse mënyra e të menduarit dhe e vendimmarrjes mbetet ajo e tridhjetë viteve më parë, nuk ke modernizuar partinë. Thjesht ke bërë digjitalizimin e së vjetrës.
Ky është edhe paradoksi i madh i PD-së sot. Vetë diagnoza që lidershipi i bën organizatës së vet është e rëndë: komunikim i fragmentuar, struktura që nuk funksionojnë siç duhet, përgjegjësi që humbasin rrugës, vendime që nuk përkthehen gjithmonë në veprim. Por për probleme të tilla, Inteligjenca Artificiale është ndoshta gjëja e fundit që të duhet.
Nëse një degë nuk funksionon, algoritmi nuk e bën funksionale. Nëse vendimet nuk zbatohen, AI nuk prodhon autoritet. Nëse të rinjtë nuk e shohin PD-në si vendin e tyre, një aplikacion nuk i sjell aty. Dhe nëse pushteti politik vazhdon të rrotullohet rreth të njëjtave figura, teknologjia mund të ndryshojë fasadën, por jo ndërtesën.
Serveri mund të jetë i vitit 2026. Sistemi operativ politik mund të mbetet i vitit 1996.
Dhe këtu debati bëhet më serioz. Sepse AI nuk është magji. Edhe “algoritmi” nuk është një krijesë misterioze që zgjidh problemet vetëm duke ia përmendur emrin. Në botën reale pyetjet janë shumë më prozaike: Çfarë problemi po zgjidh? Me çfarë të dhënash? Kush i kontrollon? Çfarë vendimi i lihet makinës dhe çfarë njeriut? Kush përgjigjet kur sistemi gabon?
Në fakt, sa më seriozisht ta njohësh Inteligjencën Artificiale, aq më pak magjike duket ajo. Në retorikën politike të PD-së, përkundrazi, AI rrezikon të bëhet një nga ato fjalët që tingëllojnë aq moderne sa nuk kanë më nevojë për shpjegim. AI. Algoritëm. Blockchain. Platformë. Fjalët janë të vitit 2026. Pyetja është nëse është edhe politika.
Për drejtësi, PD ka brenda saj njerëz që duket se e njohin këtë botë shumë më mirë. Departamenti i Inovacionit dhe Inteligjencës Artificiale ka folur për analiza të të dhënave, identifikimin e anomalive në shpenzimet publike, kufizimet e AI-së dhe rrezikun e manipulimit. Këto janë çështje serioze dhe përdorime konkrete të teknologjisë.
Problemi nis kur kjo gjuhë teknike ngjitet në katet e politikës dhe shndërrohet në një ekuacion shumë më të thjeshtë: AI = modernizim = ripërtëritje = fitore.
Jo. Teknologjia mund ta bëjë një parti më efikase, por nuk mund t’i japë ide të reja. Mund të analizojë mijëra të dhëna, por nuk mund të prodhojë besim. Mund të parashikojë sjellje, por nuk mund të krijojë lidership. Mund të ndihmojë një parti të organizohet, por nuk mund ta rinovojë atë në vend të njerëzve.
Prandaj edhe debati për moshën e drejtuesve të PD-së është, në fund, debati i gabuar. Nuk ka rëndësi nëse një politikan është 40, 60 apo 80 vjeç. Ka tetëdhjetëvjeçarë që e kuptojnë teknologjinë shumë më mirë se tridhjetëvjeçarët. Mosha problematike në politikë nuk është ajo e pasaportës. Është ajo e mendësisë.
Dhe pikërisht këtu PD ka një provë shumë më të vështirë se ndërtimi i një platforme digjitale. Nëse dëshiron të bindë shqiptarët se është parti e së ardhmes, nuk ka nevojë të na tregojë sa herë mund të përdorë fjalët “AI” dhe “algoritëm”. Duhet të tregojë se mund të bëjë atë që asnjë algoritëm nuk mund ta bëjë për të: të ndryshojë vetveten.
Sepse mund ta çosh një parti të vjetër në cloud. Por kjo nuk do të thotë se e ke çuar në të ardhmen.
