Qeveria britanike po përgatit një ndryshim të rëndësishëm në mënyrën se si drejtohet ekonomia e vendit, duke synuar transferimin e më shumë kompetencave nga qeveria qendrore në Londër drejt qyteteve dhe rajoneve.
Ministri i Financave, John Healey, pritet të prezantojë planin në fjalimin e tij të parë të madh që prej marrjes së detyrës shtatë javë më parë, duke e vendosur decentralizimin në qendër të strategjisë së qeverisë për ringjalljen e rritjes ekonomike.
Sipas planit, rajonet e mëdha urbane do të marrin më shumë kompetenca për të hartuar strategjitë e tyre industriale dhe për të tërhequr investime private. Objektivi i qeverisë është që zhvillimi ekonomik të mos përqendrohet vetëm në Londër dhe në juglindje të Anglisë.
Healey pritet të argumentojë se shteti duhet të jetë më aktiv në heqjen e pengesave që frenojnë investimet, ndërsa bizneset duhet të kenë kushtet e nevojshme për të qenë fitimprurëse dhe për t’u zgjeruar.
Në kuadër të planit, 150 milionë paund nga fondet e British Business Bank do të orientohen drejt kompanive inovative në veri të Anglisë. Investimet individuale do të variojnë nga 5 deri në 15 milionë paund, me synimin që fondet publike të tërheqin kapital shtesë nga investitorët privatë.
Strategjia mbështetet te modeli politik i kryeministrit Andy Burnham, i cili ka premtuar një nga transferimet më të mëdha të pushtetit nga Londra drejt rajoneve. Burnham ka argumentuar se centralizimi i tepërt ka penguar për dekada zhvillimin e shumë zonave të Britanisë.
Por Healey po përgatitet për një provë shumë më të vështirë: buxhetin e parë të qeverisë më 28 tetor.
Lufta në Iran dhe rritja e çmimeve të naftës kanë shtuar shqetësimet për inflacionin, ndërsa hapësira financiare e qeverisë është zvogëluar. Në të njëjtën kohë, kabineti ka marrë angazhime për rritjen e shpenzimeve për kujdesin social dhe mbrojtjen.
Healey dhe Burnham kanë premtuar se do të respektojnë rregullat fiskale të trashëguara nga qeveria e mëparshme, përfshirë objektivin që shpenzimet e përditshme të shtetit të mbulohen nga të ardhurat tatimore deri në fund të dekadës.
Kjo do të thotë se ministri i Financave mund të përballet me presion për të siguruar miliarda paund të ardhura shtesë në buxhetin e tetorit, ndërsa përpiqet njëkohësisht të bindë tregjet se qeveria mund të nxisë rritjen pa cenuar stabilitetin e financave publike.
Decentralizimi ekonomik po shndërrohet kështu në një nga projektet kryesore të qeverisë së re britanike: më shumë kompetenca për rajonet, më shumë investime jashtë Londrës dhe një përpjekje për të zvogëluar hendekun ekonomik mes pjesëve të ndryshme të vendit.
