Nga Muriel
Për një herë, lajmi nuk është se drejtësia u vonua. Lajmi është se ajo nxitoi.
Më 8 shtator u depozitua në SPAK kallëzimi për mosprocesimin e pagave të gushtit të gjyqtarëve dhe prokurorëve. Nëntë ditë më vonë, sipas raportimeve mediatike, procedimi penal ishte regjistruar dhe BKH kishte mbërritur në Ministrinë e Financave për të marrë praktikat dhe dokumentacionin. Dokumente u kërkuan edhe në Kuvend.
Nëntë ditë.
Për një vend ku drejtësinë jemi mësuar ta masim me muaj, ndonjëherë me vite, ky është një ritëm që meriton të përshëndetet. Pra, pa ironi: bravo, SPAK.
Nëse dikush në administratën shtetërore ka penguar në mënyrë të paligjshme pagesat e sistemit të drejtësisë, duhet të dihet kush e bëri, kush e urdhëroi dhe mbi çfarë baze. Nëse, përkundrazi, kemi të bëjmë me një mosmarrëveshje reale juridike mbi kompetencat e Kuvendit, KLGJ-së, KLP-së dhe Thesarit, edhe kjo duhet sqaruar.
Një kallëzim nuk është vendim fajësie. Ministri i Financave dhe zyrtarët e tjerë kanë të njëjtën të drejtë për prezumim pafajësie si çdo qytetar tjetër.
Por historia bëhet interesante pikërisht këtu.
A mund ta kemi këtë SPAK edhe herën tjetër?
Jo vetëm kur çështja prek gjyqtarët dhe prokurorët. Edhe kur në mes janë paratë e njerëzve të zakonshëm.
Shqipërisë nuk i kanë munguar historitë e tenderëve të dyshimtë, koncesioneve, kontratave shumë milionëshe apo pasurive publike që më vonë kanë përfunduar në dosje penale. Shpesh, megjithatë, drejtësia është shfaqur pasi kontrata ishte firmosur, paratë ishin paguar dhe dëmi ishte bërë fakt.
Merrni inceneratorët.
Kontrata e Fierit është e vitit 2016. Procedimi penal i SPAK-ut mban vitin 2020. Për Tiranën, kontrata koncesionare u nënshkrua në gusht 2017, me një investim të parashikuar prej rreth 128 milionë eurosh. Edhe procedimi penal për këtë çështje është i vitit 2020.
Sigurisht, krahasimi nuk është i përsosur. SPAK nuk ekzistonte kur u nënshkruan këto kontrata. Dhe një hetim që përfshin kompani, transferta bankare, kontrata dhe dhjetëra persona nuk mund të krahasohet me një çështje pagash që lë pas një gjurmë më të drejtpërdrejtë dokumentesh.
Por mbetet një e vërtetë e thjeshtë: në korrupsion, koha kushton para.
Mund ta zbardhësh një aferë pesë vjet më vonë. Mund të arrestosh njerëz, të sekuestrosh prona dhe të çosh një dosje në gjykatë. Të gjitha këto janë të rëndësishme.
Por paratë që kanë dalë ndërkohë nga buxheti nuk kthehen gjithmonë bashkë me vendimin e gjykatës.
Prandaj ndërhyrja e BKH-së në Ministrinë e Financave ka rëndësi edhe përtej kësaj çështjeje. Ajo na tregoi se, kur një rast konsiderohet urgjent, institucionet hetimore mund të lëvizin shpejt. Mund të marrin dokumentet, të ndjekin firmat dhe të rindërtojnë zinxhirin e vendimmarrjes pa pritur që historia të bëhet e vjetër.
Kjo është pikërisht ajo që qytetari duhet të kërkojë edhe në çështjet e tjera.
Jo arrestime brenda nëntë ditësh. Kjo do të ishte absurditet dhe jo drejtësi. Por reagim në kohë.
Kur dalin indicie serioze për një tender miliona eurosh, një koncesion apo një pronë publike, provat mund të sigurohen para se të zhduken, paraja mund të ndiqet para se të humbasë gjurmët dhe vendimmarrja mund të kontrollohet përpara se kontrata të shndërrohet në një faturë shumëvjeçare për taksapaguesit.
Kjo është diferenca mes drejtësisë që vjen për të gjetur fajtorin dhe drejtësisë që mbërrin aq herët sa, ndonjëherë, mund të shpëtojë edhe dëmin.
Dhe kur flasim për “buxhetin e shtetit”, fjala tingëllon teknike. Në të vërtetë janë paratë tona. Janë taksat, pensionet, shkollat, spitalet dhe rrugët që financohen ose nuk financohen.
Prandaj mua nuk më shqetëson aspak që SPAK reagoi shpejt për pagat e gjyqtarëve.
Përkundrazi.
Do të doja vetëm ta shihja këtë shpejtësi përsëri.
Kur përballë është një ministri tjetër. Kur është një bashki. Kur është një kompani e fuqishme. Kur është një tender apo koncesion që kushton dhjetëra milionë euro.
Sepse një institucion serioz nuk matet vetëm nga çfarë bën në një çështje. Matet nga standardi që vendos dhe nga gatishmëria për ta zbatuar atë standard edhe kur çështja tjetër është më e vështirë, më e madhe dhe prek interesa më të fuqishme.
Këtë shtator SPAK tregoi se di të lëvizë shpejt.
Mirë bëri.
Tani sfida është shumë e thjeshtë, bëjeni gjithmonë.
