Tashmë është fakt i njohur që shteti komunist, gjatë 50 viteve të regjimit, konfiskoi dhe vodhi pasuritë e kundërshtarëve të tij. Në Shqipëri, kjo ndodhi haptazi që në vitet e para të regjimit, ku bashkë me konfiskimin e pasurive u internuan ose burgosën dhe pronarët e tyre. Por shteti komunist nuk la jashtë vëmendjes edhe pasuritë e shqiptarëve jashtë vendit. VNA sjell një dokument arkivor që tregon se si Legata Shqiptare në Romë u angazhua fuqishëm, në kontekstin e Traktatit të Paqes me Italinë, për pasuritë e Lef Nosit në Milano.
Për të nënshkruar këtë Traktat të Paqes mes Shqipërisë dhe Italisë pas Luftës së Dytë Botërore, Legata Shqiptare në Romë, e drejtuar nga Edit Çupi në vitin 1957, theksoi rëndësinë e menaxhimit të pasurive të shqiptarëve në Itali. Një prioritet i veçantë iu dha pasurive financiare dhe të paluajtshme në Itali, përfshirë dhe ato të Lef Nosit në Milano.
Në vitet ’50, shteti italian ishte i angazhuar në riatdhesimin e italianëve të mbetur në Shqipëri pas luftës, që mbaheshin të burgosur ose në kampe riedukimi, si dhe në kthimin e eshtrave të ushtarëve të vrarë. Nënshkrimi i këtij traktati u përdor nga shteti komunist shqiptar si mjet presioni për të marrë dëmshpërblime “reparecione” monetare dhe për të zhvilluar një politikë që favorizonte qeverinë komuniste.
Bisedimet për Traktatin e Paqes u kushtëzuan me sekuestrimin e pasurive të shtetasve shqiptarë në Itali dhe kalimin e tyre në pronësi të qeverisë komuniste. Shqipëria kërkonte kompensim monetar për dëmet e luftës dhe shfrytëzimin e pasurive të shqiptarëve në Itali, duke kërkuar një zgjidhje të shpejtë për to. Në dokumentin e siguruar nga VNA publikohet raporti vjetor i legatës, që përfshin pasuritë e Lef Nosit.
Në raportin e saj vjetor për vitin 1957, Legata përmendte se kishte arritur të merrte disa pasuri, përfshirë tri apartamente të Aishe Vokopoles, një të Ali Ashos, katër të Bibika Villa-s, dhe shumën prej 2,2 milionë liretash pronë e Maliq Tahirit nga banka.
Legata Shqiptare theksoi angazhimin e saj për menaxhimin efektiv të pasurive të rikthyera, duke vazhduar përpjekjet për pasuritë e Lef Nosit, në një kohë kur marrëdhëniet mes dy vendeve ishin ende në një fazë delikate.
Shteti komunist i Enver Hoxhës nuk u kursye asnjëherë në përvetësimin e pasurive individuale të shqiptarëve. Rasti në fjalë është vetëm një episod nga mijëra të ngjashëm, ku sekuestrimi dhe persekutimi i individëve ishte praktikë e zakonshme. Shumë prej këtyre pronave, për fat të keq, ende nuk u janë kthyer pronarëve të tyre.
