Po sikur pas disa prej melodive më të famshme të Beatles të mos qëndronin vetëm John Lennon dhe Paul McCartney, por një grua që historia e muzikës e kishte harruar?
Është vetëm trillim, por pikërisht mbi këtë ide provokuese është ndërtuar romani i ri “Code Yesterday” i shkrimtarit francez Michel Bussi.
Bussi, një admirues i Beatles prej dekadash, krijon personazhin imagjinar Yvonne McKenzie, një grua me lidhje franceze dhe britanike që, sipas historisë së romanit, kishte luajtur fshehurazi një rol vendimtar në krijimin e këngëve të grupit.
Në botën e trilluar nga Bussi, Yvonne nuk është thjesht një muzë.
Ajo sjell melodi dhe ide që më pas bëhen pjesë e këngëve që do të njiheshin nga miliona njerëz.
Por emri i saj nuk shfaqet në historinë zyrtare.
Autori e ndërton historinë duke u mbështetur mbi ngjarje dhe hollësi reale nga karriera e Beatles, duke i ndërthurur ato me personazhin e tij imagjinar.
Edhe disa prej detajeve të njohura të këngëve interpretohen në roman përmes jetës së Yvonne.
Bussi luan, për shembull, me origjinën e tingujve apo ritmeve të këngëve si “I Feel Fine” dhe “Can’t Buy Me Love”, duke krijuar shpjegime alternative që lidhen me përvojat e personazhit të tij.
Autori është i qartë se nuk pretendon se ka zbuluar një sekret historik.
Yvonne McKenzie nuk ka ekzistuar dhe libri është një thriller letrar, jo një investigim mbi Beatles.
Por pas lojës me historinë qëndron një pyetje reale.
Ku janë gratë në historinë klasike të rock-ut?
Bussi thotë se dëshironte t’u jepte grave një lloj “hakmarrjeje” imagjinare, duke vendosur një grua të talentuar në zemër të historisë së grupit më të famshëm në botë.
Në shumë histori të muzikës popullore, gratë janë paraqitur si muza, partnere, fansa apo personazhe pranë burrave që krijonin muzikën.
Romani e përmbys këtë skemë.
Këtë herë gruaja është ajo që krijon, ndërsa burrat marrin famën.
Dhe për ta bërë lojën bindëse, Bussi ka studiuar me hollësi historinë dhe mitologjinë e Beatles.
Rezultati është një roman që ecën në kufirin mes asaj që lexuesi e di se është e vërtetë dhe asaj që për disa faqe mund të duket sikur mund të kishte ndodhur.
Bussi nuk përpiqet të rrëzojë Lennon dhe McCartney nga historia.
Përkundrazi, “Code Yesterday” është edhe një homazh ndaj fuqisë së muzikës së Beatles.
Por duke futur Yvonne mes Johnit, Paulit, George dhe Ringos, ai bën një pyetje shumë më të gjerë se historia e një grupi:
Sa gra mund të kenë krijuar, shkruar dhe ndikuar kulturën popullore, pa marrë të njëjtën hapësirë në historinë që erdhi më pas?
