Shoqata Evropiane e Gjyqtarëve ka shprehur shqetësim të thellë për zhvillimet në Shqipëri lidhur me sistemin e pagave të gjyqtarëve, prokurorëve dhe punonjësve të tjerë të gjykatave. Në një deklaratë, EAJ thekson se Gjykata Kushtetuese, e shpalli antikushtetues sistemin ekzistues të pagave dhe i kërkon qeverisë ndryshimin e dispozitave përkatëse brenda një afati të përcaktuar.
Sipas EAJ-së, udhëzimet e Gjykatës Kushtetuese janë shpërfillur dhe pagesa e shumës së përcaktuar nga gjykata është refuzuar, ndërsa në Parlament është paraqitur një projektligj që parashikon rillogaritjen me efekt prapaveprues të pagave. “Me pak fjalë, ligjvënësi po përpiqet të anashkalojë zbatimin e vendimit të Gjykatës Kushtetuese”, thuhet në deklaratë.
Shoqata Evropiane e Gjyqtarëve nënvizon se zbatimi i vendimeve gjyqësore është një element themelor i shtetit të së drejtës dhe se vendimet e Gjykatës Kushtetuese janë përfundimtare dhe detyruese për të gjitha autoritetet publike. Sipas EAJ-së, moszbatimi i një vendimi të Kushtetueses është i barasvlershëm me shkeljen e vetë Kushtetutës, ndërsa zhvillimet e fundit cenojnë shtetin e së drejtës, pavarësinë e gjyqësorit dhe ekuilibrin e pushteteve.
Bordi i EAJ-së njofton se do të mbështesë Unionin e Gjyqtarëve të Shqipërisë dhe do ta vendosë këtë çështje në rendin e ditës të Asamblesë së Përgjithshme që do të zhvillohet në tetor në Lisbonë. Organizata deklaron gjithashtu se do të informojë aktorët përkatës evropianë dhe ndërkombëtarë për atë që e cilëson si një “situatë alarmante në Shqipëri”.
Reagimi i plotë:
Shoqata Europiane e Gjyqtarëve
Bordi i Shoqatës Europiane të Gjyqtarëve, EAJ, shpreh shqetësimin e tij të thellë lidhur me zhvillimet në Shqipëri. Gjykata Kushtetuese, me vendimin e saj 15/2026, shpalli antikushtetues sistemin ekzistues të pagave për gjyqtarët, prokurorët dhe personelin tjetër të gjykatave, dhe urdhëroi ligjvënësin të ndryshonte dispozitat përkatëse në përputhje me udhëzimet e saj brenda një afati të caktuar. Ajo gjithashtu përcakton se cilat dispozita duhet të zbatohen në rast se ligjvënësi nuk vepron. Jo vetëm që këto udhëzime u shpërfillën dhe pagesa e shumës së përcaktuar nga gjykata u refuzua, por në Parlament u paraqit madje një projektligj që parashikonte një rillogaritje prapavepruese të shpërblimit në fjalë.
Nëse ky projektligj do të miratohej, ai jo vetëm do të shfuqizonte rregullimin që rrjedh drejtpërdrejt nga vendimi i Gjykatës Kushtetuese, por do të fuste gjithashtu në mënyrë prapavepruese një metodë llogaritjeje që duket po aq problematike sa ajo që gjykata e gjeti antikushtetuese. Me pak fjalë, ligjvënësi po përpiqet të anashkalojë zbatimin e vendimit të Gjykatës Kushtetuese.
Zbatimi efektiv i vendimeve gjyqësore, që buron nga natyra e tyre detyruese, është një element themelor i shtetit të së drejtës. Vetë koncepti i një gjykate të pavarur, i përcaktuar në nenin 6 të Konventës Europiane për të Drejtat e Njeriut, nënkupton se një gjykatë ka autoritetin të japë një vendim detyrues që nuk i nënshtrohet ndryshimit, miratimit apo ratifikimit nga ndonjë autoritet jogjyqësor.
Sa i përket posaçërisht zbatimit të vendimeve të gjykatave kushtetuese, natyra e tyre përfundimtare dhe detyruese rrjedh domosdoshmërisht nga epërsia e Kushtetutës. Këto vendime duhet të respektohen nga të gjitha autoritetet publike dhe individët. Moszbatimi i një vendimi të gjykatës kushtetuese është i barasvlershëm me shkeljen e vetë Kushtetutës.
Nga ky këndvështrim, zhvillimet e përmendura më sipër shkelin shtetin e së drejtës, pavarësinë e gjyqësorit dhe balancën e pushteteve. Ato gjithashtu minojnë besimin te shteti dhe te reformat pozitive të sistemit gjyqësor në Shqipëri, të cilat deri më tani janë arritur me përpjekje të mëdha.
Bordi i EAJ-së shpreson, për këtë arsye, që ky regres i propozuar të mund të parandalohet. Ai do të mbështesë anëtarin e tij, Unionin e Gjyqtarëve të Shqipërisë, në përpjekjet e tij për të arritur këtë qëllim, do ta vendosë çështjen në rendin e ditës së Asamblesë së Përgjithshme, e cila do të zhvillohet në tetor në Lisbonë, dhe do të informojë aktorët përkatës ndërkombëtarë dhe europianë për situatën alarmante në Shqipëri.
Bordi i EAJ-së:
Sabine Matejka
Presidente e EAJ-së
Roland Kempfle
Zëvendëspresident
Dorota Zabłudoëska
Zëvendëspresidente
