PET Scan-i, një nga aparaturat më të rëndësishme për diagnostikimin e hershëm dhe të saktë të kancerit, është kthyer në një premtim të përsëritur të Ministrisë së Shëndetësisë. Në më pak se dy vite, tre ministre të ndryshme e kanë përmendur publikisht si pjesë të investimeve për onkologjinë, por pacientët shqiptarë vijojnë të mos kenë ende një shërbim publik funksional PET-CT në vend.
Premtimi i parë publik u bë nga Albana Koçiu në nëntor 2024, gjatë takimeve në Vjenë me drejtues të Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë Atomike, IAEA. Më 27 nëntor 2024, Koçiu deklaroi se Shqipëria po punonte për të sjellë për herë të parë pajisjen hibride PET-CT, duke e cilësuar atë “një hap madhor në diagnostikimin e hershëm të sëmundjeve onkologjike”. Ajo theksonte se kjo aparaturë do të mundësonte identifikimin më të hershëm dhe më të saktë të kancerit, duke rritur shanset për trajtim efektiv dhe jetëgjatësi.
Por deklarata e Koçiut nuk fliste për një aparaturë të ardhur në Shqipëri. Ajo ishte një premtim në proces: “po punojmë për ta sjellë”. Gati një vit e gjysmë më pas, PET Scan-i nuk ishte ende shërbim publik funksional.
Më pas, premtimi u mor nga pasardhësja e saj, Evis Sala, vetë me profil të fortë profesional në fushën e imazherisë onkologjike. Në Kuvend, më 23 prill 2026, Sala foli për reformën në onkologji dhe për investimet në pajisje. Ajo tha se për PET-CT po punohej ngushtë me IAEA-n, jo vetëm për blerjen e aparaturës, por edhe për ngritjen e shërbimit dhe trajnimin e ekipeve mjekësore, pasi sipas saj ky shërbim kërkon personel shumë të specializuar.
Edhe në këtë rast, PET Scan-i mbeti në fazën e procesit: bashkëpunim, planifikim, blerje e ardhshme dhe trajnim stafi. Jo shërbim për pacientët.
Premtimi i tretë erdhi sot nga ministrja e re e Shëndetësisë, Klodiana Spahiu. Gjatë interpelancës në Kuvend, ajo e ngriti bastin politikisht më lart, duke vendosur edhe një afat. Spahiu deklaroi se në janar nis Instituti i Onkologjisë dhe se në janar 2027 do të sjellë PET Scan-in, në të kundërt do të japë dorëheqjen.
“Në janar 2027 o e sjell atë PET Scan-in, ose jap dorëheqjen”, deklaroi Spahiu në Kuvend.
Pra, nga nëntori 2024 deri në shtator 2026, PET Scan-i ka kaluar nga premtimi diplomatik i Koçiut në Vjenë, te shpjegimi teknik i Evis Salës në Kuvend, e deri te premtimi me dorëheqje i Klodiana Spahiut. Ndërkohë, pacientët onkologjikë vijojnë të përballen me mungesën e një prej instrumenteve më të rëndësishme për diagnostikim dhe stadifikim të sëmundjes në sistemin publik.
PET-CT nuk është luks teknologjik. Është aparaturë që ndihmon në zbulimin e hershëm të kancerit, përcaktimin nëse sëmundja është përhapur, vlerësimin e përgjigjes ndaj trajtimit dhe planifikimin e terapive. Në shumë vende europiane është pjesë normale e zinxhirit diagnostik për pacientët onkologjikë. Në Shqipëri, prej dy vitesh, është ende pjesë e deklaratave politike.
Tre ministre. Tre formula. I njëjti premtim. Dhe ende i njëjti boshllëk për pacientët.
