Kryeministri i Kanadasë, Mark Carney, i bëri thirrje të enjten Evropës dhe Kanadasë që të thellojnë bashkëpunimin strategjik përballë sfidave të reja gjeopolitike, ekonomike dhe të sigurisë, gjatë fjalimit të tij në Parlamentin Evropian në Strasburg.
Carney mirëpriti gjithashtu propozimin e presidentes së Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, që Kanadaja të bëhet anëtarja e parë “e asociuar” e Bashkimit Evropian, por vendosi një kufi të qartë: Ottawa nuk kërkon anëtarësim të plotë në BE dhe çdo marrëveshje e re duhet të forcojë, jo të dobësojë, sovranitetin e Kanadasë.
“Kanadaja e mirëpret këtë ambicie”, deklaroi Carney, duke theksuar se marrëdhënia e re me Evropën duhet të ndërtohet mbi vlera të përbashkëta dhe të përcaktohet së bashku nga të dyja palët. Sipas tij, ajo që ka më shumë rëndësi nuk është emërtimi i marrëveshjes, por përmbajtja dhe përfitimet konkrete për qytetarët.
Carney tha se Kanadaja dhe BE-ja ndajnë parime të përbashkëta si demokracia, sundimi i ligjit, liritë individuale dhe respekti për të drejtat themelore. Në këtë kuadër, ai argumentoi se forcimi i bashkëpunimit mund t'u japë të dyja palëve më shumë aftësi për të përballuar presionet dhe pasiguritë e një rendi ndërkombëtar në ndryshim.
Një nga fushat kryesore ku Carney kërkoi bashkëpunim më të thellë është siguria ekonomike. Ai përmendi mineralet kritike, teknologjinë, inteligjencën artificiale, energjinë, kapacitetet industriale të mbrojtjes, hapësirën dhe sistemet e pagesave si sektorë ku Kanadaja dhe Evropa mund të plotësojnë njëra-tjetrën.
Kryeministri kanadez vuri gjithashtu theksin te siguria energjetike. Kanadaja, sipas tij, mund të luajë një rol në furnizimin e Evropës me energji, ndërsa nga ana tjetër mund të përfitojë nga teknologjitë evropiane në sektorin e energjisë së pastër.
Carney propozoi edhe forcimin e lidhjeve mes qytetarëve të Kanadasë dhe vendeve evropiane, veçanërisht përmes mundësive që të rinjtë të mund të studiojnë, punojnë dhe jetojnë në të dyja anët e Atlantikut. Ai e përshkroi këtë si një mënyrë për të krijuar lidhje më të qëndrueshme mes shoqërive kanadeze dhe evropiane.
“Evropa dhe Kanadaja janë më të forta së bashku”, tha Carney, duke argumentuar se partneriteti i ri nuk duhet të shihet si krijimi i një blloku rival ndaj fuqive të tjera. Sipas tij, synimi është rritja e qëndrueshmërisë, mbrojtja e tregjeve të hapura dhe forcimi i sovranitetit, demokracisë dhe lirive.
Carney theksoi se Kanadaja nuk synon të bëhet anëtare e plotë e Bashkimit Evropian. Sipas tij, marrëdhënia e propozuar do të ishte një kornizë e ndryshme, e përshtatur për një vend që ka lidhje të thella historike dhe politike me Evropën, por që mbetet jashtë strukturës së BE-së.
Propozimi për një status “të asociuar” për Kanadanë është ende në fazat e para dhe nuk ka një precedent të drejtpërdrejtë në traktatet e BE-së. Von der Leyen e prezantoi idenë të mërkurën, ndërsa Carney e mirëpriti një ditë më pas në Parlamentin Evropian, duke bërë të qartë se negociatat do të duhet të përcaktojnë përmbajtjen konkrete të këtij partneriteti.
