Kryeministri kanadez Mark Carney ka mirëpritur propozimin e presidentes së Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, që Kanadaja të bëhet vendi i parë me statusin e “anëtarit të asociuar” të Bashkimit Evropian. Propozimi synon të thellojë ndjeshëm marrëdhëniet mes Otavës dhe Brukselit, përtej bashkëpunimit aktual tregtar.
Duke folur në Parlamentin Evropian në Strasburg, Carney deklaroi se Kanadaja dhe Evropa duhet të forcojnë bashkëpunimin për të mbrojtur demokracinë, tregjet e hapura, sovranitetin dhe sundimin e ligjit. Ai theksoi se vendi i tij nuk synon anëtarësimin e plotë në BE, por një partneritet të ri dhe më të thellë strategjik.
Kryeministri kanadez nënvizoi gjithashtu se Otava do të vendosë në mënyrë të pavarur se me cilat vende dhe organizata do të ndërtojë partneritete. Qëndrimi erdhi pasi presidenti amerikan Donald Trump reagoi ndaj propozimit të Brukselit, duke paralajmëruar për tarifa të rënda ndaj Evropës nëse afrimi me Kanadanë do të konsiderohej një veprim armiqësor ndaj SHBA-së.
Carney bëri të qartë se afrimi me Evropën nuk synon krijimin e një blloku të ri për të rivalizuar fuqitë e tjera. Sipas tij, Kanadaja kërkon të forcojë qëndrueshmërinë ekonomike dhe politike, në mënyrë që të mbrojë sovranitetin dhe të reduktojë varësinë nga një partner i vetëm.
Von der Leyen kishte propozuar një ditë më parë që marrëdhëniet me Kanadanë të kalojnë nga marrëveshja aktuale e tregtisë së lirë në një “aleancë për të ardhmen”. Bashkëpunimi i ri mund të përfshijë mbrojtjen, Inteligjencën Artificiale, energjinë, mineralet kritike, hapësirën, shërbimet financiare dhe tregtinë digjitale.
Megjithatë, statusi i “anëtarit të asociuar” nuk ekziston aktualisht si kategori e përcaktuar në traktatet e BE-së. Për këtë arsye, propozimi mbetet ende për t'u konkretizuar dhe do të kërkonte mbështetjen e vendeve anëtare për të avancuar.
Afrimi mes Kanadasë dhe BE-së vjen në një periudhë tensionesh tregtare mes Otavës dhe Uashingtonit. Kanadaja ka nisur ndërkohë të zgjerojë bashkëpunimin me Evropën edhe në fushën e mbrojtjes, duke u bërë vendi i parë jashtë BE-së që i bashkohet instrumentit evropian SAFE për prokurimet në mbrojtje.
