Izraeli ka hyrë në një fazë vendimtare të negociatave politike, me opozitën që synon t'i japë fund qeverisjes së Benjamin Netanyahut. Presidenti Isaac Herzog i ka dorëzuar zyrtarisht këtë të diel mandatin për formimin e qeverisë së re Gadi Eisenkotit, drejtuesit të partisë Yashar, i cili tashmë duhet të sigurojë mbështetjen e nevojshme parlamentare për të marrë drejtimin e vendit.
Ceremonia u zhvillua në rezidencën presidenciale, pas konsultimeve të Herzogut me partitë politike. Eisenkot do të ketë 28 ditë kohë për të krijuar kabinetin e ri, ndërsa presidenti mund t'i japë edhe 14 ditë shtesë nëse negociatat kërkojnë më shumë kohë.
Në fjalën e tij, Eisenkot premtoi një qeverisje gjithëpërfshirëse dhe kërkoi që dallimet politike të mos pengojnë krijimin e një administrate të re në një periudhë që ai e konsideron vendimtare për Izraelin.
“Pas viteve të vështira që kemi kaluar, këtë herë duhet t'i bëjmë gjërat ndryshe. Këtë herë duhet të jetë për të mirën e të gjithë izraelitëve. Ditët kur qytetarët ndiheshin të përjashtuar nga qeveria e tyre duhet të marrin fund dhe të mos kthehen më”, deklaroi ai.
Drejtuesi i Yashar u bëri thirrje forcave politike të lënë mënjanë interesat personale dhe të bashkëpunojnë për formimin e qeverisë. Ai paralajmëroi se ata që do të pengojnë krijimin e kabinetit për arsye individuale, dhe jo për mosmarrëveshje thelbësore, do të mbajnë përgjegjësi politike për dështimin.
Megjithëse Eisenkot ka siguruar mbështetje më të madhe se Netanyahu gjatë konsultimeve presidenciale, rruga drejt formimit të qeverisë mbetet e ndërlikuar. Në favor të tij u shprehën 67 deputetë, ndërsa kryeministri aktual mori mbështetjen e 46 parlamentarëve.
Një rol të rëndësishëm në këtë rezultat luajtën partitë arabe Ra'am dhe Lista e Përbashkët, të cilat së bashku zotërojnë 19 vende në parlament. Megjithatë, mbështetja e tyre për mandatimin e Eisenkotit nuk garanton se ato do të bëhen pjesë e koalicionit të ardhshëm apo se do të votojnë për kabinetin e tij.
Rezultatet zgjedhore kanë prodhuar një parlament të fragmentuar. Blloku i Netanyahut ka siguruar 53 mandate, ndërsa partitë e opozitës 48, duke lënë të dyja palët pa shumicën prej 61 deputetësh që kërkohet për formimin e një qeverie.
Në këto kushte, negociatat me partitë që nuk janë pozicionuar përfundimisht në njërin kamp mund të përcaktojnë fatin e ekzekutivit të ardhshëm.
Vëmendja është përqendruar veçanërisht te United Torah Judaism, partia ultraortodokse që tradicionalisht ka qenë aleate e Netanyahut, por që këtë herë vendosi të mos rekomandojë asnjë kandidat për kryeministër.
Ky qëndrim vjen pas tensioneve me drejtuesin e Likud-it dhe ka krijuar mundësi të reja për opozitën. Përfaqësuesit e bllokut të Eisenkotit kanë shprehur gatishmërinë për të përfshirë partitë ultraortodokse në një koalicion të mundshëm dhe kanë nisur bisedimet për sigurimin e mbështetjes së tyre.
Ndërkohë, Netanyahu vazhdon të mbështetet nga aleatët e tij tradicionalë, përfshirë Likud-in, Otzma Yehudit të Itamar Ben-Gvirit, Partinë Sioniste Fetare të Bezalel Smotrichit, Zehut të Moshe Feiglinit dhe Shas të Arye Derit.
Megjithatë, as ky grupim nuk ka numrat e nevojshëm për të garantuar një shumicë parlamentare.
Nëse Eisenkot nuk arrin të krijojë qeverinë brenda afatit, procedura kushtetuese parashikon disa mundësi të tjera. Presidenti Herzog do të ketë tri ditë kohë për të vendosur nëse mandati duhet t'i kalojë një deputeti tjetër, i cili do të disponojë 28 ditë për të formuar kabinetin, pa të drejtë shtyrjeje.
Në rast të një dështimi të dytë, parlamenti do të ketë 21 ditë kohë për të propozuar një kandidat të ri, me kusht që ai të mbështetet nga të paktën 61 deputetë. Kandidatit të tretë do t'i jepen vetëm 14 ditë për të siguruar votëbesimin.
Nëse asnjë nga këto përpjekje nuk jep rezultat, parlamenti shpërndahet dhe vendi shkon drejt zgjedhjeve të reja.
Në diskutim mbeten edhe alternativa të tjera, përfshirë krijimin e një qeverie uniteti me pjesëmarrjen e Netanyahut dhe përfaqësuesve të opozitës, apo formimin e një kabineti pakice.
Parlamenti i ri izraelit pritet të betohet të martën, më 10 nëntor. Deri në formimin dhe miratimin e një qeverie të re, Benjamin Netanyahu do të vazhdojë të ushtrojë detyrën e kryeministrit.
