Rusia dyshohet se qëndron pas një vale të koordinuar kërcënimesh me bomba, sulmesh kibernetike dhe operacionesh destabilizuese që kanë goditur disa vende europiane gjatë ditëve të fundit. Në qendër të shqetësimeve të shërbimeve të inteligjencës është Irlanda, e cila po përgatitet të presë një samit të rëndësishëm të Bashkimit Europian, ku pritet të marrë pjesë edhe presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky.
Sipas gazetës britanike The Times, zyrtarë të sigurisë irlandeze dyshojnë se Kremlini mund të jetë duke zhvilluar një fushatë të organizuar të luftës hibride, me qëllim krijimin e kaosit, përhapjen e pasigurisë dhe ushtrimin e presionit ndaj vendeve europiane që mbështesin Ukrainën.
Dyshimet janë shtuar pas dhjetëra alarmeve të rreme për bomba në avionë, aeroporte dhe institucione të ndryshme. Të paktën 50 fluturime janë prekur nga kërcënimet, duke detyruar autoritetet të ndërmarrin kontrolle të jashtëzakonshme sigurie, ulje emergjente dhe devijime të avionëve nga itineraret e tyre.
Kërcënimet nuk janë kufizuar vetëm në transportin ajror. Qindra shkolla kanë marrë paralajmërime të koordinuara, ndërsa mesazhe kërcënuese janë dërguar edhe në redaksitë e mediave. Në Irlandë, transmetuesi publik RTÉ u detyrua të evakuonte ambientet dhe të ndërpriste përkohësisht transmetimet pas marrjes së një kërcënimi.
Një tjetër incident që ka tërhequr vëmendjen e autoriteteve është sulmi kibernetik ndaj sistemeve të ftohjes së supermarketeve SuperValu në Irlandë, i cili shkaktoi dëmtimin e produkteve ushqimore. Për shërbimet e sigurisë, kombinimi i këtyre incidenteve ngre dyshime për një strategji më të gjerë që synon goditjen e infrastrukturës civile dhe prishjen e funksionimit normal të shoqërisë.
Autoritetet irlandeze e kanë ngritur nivelin e kërcënimit nga shtetet armiqësore në kategorinë “substancial”, ndërsa po përgatitin një operacion të paprecedentë sigurie për samitin europian. Masat përfshijnë kufizime në qendër të Dublinit, kontroll të shtuar të hapësirës ajrore dhe ndalimin e fluturimeve të dronëve në zona të caktuara.
Shqetësimi lidhet veçanërisht me praninë e pritshme të Zelenskyt në samit dhe me mbështetjen që Irlanda i ka dhënë Ukrainës që prej nisjes së pushtimit rus.
Megjithëse tradicionalisht një vend ushtarakisht neutral, Irlanda ka shtuar investimet në mbrojtje dhe ka forcuar bashkëpunimin në fushën e sigurisë me Britaninë e Madhe dhe Francën. Këto zhvillime, sipas vlerësimeve të sigurisë të raportuara nga The Times, mund ta kenë vendosur vendin më shumë në vëmendjen e Moskës.
Irlanda ka gjithashtu rëndësi strategjike për infrastrukturën digjitale të Europës. Pranë ujërave të saj kalojnë kabllo nënujore që lidhin Europën me Amerikën e Veriut, ndërsa vendi strehon qendra të mëdha të të dhënave të kompanive ndërkombëtare të teknologjisë.
Shërbimet europiane të inteligjencës po hetojnë nëse kërcënimet janë organizuar nga grupe hakerësh ose aktivistë pro-Kremlinit dhe nëse pas tyre qëndrojnë struktura të inteligjencës ruse. Deri tani, përgjegjësia për incidentet nuk është përcaktuar përfundimisht.
Për autoritetet europiane, rreziku nuk qëndron vetëm te mundësia e një sulmi të drejtpërdrejtë, por edhe te aftësia e operacioneve të tilla për të paralizuar transportin, për të shkaktuar humbje ekonomike dhe për të krijuar ndjenjën e pasigurisë te qytetarët.
Zhvillimet e fundit po e shtojnë shqetësimin se përballja mes Rusisë dhe Perëndimit po shtrihet gjithnjë e më shumë përtej fushëbetejës në Ukrainë, duke përfshirë infrastrukturën civile, transportin ajror dhe sistemet digjitale të vendeve europiane.
