Skandali i përfshirjes së konsulentëve të lartë politikë amerikanë në Ballkan mori përmasa të reja pas publikimit të investigimit të publikuar sot të The New York Times, i cili zbulon se si zyrtarë të afërt me ish-presidentin Donald Trump kanë punuar dhe lobuar për llogari të qeverisë pro-ruse të Republika Srpska-s në Bosnje dhe Hercegovinë.
Në qendër të këtij zhvillimi është Chris LaCivita, strategu kryesor politik i angazhuar së fundmi nga Sali Berisha për drejtimin e fushatës elektorale të Partisë Demokratike në zgjedhjet e fundit. LaCivita, i cili mori përsipër menaxhimin e imazhit dhe mesazhit politik të Berishës, shfaqet në investigimin e NYT si një nga figurat kyçe që udhëtuan drejt Banja Lukës për të mbështetur në zgjedhje partinë e Milorad Dodikut — udhëheqësit serb të sanksionuar nga SHBA për veprime anti-Dejton dhe me lidhje të forta me Moskën zyrtare.
Zbulimi i pagesave qindra mijëra dollarësh ndaj LaCivita-s për llogari të forcave pro-ruse në rajon ka nxitur reagime të ashpra në Uashington, ku vetë Trump ka paralajmëruar ndërprerjen e menjëhershme të bashkëpunimit me të nëse konstatohet konflikt interesi. Ky zhvillim hedh hije të forta dyshimi mbi lidhjet dhe financimet e konsulentëve të huaj që operojnë njëkohësisht në fushata politike në Shqipëri dhe në rajone me ndikim rus në Ballkan.
Artikulli i plotë i The New York Times:
Më shumë aleatë të Trump ndihmuan qeverinë pro-ruse në Ballkan
Vajza e shefes së stafit të presidentit iu bashkua një biznesmeni amerikan në Republika Srpska teksa ai eksploronte një gazsjellës. Dhe gjashtë këshilltarë aktualë dhe të mëparshëm të fushatës udhëtuan atje së fundmi për zgjedhjet.
Dëgjo · 9:51 min
Nga Kenneth P. Vogel
Kenneth P. Vogel ka shkruar rreth lobimit të huaj dhe konsulencës politike nga operativët amerikanë. Ai raportoi nga Uashingtoni.
15 tetor 2026, 16:53 ET
Për një vend aq të panjohur në rruzull, Republika Srpska e vogël ka arritur të rekrutojë një sërë njerëzish me lidhje të ngushta me nivelet më të larta të administratës Trump gjatë muajve të fundit.
Kur qeveria pro-ruse e territorit ballkanik kërkoi ndihmë këtë verë për një projekt energjetik, ajo iu drejtua një firme lobuese në Uashington me lidhje me Presidentin Trump, sipas katër personave të njohur me ngjarjet që kërkuan anonimitet për të diskutuar një marrëveshje të propozuar biznesi.
Ajo firmë, Continental Strategy, ishte gati të ndihmonte. Continental numëron mes partnerëve të saj disa ish-zyrtarë të fushatës dhe administratës së Trump, si dhe Katie Wiles, vajzën e shefes së stafit të z. Trump.
Së shpejti, znj. Wiles po shoqëronte një sipërmarrës energjie nga Teksasi në Srpska për të eksploruar një partneritet me qeverinë për ndërtimin e një gazsjellësi, sipas dy personave të informuar mbi udhëtimin.
Vetë sipërmarrësi ka lidhje me Trump-in. Një nga kompanitë e tij ka marrë investime nga djali i madh i z. Trump, Donald Trump Jr., dhe ndihmë nga administrata Trump.
Përveç gazsjellësit, të paktën gjashtë operativë politikë aktualë dhe të mëparshëm të Trump udhëtuan në Srpska këtë muaj për të ndihmuar qeverinë rreth zgjedhjeve të saj.
Mes tyre ishin Alex Garcia, një partner në Continental i cili shërbeu në fushatën e z. Trump në vitin 2024 dhe u rekomandoi James Blair dhe Chris LaCivita — dy nga këshilltarët kryesorë politikë të z. Trump — qeverisë së Srpska-s, si dhe Andrew H. Smith, një avokat i Trump që punoi me dyshen për çështje që lidhen me zgjedhjet.
Përfshirja e z. Blair dhe z. LaCivita, të cilët gjithashtu udhëtuan në Srpska për zgjedhjet atje këtë muaj, duket se e zemëroi z. Trump.
“Nëse ka një konflikt, do t’i shkarkoj menjëherë!”, shkroi presidenti në rrjetet sociale pasi The New York Times zbuloi se z. Blair dhe z. LaCivita ishin paguar për t’i ofruar këshilla qeverisë së Srpska-s.
Dyshoja po udhëheq fushatën reklamuese me shuma të mëdha parash të operacionit politik të Trump për të pokušuar të shmangë një fitore të thellë të demokratëve në zgjedhjet e mesmandatit. Udhëtimi i tyre jashtë vendit në kulmin e fushatës u bë një pikë përplasjeje për republikanët e frikësuar nga humbja e kontrollit të Kongresit, një zhvillim që do ta dobësonte më tej z. Trump dhe do të rriste mundësinë që demokratët ta shkarkonin sërish atë (impeachment).
Angazhimi i tyre në Srpska ngriti gjithashtu çështje që tradicionalisht e kanë bezdisur z. Trump.
Z. Trump ka reaguar prej kohësh me bezdi ndaj aludimeve se është nën ndikimin e Rusisë. Dhe ai kurrë nuk ka pëlqyer kur aleatët kanë kërkuar të përfitojnë financiarisht nga lidhja e tyre me të.
E megjithatë, përfshirja e disa aleatëve të shquar të Trump në Srpska — një entitet vetëqeverisës brenda Bosnje e Hercegovinës — nëvizokon gatishmërinë e interesave të së djathtës extreme në mbarë botën për të paguar shuma të mëdha për t'u lidhur me një president amerikan që ka injoruar institucionet ndërkombëtare. Dhe kjo tregon receptivitetin e njerëzve në orbitën e z. Trump për të kapitalizuar mbi këtë dinamikë, pavarësisht rrezikut për t'u parë si shfrytëzues të lidhjeve të tyre me presidentin.
Republika Srpska kontrollohet nga një parti pro-ruse, udhëheqësi i së cilës, Milorad Dodik, ishte nën sanksionet e Shteteve të Bashkuara për vite me rradhë — përfshirë gjatë administratës së parë të Trump — për minimin e marrëveshjes së paqes të Dejtonit.
Marrëveshjet, të cilat mbështeten nga Shtetet e Bashkuara, i dhanë fund luftimeve të përgjakshme sektariane në vitet 1990 midis myslimanëve boshnjakë, serbëve dhe kroatëve në ish-Jugosllavi, dhe konsoliduan Republika Srpska-n, e cila është kryesisht serbe dhe e krishterë, si një nga...
...Pas një fushate të kushtueshme ndikimi përmes së cilës qeveria e Srpska-s pagoi disa aleatë të z. Trump, administrata e tij i hoqi sanksionet në fund të vitit të kaluar. Qeveria e Srpska-s vazhdoi të shpenzonte shumë për të kërkuar favorin e z. Trump në prag të zgjedhjeve të këtij muaji në Bosnje e Hercegovinë. Ajo kërkoi ta paraqiste Srpska-n si një bastion të konservativizmit të krishterë që është synuar pa të drejtë nga demokratët në Shtetet e Bashkuara dhe nga entiteti ndërkombëtar që mbikëqyr marrëveshjen e Dejtonit.
Në shkurt, sipas dokumenteve të Departamentit të Drejtësisë, Republika Srpska filloi t'i paguante 35,000 dollarë në muaj firmës Continental Strategy, e cila u krijua nga një ish-ambasador i Trump.
Qeveria e Srpska-s angazhoi gjithashtu z. Smith, një avokat në firmën Boies Schiller Flexner i cili punoi për fushatën e parë dhe administratën e z. Trump dhe përfaqëson një nga kompanitë e presidentit në procese gjyqësore civile, sipas dy personave të njohur me angazhimin.
Këta persona, ashtu si të tjerë të intervistuar për këtë artikull, kërkuan anonimitet për të diskutuar marrëdhënie private biznesi që lidhen me ato që kanë nxitur zemërimin e z. Trump dhe republikanëve të tjerë.
Z. Garcia dhe z. Smith ndihmuan në sjelljen e më shumë aleatëve të Trump për kauzën e Srpska-s.
Z. Blair dhe z. LaCivita u paguan qindra mijëra dollarë secili nga Boies Schiller Flexner, e cila ka përfaqësuar Srpska-n, për këtë angazhim.
Partia pro-ruse e z. Dodik fitoi bindshëm.
Në një fjalim gjatë festimit të fitores të dielën vonë, z. Dodik i dha merita z. Trump për krijimin e mjedisit politik që lejoi triumfin e partisë së tij dhe gjithashtu falënderoi Presidentin e Rusisë, Vladimir V. Putin, për mbështetjen e tij.
Përveç z. Blair dhe z. LaCivita, të pranishëm në festim ishin edhe z. Garcia dhe z. Smith, si dhe ish-mbledhësja e fondeve për Trump, Caroline Wren, dhe ish-këshilltari i fushatës së Trump, Barry Bennett.
Znj. Wren dhe z. Bennett ishin mes bashkëthemeluesve të dy fermave që janë paguar të paktën 800,000 dollarë për të lobuar për qeverinë e Srpska-s gjatë administratës së dytë të Trump, sipas dokumenteve të Departamentit të Drejtësisë. Firmata punuan për heqjen e sanksioneve dhe ndërmjetësuan takime me zyrtarë të administratës Trump që fokusohen në çështjet fetare.
Znj. Wren tha në një deklaratë se administrata Trump “e ka bërë një prioritet të madh mbrojtjen dhe promovimin e të krishterëve në mbarë botën, dhe nuk ka vend më të mirë për ta bërë këtë se sa te të krishterët pro-Trump në Republikën Srpska.”
Qeveria e Republika Srpska-s, Boies Schiller Flexner, Katie Wiles dhe z. Garcia nuk iu përgjigjën kërkesave për koment.
Z. Garcia organizoi një takim muajin e kaluar në Shtëpinë e Bardhë midis shefes së stafit të z. Trump, Susie Wiles, dhe një zyrtari të lartë të Srpska-s...
...Një zyrtar i Shtëpisë së Bardhë dhe Continental tha se Katie Wiles nuk kishte asnjë lidhje me takimin dhe se ajo nuk spjegon ose diskuton biznesin e saj me nënën e saj. Continental tha gjithashtu se znj. Wiles më e re nuk lobon te qeveria e SHBA-së në emër të asnjë klienti.
Firma “përputhet pedantisht me çdo kërkesë etike dhe ligjore,” tha Melissa Stone, një zëdhënëse.
Continental tha se udhëtimi i Katie Wiles në Srpska në gusht lihej me “mbështetje për komunikime strategjike” për një kompani amerikane. Kompania, sipas tre personave me dijeni mbi marrëveshjen, është TXC Energy LLC, një firmë me bazë në Teksas e drejtuar nga John V. Calce.
Znj. Wiles shoqëroi z. Calce në udhëtim, gjatë të cilit ajo pozoi për një foto në një poligon qitjeje duke mbajtur një pushkë me ministrin e brendshëm të Republika Srpska-s, i cili është anëtar i partisë së z. Dodik.
Në një postim në rrjetet sociale që u kap dhe u shpërnda online nga një aktivist shqiptaro-amerikan dhe u raportua nga CBS News, znj. Wiles shkroi se udhëtimi në Srpska ishte “kryesisht punë + pak argëtim serioz!” Z. Garcia ishte gjithashtu në Srpska në atë kohë.
Vizita e z. Calce u organizua nga Continental me kërkesë të qeverisë së Srpska-s. Ajo e ftoi atë të eksploronte një partneritet për ndërtimin e një gazsjellësi që tha se do të sillte gaz natyror nga Kroacia në Ballkanin Perëndimor dhe do të thellonte lidhjet midis Srpska-s dhe Shteteve të Bashkuara, sipas tre personave me dijeni mbi marrëveshjen.
Z. Calce nuk iu përgjigj kërkesave për koment. Nuk është e qartë nëse ai është ende duke eksploruar projektin e gazsjellësit.
Lidhjet e tij me orbitën e Trump mund ta bënin atë një partner lakmues për një qeveri të huaj që kërkon të krijojë lidhje me rrethin e presidentit amerikan.
Donald Trump Jr. zotëron një aksion pakice në një kompani tjetër që drejtohet nga z. Calce, America First Refining, sipas dy personave të njohur me investimin, gjë e cila u raportua më parë nga ProPublica. America First Refining liston të njëjtën adresë në Addison, Teksas, si TXC Energy.
Një zëdhënës i Donald Trump Jr. nuk iu përgjigj një kërkese për koment.
Në një postim të marsit në rrjetet sociale, Presidenti Trump mbështeti planet e America First Refining për të ndërtuar një rafineri të re në Brownsville, Teksas, me një investim të madh nga një kompani indiane e cila ka bërë gjithashtu biznes me Organizatën Trump.
America First Refining dhe një kompani paraardhëse i kanë paguar Continental-it 750,000 dollarë për të lobuar te Shtëpia e Bardhë dhe Departamenti i Energjisë për rafinerinë e Brownsville-it, si dhe për “zhvillim energjetik dhe industrial,” sipas regjistrave të lobimit.
Z. Garcia, por jo znj. Wiles, është i listuar si lobist në llogarinë e America First Refining.
