Ndërsa rreth 60,000 emigrantë hynë në mënyrë të parregullt në enklavën spanjolle të Ceutës, disa vende të BE-së po kërkojnë që Spanja të përjashtohet përkohësisht nga zona e lëvizjes së lirë Shengen, një masë e fundit që mund të përdoret vetëm në rrethana të jashtëzakonshme.
Rritja më e madhe e mbërritjeve të parregullta të regjistruara ndonjëherë në territorin e BE-së brenda një dite të vetme shkaktoi shqetësime midis qeverive evropiane, pavarësisht faktit se Ceuta ndodhet në kontinentin afrikan, duke u ofruar emigrantëve një rrugë të lehtë për në Evropën kontinentale.
Kryeministrja italiane Giorgia Meloni ishte e para që e ngriti mundësinë të enjten, duke njoftuar “masa të jashtëzakonshme” për të mbrojtur kufijtë e Italisë. Italia më pas rivendosi kontrollet kufitare ajrore dhe detare me Spanjën të premten, pas një takimi të kryesuar nga Ministri i Brendshëm Matteo Piantedosi.
Ministrja e Brendshme finlandeze Mari Rantanen mbështeti kërkesën e Italisë, duke u bërë thirrje vendeve të tjera evropiane të ndjekin shembullin, dhe kryeministrja e Danimarkës Mette Frederiksen sugjeroi që të shqyrtohet ky opsion. Thirrja u mbështet edhe nga figura kryesore të qendrës së djathtë në të gjithë Evropën.
A mund të pezullohet Spanja nga Shengeni?
Sipas Kodit të Kufijve të Shengenit , BE-ja mund të rekomandojë pezullimin e pjesëmarrjes së një vendi në Shengen si masë të fundit, që do të përdoret vetëm në rastet e “mangësive serioze të vazhdueshme që lidhen me kontrollin e kufijve të jashtëm”.
Në një rast të tillë, Komisioni Evropian do të duhet të propozojë pezullimin, i cili më pas do të duhet të miratohet nga shtetet e tjera anëtare të BE-së.
Vendit përkatës do t’i rekomandohet më pas të rivendosë kontrollet në kufijtë e tij të brendshëm me shtetet e tjera anëtare.
Nuk ka asnjë indikacion se kjo procedurë do të ndodhë së shpejti.
“Ka vlerësime të rregullta dhe në rast se zbulohen mangësi serioze në pikën e kalimit kufitar, ne lëshojmë një raport i cili më pas diskutohet së pari me shtetin anëtar të përfshirë”, tha një zyrtar i BE-së, pa spekulime të mëtejshme.
Komisioni sinjalizoi gjithashtu se rregulla të veçanta zbatohen për enklavat spanjolle të Ceutës dhe Melillës sipas sistemit Shengen, të cilat i bëjnë ato de facto territore të jashtme kur bëhet fjalë për lëvizjen e lirë.
“Tashmë ka kontroll kufitar midis Ceutës dhe Melillës dhe pjesës tjetër të zonës Shengen”, tha një zyrtar i BE-së.
Çdo vend i BE-së mund të rivendosë përkohësisht kontrollet në kufijtë e tij të brendshëm me Spanjën, për periudha të rinovueshme deri në gjashtë muaj, siç bëri Italia vetëm për një muaj.
Franca tashmë ka vendosur kontrolle në të gjitha kufijtë e saj tokësorë, me një vendim që i paraprin krizës së Ceutës dhe bazohet në arsye të ndryshme, duke përfshirë kërcënimet e vazhdueshme xhihadiste, një rritje të sulmeve antisemite dhe dhunën në rritje midis emigrantëve.
