Në një kohë kur shkollat, mësuesit dhe prindërit po përpiqen të kuptojnë nëse inteligjenca artificiale është një mjet mësimi apo një mënyrë e re për të shmangur të menduarit, ekonomisti Daniel Susskind propozon një përgjigje që mund të duket kontradiktore: fëmijët duhet të mësojnë të punojnë edhe me AI, edhe pa të.
Në librin e tij të ri, “What Should My Children Do?”, Susskind argumenton se përpjekja për ta mbajtur inteligjencën artificiale jashtë klasës mund të jetë po aq e gabuar sa do të kishte qenë ndalimi i kalkulatorëve disa dekada më parë.
Ai sjell pikërisht shembullin e kalkulatorit. Kur këto pajisje nisën të përhapeshin, shumë njerëz kishin frikë se fëmijët do të harronin matematikën. Përfundimisht, shkollat mësuan t’i përdorin pa hequr dorë nga mësimi i bazave.
Susskind mendon se një logjikë e ngjashme duhet të përdoret me AI-në, por sfida këtë herë është shumë më e madhe.
Një chatbot mund të shkruajë ese, të përmbledhë libra, të zgjidhë probleme matematike, të prodhojë kod dhe të shpjegojë koncepte komplekse brenda sekondave. Kjo krijon rrezikun që nxënësi të marrë rezultatin pa kaluar nëpër procesin e të menduarit që duhej ta prodhonte atë.
Prandaj ai propozon parimin “teach both, test both”: fëmijët duhet të mësojnë dhe të testohen si me ndihmën e AI-së, ashtu edhe pa të.
Shkrimi, leximi, matematika dhe aftësia për të arsyetuar mbeten themelore. Qëllimi nuk duhet të jetë që AI të mendojë në vend të fëmijës, por që fëmija që tashmë di të mendojë të mësojë ta përdorë teknologjinë për të shkuar më tej.
Në anën tjetër, Susskind sheh edhe një mundësi të jashtëzakonshme për arsimin: mësimin e personalizuar.
Në një klasë tradicionale, një mësues duhet të punojë njëkohësisht me shumë nxënës që kanë ritme dhe vështirësi të ndryshme. Një sistem inteligjence artificiale mund të përshtatë shpjegimin, ushtrimet dhe ritmin për një fëmijë të vetëm, duke funksionuar në njëfarë mënyre si tutor individual.
Autori kundërshton edhe idenë se prindërit mund të identifikojnë sot një profesion “të sigurt” dhe ta përgatisin fëmijën për të. Teknologjia po ndryshon aq shpejt sa edhe aftësi që deri pak vite më parë konsideroheshin të së ardhmes, si kodimi, mund të automatizohen gjithnjë e më shumë.
Në vend që fëmijët të përgatiten për një titull specifik pune, sipas tij duhet të zhvillojnë aftësinë për t’u përshtatur, për të identifikuar probleme me vlerë dhe për të përdorur mjetet e reja për t’i zgjidhur ato.
Libri është më optimist sesa shumë prej debateve të sotme mbi inteligjencën artificiale. Susskind nuk mohon rreziqet, por argumenton se vetëm frika nga teknologjia nuk është një strategji arsimore.
Pyetja, sipas tij, nuk është më nëse fëmijët do ta përdorin AI-në. Ata pothuajse me siguri do ta përdorin.
Pyetja është nëse do të mësojnë ta përdorin duke ruajtur aftësinë për të menduar vetë.
