Për publikun ishte shkencëtari i jashtëzakonshëm që u përpoq t’u përgjigjej disa prej pyetjeve më të mëdha mbi universin. Por pas figurës së famshme të Stephen Hawking ekzistonte një njeri shumë më kompleks, me ambicie, humor, marrëdhënie të vështira dhe kontradikta.
Këtë portret kërkon të sjellë një biografi e re e Hawking nga shkrimtari dhe fizikani Graham Farmelo, duke e larguar historinë nga imazhi i idealizuar i gjeniut dhe duke e vendosur atë në kontekstin e jetës së tij personale dhe shkencore.
Historia e Hawking mbetet e jashtëzakonshme. Në fillim të të 20-ave, ndërsa studionte në Cambridge, ai u diagnostikua me një formë të sëmundjes së neuroneve motorike dhe iu dha një prognozë tepër e rëndë.
Megjithatë, Hawking jetoi edhe për më shumë se gjysmë shekulli dhe u shndërrua në një nga shkencëtarët më të njohur të epokës moderne.
Puna e tij mbi vrimat e zeza dhe kozmologjinë i dha një vend të rëndësishëm në fizikën teorike, ndërsa libri “A Brief History of Time”, i publikuar në vitin 1988, e bëri të famshëm edhe jashtë botës akademike.
Libri u shndërrua në një fenomen ndërkombëtar dhe Hawking në një figurë të kulturës pop. Ai shfaqej në programe televizive, përfshirë “The Simpsons” dhe “The Big Bang Theory”, ndërsa zëri i tij elektronik u bë menjëherë i dallueshëm në mbarë botën.
Por biografia e re interesohet po aq për njeriun sa për shkencëtarin.
Farmelo shqyrton marrëdhëniet e Hawking me kolegët, familjen dhe njerëzit që kujdeseshin për të, si dhe mënyrën se si fama ndikoi në jetën e tij.
Një pjesë e rëndësishme e historisë është martesa e tij e parë me Jane Wilde. Ata u martuan në vitin 1965 dhe patën tre fëmijë. Për shumë vite, Jane ishte një nga personat kryesorë që e mbështeti ndërsa gjendja fizike e Hawking përkeqësohej dhe karriera e tij shkencore rritej.
Por martesa u përball me tensione gjithnjë e më të mëdha dhe përfundimisht çifti u nda. Hawking më vonë u martua me Elaine Mason, një prej infermiereve që kujdesej për të. Edhe kjo martesë përfundoi me divorc.
Biografia nuk përpiqet ta paraqesë Hawking vetëm si viktimë të sëmundjes apo si hero të pakritikueshëm. Përkundrazi, ajo trajton edhe anët më të vështira të personalitetit të tij dhe mënyrën se si ambicia, fama dhe marrëdhëniet personale bashkëjetuan me punën e tij shkencore.
Kjo është edhe arsyeja pse historia e Hawking vazhdon të ketë interes shumë përtej fizikës.
Ai jetoi me një sëmundje që gradualisht i mori pothuajse të gjithë kontrollin fizik të trupit, ndërsa mendja e tij vazhdoi të merrej me pyetje që shkonin nga origjina e universit te natyra e kohës.
Hawking vdiq në vitin 2018, në moshën 76-vjeçare. Tetë vjet më vonë, biografia e re kërkon të tregojë se pas simbolit global të shkencës ekzistonte një histori njerëzore shumë më pak e thjeshtë: një njeri brilant, por jo pa të meta, marrëdhëniet dhe zgjedhjet e të cilit vazhdojnë të ngjallin debat.
