“Tani duhet ta trajtojmë aliyah-un në të njëjtën përmasë, me të njëjtin investim dhe të njëjtin intensitet me të cilin trajtuam sigurinë dhe vendbanimet,” tha ministri i financave.
Ministri i Financave, Bezalel Smotrich po harton një plan kombëtar për të sjellë një milion emigrantë hebrenj nga Amerika e Veriut dhe Europa në Izrael brenda një dekade dhe po kërkon miratimin e një ligji që do t’u mundësonte komuniteteve të tëra të diasporës të merrnin tokë dhe banesa pa kaluar në procedurën standarde të tenderit në Izrael, tha ai në një intervistë për “The Jerusalem Post”.
Smotrich tha se ia kishte paraqitur planin në vija të trasha kryeministrit Benjamin Netanyahu rreth gjashtë javë më parë, duke argumentuar se aliyah-u (emigrimi hebre drejt Izraelit) është lënë pas dore, ndërsa qeveria është përqendruar në atë që ai i quajti revolucione në siguri dhe në zgjerimin e vendbanimeve.
“Tani duhet ta trajtojmë aliyah-un në të njëjtën përmasë, me të njëjtin investim dhe të njëjtin intensitet me të cilin trajtuam sigurinë dhe vendbanimet,” tha ai.
Elementi qendror i planit është rikthimi te ndërtimi publik në shkallë të gjerë, sipas modelit të programeve të Ariel Sharonit në vitet 1990, të cilat ndërtuan dhjetëra mijëra njësi banimi për emigrantët nga ish-Bashkimi Sovjetik.
Smotrich tha se vetë profesionistët e Ministrisë së Financave e kundërshtojnë këtë ide.
“Ata e kundërshtojnë në Ministrinë e Financave,” tha ai. “Por nuk ka çfarë të bëhet. Nëse dëshiron të sjellësh njerëz këtu, mund të flasësh për njerëz që kanë mundësi të konsiderueshme financiare, por jo të gjithë i kanë ato. Shit një pronë në Afrikën e Jugut dhe nuk do të blesh një apartament me një dhomë këtu. Shit një vilë në periferi të Parisit dhe do të blesh një apartament me dy dhoma në Ra’anana.”
Pjesa ligjore e planit do t’i përjashtonte projektet për integrimin e komuniteteve të reja nga kërkesat për tender dhe planifikim, duke i mundësuar shtetit t’i caktojë një bllok ndërtesash ose një lagje të tërë një komuniteti të ardhur, të planifikuar paraprakisht së bashku me komunitetin dhe zhvilluesin. Lagjja do të përfshinte edhe shkollë, sinagogë dhe institucione të tjera komunitare.
Aktualisht, toka në Izrael ndahet përmes tenderëve, sipas rregullave që bazohen në akses të barabartë. Smotrich tha se kjo e bën të pamundur një ndarje të tillë sot.
“Kjo kërkon një ndryshim ligjor, një ndryshim që ta lejojë këtë si në aspektin e tenderëve, ashtu edhe në aspektin e planifikimit,” tha ai.
Ai përmendi komunitetin hebre francez, institucionet komunitare të të cilit i përshkroi si veçanërisht të fuqishme, si shembullin kryesor. Sipas tij, mesazhi për komunitete të tilla do të ishte që të vinin në Izrael si komunitete të plota: “Ejani me rabinin tuaj, ejani me shkollën tuaj, ejani me komunitetin tuaj.”
Smotrich tha se synimi është që këto komunitete të vendosen brenda qyteteve ekzistuese izraelite, dhe jo në enklava të veçuara, duke shtuar: “Nga ana tjetër, nuk dëshiron që pas njëqind vitesh ata të flasin frëngjisht këtu.”
Smotrich e paraqiti programin në terma ekonomikë dhe ideologjikë.
“Si ministër i financave, kjo nuk është një shpenzim; është një investim,” tha ai, duke vënë në dukje se një pjesë e madhe e rritjes së Izraelit në dekadat e fundit erdhi pas mbërritjes së një milion emigrantëve në vitet 1990. Sot, sipas tij, mungesa e fuqisë punëtore është ndër pengesat kryesore për rritjen ekonomike.
Smotrich përmendi tri masa që janë avancuar tashmë gjatë mandatit të tij.
E para është një përjashtim pesëvjeçar nga taksat për emigrantët e rinj, me vlerë deri në 1 milion shekelë për secilin bashkëshort, që zbatohet për të ardhurat e krijuara në Izrael.
E dyta është një reformë në taksimin e fondeve të kapitalit sipërmarrës dhe fondeve mbrojtëse të investimeve, e hartuar gjatë më shumë se një viti në konsultim me industrinë, përfshirë drejtues të mëdhenj fondesh amerikane. Synimi është që normat izraelite të bëhen konkurruese me ato të Nju Jorkut dhe Floridës. Reforma mbetet në pritje të leximit të dytë dhe të tretë në Knesset, gjë që Smotrich ia atribuoi zgjedhjeve dhe qëndrimit të kryetarit të komisionit, një deputet i Likud-it.
Masa e tretë është njohja paraprake e diplomave profesionale, e cila tani kryhet jashtë vendit përpara emigrimit, dhe jo pas mbërritjes në Izrael.
Smotrich tha se këtë verë 1,600 mjekë nga Amerika e Veriut po mbërrijnë në Izrael përmes procesit të ri dhe se qeveria synon ta shtrijë këtë model edhe në profesione të tjera.
Ai tha se vala e mjekëve që mbërritën nga ish-Bashkimi Sovjetik në vitet 1990 tashmë po del në pension, duke krijuar një boshllëk që sistemi shëndetësor duhet ta plotësojë.
I pyetur nëse qeveria kishte bërë mjaftueshëm për emigracionin gjatë mandatit të saj, Smotrich tha se jo.
“Jo mjaftueshëm,” tha ai. “Sepse nëse e krahasoj me dy shtyllat e tjera, ku bëmë revolucione…”
Ai vlerësoi ministrin e Aliyah-ut dhe Integrimit, Ofir Sofer, i cili u largua nga Partia e Sionizmit Fetar për shkak të legjislacionit për rekrutimin e komunitetit haredi (ultraortodoks). Smotrich tha se ishte përpjekur ta bindte të qëndronte, dhe se të dy vazhdojnë të jenë miq.
Smotrich e nisi intervistën duke iu referuar interpretimit të rabinit Avraham Yitzhak Kook për një varg të profetit Isaia, ku përshkruhen hebrenjtë që mbërrijnë, njëkohësisht, si re të shtyra nga një erë e jashtme dhe si pëllumba që kthehen në shtëpi. Ai e lidhi këtë me situatën e sotme.
“Ka shumë antisemitizëm në botë,” tha ai. “Por ka gjithashtu një zgjim jashtëzakonisht të madh të ndjenjës hebraike dhe sioniste.”
Ai shtoi se beson se komunitetet hebraike jashtë Izraelit nuk kanë të ardhme afatgjatë, duke përmendur asimilimin, antisemitizmin dhe ndjenjën në rritje të pasigurisë mes hebrenjve në një numër gjithnjë e më të madh vendesh.
Duke përshkruar vizitat e tij në komunitetet hebraike franceze, Smotrich tha kalimthi: “kur ende pranojnë të më lejojnë të hyj në Francë.” Disa qeveri perëndimore i kanë ndaluar hyrjen në vendet e tyre për shkak të qëndrimeve dhe deklaratave të tij lidhur me Bregun Perëndimor.
