Pamjet e atletes australiane Joanna Wietrzyk gjatë një gare Hyrox në Pekin shkaktuan reagime të forta në rrjetet sociale.
Wietrzyk pësoi një episod të rëndë gastrointestinal gjatë garës, por vazhdoi konkurrimin dhe arriti të fitonte.
Ngjarja hapi debat për higjienën dhe sigurinë e atletëve të tjerë që përdornin të njëjtat pajisje.
Organizatorët e Hyrox pranuan më pas se duhej të kishin ndërhyrë menjëherë, kërkuan falje dhe ndryshuan procedurat për incidente të tilla.
Vetë Wietrzyk kërkoi falje dhe vendosi të tërhiqej në mënyrë retroaktive nga gara, duke hequr dorë nga pikët e fituara.
Por përtej incidentit, historia solli në vëmendje një fenomen që është shumë më i zakonshëm në sportet e qëndrueshmërisë nga sa mund të mendohet.
Njihet si “runner’s diarrhoea”, ose diarreja e vrapuesit.
Sipas ekspertëve të shkencës sportive, shqetësimet gastrointestinale prekin një pjesë të madhe të atletëve të qëndrueshmërisë; vlerësimet e cituara nga The Guardian shkojnë nga 60% deri në 90%, në varësi të sportit dhe mënyrës si përcaktohen simptomat.
Problemi lidhet me mënyrën se si trupi ndryshon prioritetet gjatë aktivitetit fizik intensiv.
Kur vrapojmë fort, muskujt kanë nevojë për më shumë gjak dhe oksigjen.
Për t’ua siguruar, organizmi mund të reduktojë qarkullimin e gjakut drejt sistemit tretës.
Në të njëjtën kohë, vetë lëvizja e përsëritur e vrapimit shkakton një lloj tronditjeje mekanike të zorrëve.
Sa më e gjatë dhe intensive të jetë gara, aq më problematik mund të bëhet kombinimi.
Nxehtësia dhe dehidratimi mund ta përkeqësojnë më tej situatën.
Edhe ajo që hamë dhe pimë para ose gjatë garës ka rëndësi.
Sasi të mëdha ushqimi, produkte me shumë fibra, yndyrë ose disa lloje karbohidratesh mund të jenë të vështira për t’u përpunuar kur organizmi po punon në intensitet maksimal.
Edhe kafeina, e përdorur shpesh nga sportistët për të përmirësuar performancën, mund të stimulojë zorrët te disa persona.
Fenomeni nuk është i ri dhe nuk u ndodh vetëm sportistëve të papërgatitur.
Një nga rastet më të famshme është ai i Paula Radcliffe në Maratonën e Londrës në vitin 2005.
Vrapuesja britanike u detyrua të ndalonte gjatë garës për shkak të problemeve gastrointestinale, por vazhdoi dhe fitoi.
Edhe atletë të tjerë elitarë kanë përjetuar episode të ngjashme gjatë garave të gjata.
Në shkencën sportive, problemet përfshihen në atë që quhet “exercise-induced gastrointestinal syndrome”, pra sindroma gastrointestinale e shkaktuar nga ushtrimi fizik.
Dhe një nga idetë më interesante është se edhe zorra mund të “stërvitet”.
Ashtu si një atlet nuk duhet të provojë për herë të parë këpucë të reja ditën e maratonës, ekspertët këshillojnë që as ushqimi dhe pijet që do të përdoren në garë të mos testohen për herë të parë atë ditë.
Gjatë stërvitjes, sportisti mund ta mësojë gradualisht organizmin të tolerojë sasinë e lëngjeve dhe karbohidrateve që do t’i nevojiten gjatë aktivitetit.
Hidratimi është gjithashtu i rëndësishëm, por edhe këtu duhet gjetur ekuilibri individual.
Nuk ekziston një formulë e vetme që funksionon për të gjithë.
Pikërisht për këtë arsye ekspertët këshillojnë që personat që përjetojnë vazhdimisht dhimbje barku, diarre, të përziera apo probleme të tjera gjatë aktivitetit fizik të mos i konsiderojnë automatikisht si pjesë normale të stërvitjes.
Simptomat e vazhdueshme duhet të diskutohen me një profesionist shëndetësor për të përjashtuar probleme të tjera.
Rasti i Pekinit ishte ekstrem dhe ngriti çështje të veçanta higjiene dhe sigurie.
Por fenomeni që qëndron pas tij është shumë më i zakonshëm.
Kur trupi shtyhet drejt limiteve të tij, muskujt mund të vazhdojnë të vrapojnë.
Sistemi tretës, ndonjëherë, ka plane të tjera.
