Mijëra njerëz dolën në rrugët e Europës gjatë fundjavës për të protestuar kundër rritjes së kostos së jetesës, çmimeve të papërballueshme të banesave, pagave të ulëta dhe presionit mbi shërbimet publike. Megjithëse ankesat ndryshonin nga një vend në tjetrin, demonstratat nxjerrin në pah pakënaqësinë në rritje për gjendjen financiare të familjeve.
Në Francë, qindra mijëra njerëz iu bashkuan demonstratave, ku morën pjesë studentë dhe grupe të tjera që protestonin për koston e jetesës dhe shërbimet publike. Shumë prej tyre marshuan paqësisht, por Presidenti francez, Emmanuel Macron, u zotua se do të mbajë përgjegjës ata që “u përpoqën të rrëzonin Republikën”, pasi disa tubime u shndërruan në plaçkitje dhe trazira në qytetet kryesore, duke shkaktuar dëme në rreth 1,500 dyqane dhe njësi tregtare.
Dëmet e shkaktuara ndaj bizneseve do të arrijnë në “disa qindra milionë euro”, deklaroi Alexandre Bompard, president i Federatës së Shitjes me Pakicë dhe Tregtisë, duke shtuar se ishte ende herët për të dhënë një shifër të saktë.
Bashkia e qytetit të Limoges u përfshi nga flakët, ashtu si edhe zyra e njohur turistike në Place Bellecour të Lionit. Vandalët hynë me forcë edhe në bashkitë e Marsejës, Lilës dhe Angers, ndërsa në Bordo u plaçkit rezidenca e prefektit.
“Protesta është një e drejtë dhe zemërimi meriton të dëgjohet. Megjithatë, asnjë mosmarrëveshje apo pakënaqësi nuk mund të justifikojë shkatërrimin e pronës publike”, deklaroi Guillaume Guérin, kryebashkiaku i Limoges, duke e cilësuar dhunën si “të papranueshme”.
Në Belgjikë, policia u përlesh me demonstruesit në Bruksel dhe Liezh gjatë protestave kundër kostos së jetesës. Nxënësit e shkollave të mesme kishin protestuar gjithashtu gjatë javëve të fundit kundër rritjes së kostove të arsimit, duke iu bashkuar shqetësimeve të studentëve në Francë, të cilët protestonin për kushtet në shkolla dhe mungesën e mësuesve.
Duke shprehur të njëjtin qëndrim me kryebashkiakun e Limoges dhe politikanë të tjerë, ministri i Brendshëm belg, Bernard Quintin, deklaroi të shtunën se situata “nuk ishte më thjesht një protestë”, duke e cilësuar atë si “dhunë të pastër dhe të mirëfilltë”.
Në Portugali, sindikatat dhe organizatat që mbrojnë të drejtën për strehim kërkuan paga më të larta, pensione më të mira, përmirësim të shërbimeve publike dhe masa për t’i bërë banesat më të përballueshme. Organizatorët theksuan se rritja e qirave, kostove të kredive hipotekore dhe shpenzimeve të përditshme po ushtron gjithnjë e më shumë presion mbi buxhetet familjare.
Edhe Italia u përfshi nga demonstrata për shkak të kushteve ekonomike dhe rritjes së çmimeve. Përleshjet në Milano, Torino dhe Bolonjë shkaktuan të plagosur, ndërsa dhjetëra persona u ndaluan në Milano.
Pse janë të zemëruar europianët?
Rritja e çmimeve të ushqimeve, banesave dhe energjisë ka bërë që shumë familje të kenë vështirësi për të përballuar shpenzimet me të ardhurat e tyre. Edhe kur inflacioni ngadalësohet, çmimet përgjithësisht mbeten më të larta se më parë, duke u lënë konsumatorëve më pak hapësirë në buxhetet e tyre.
Strehimi përbën një shqetësim të veçantë për qiramarrësit dhe të rinjtë në shumë qytete. Punonjësit me paga të ulëta përballen me presionin e shpenzimeve për nevojat bazë, ndërsa shqetësimet për arsimin dhe shërbimet e tjera publike kanë shtuar pakënaqësinë në disa vende.
Të dhënat e Eurostat tregojnë se çmimet e ushqimeve dhe pijeve joalkoolike në Bashkimin Europian u rritën me 34% midis gushtit 2021 dhe gushtit 2026.
Sasia e ushqimeve që mund të blihej me një pagë minimale mujore bruto ra me 6% në Maltë, 5% në Spanjë dhe 4% në Francë, ndërsa u rrit në shumicën e vendeve të përfshira në analizë.
Megjithatë, ky krahasim nuk përfshin taksat, qiratë dhe shpenzimet e tjera familjare dhe, për rrjedhojë, nuk pasqyron plotësisht presionin e përgjithshëm të kostos së jetesës.
Protestat nuk përfaqësojnë një lëvizje të vetme në shkallë europiane dhe kërkesat e demonstruesve ndryshojnë nga një vend në tjetrin. Megjithatë, ato nxjerrin në pah presionin mbi financat familjare dhe sfidën gjithnjë e më të madhe për të siguruar që pagat të rriten në të njëjtin ritëm me çmimet e produkteve dhe shërbimeve bazë. / Euronews
