Ministri i Drejtësisë, Toni Gogu, foli sot gjatë përurimit të ambienteve të reja të Gjykata e Posaçme për nevojën e një ekuilibri mes sigurisë dhe dinjitetit njerëzor në sallat e gjyqit, duke prekur edhe debatin për të ashtuquajturin “kafaz”.
“Standardi evropian kërkon atë ekuilibër… siguri të procesit dhe dinjitet njerëzor, prezumim pafajësie dhe mbrojtje në sallën e gjyqit”, deklaroi ai.
Por në Shqipëri, debati për “kafazin” ka një ironi të hidhur: askush nuk e pa për vite me radhë.
Për aq kohë sa në ato struktura metalike dilnin qytetarë të zakonshëm, njerëz pa pushtet, pa kamera dhe pa mbështetje politike, sistemi nuk pati asnjë krizë ndërgjegjeje. Askush nuk foli për “dinjitetin njerëzor”, për “prezumimin e pafajësisë” apo për standardet evropiane të trajtimit në sallat e gjyqit.
“Kafazi” ishte aty. I zakonshëm. Normal. Pothuaj i padukshëm.
Debati nisi vetëm kur pas hekurave të sallës së gjyqit u panë ministra, kryetarë bashkish, deputetë, ish-zyrtarë të lartë dhe njerëz të pushtetit. Vetëm atëherë, papritur, opinioni publik, politika dhe institucionet zbuluan se struktura dukej poshtëruese, se krijonte perceptim faji dhe se cenonte dinjitetin.
Në thelb, problemi nuk ishte “kafazi”. Problemi ishte kush hyri në të.
Dhe kjo është ndoshta fotografia më e qartë e drejtësisë shqiptare: standardet fillojnë të diskutohen vetëm kur prekin elitën. Kur prekin qytetarin e zakonshëm, ato konsiderohen rutinë.
