Adriatik Lapaj ka dorëzuar sot në Komisionin e Ankimimeve dhe Sanksioneve (KAS) ankesën për mandatin që, sipas tij, i takon atij si përfaqësues i koalicionit “Shqipëria Bëhet”. Lëvizja e tij vjen vetëm pak ditë pasi vetë ai kishte shprehur entuziazëm për faktin që një kushërira e tij Kleana Xhuveli do të merrte mandatin pas përplasjes së brendshme në listën e koalicionit, veçanërisht me Endri Shabanin dhe dajën e tij. Por tani, duket se Lapaj e ka rimenduar – ose ka ndërruar strategji.
Pse kërkon sërish mandatin nga KAS? A mos është kjo një tentativë për të sfiduar zyrtarisht renditjen në listë dhe të përmbysë vendimin e mëparshëm për të mos marrë mandatin? Apo ndoshta është një sinjal që mandati i “Shqipëria Bëhet” është bërë pjesë e pazarit në tavolina të mbyllura?
Kujtojmë se neni 164 i Kodit Zgjedhor është i qartë: mandatet nuk ndalen për deklarata paraprake, por vakanca plotësohet sipas listës së partisë, përveç rasteve të përfaqësimit gjinor. Në këtë rast, mandati i kaloi një kandidateje femër – kushërirës së Lapajt – në përputhje me këtë nen. Megjithatë, Lapaj pretendon se renditja e listës nuk është respektuar siç duhet, çka hap debat për interpretimin dhe për mundësinë e një vendimi ndryshe nga KAS.
Por pavarësisht arsyetimit ligjor, pyetjet politike janë më të forta:
A ka Lapaj garanci të heshtura nga mazhoranca dhe opozita zyrtare për ta futur në parlament si zë “i pavarur”? A është kjo një strategji për ta neutralizuar opozitën jashtë sistemit, duke e integruar pjesë-pjesë përmes vendimeve institucionale të kontrolluara?
Dhe më tej: a janë anëtarët e KAS-it, që përfaqësojnë politikisht si PS ashtu dhe PD-në, të pozicionuar për ta çuar mandatin drejt Lapajt përmes një konsensusi të heshtur? Në këtë rast, a do të kemi një vendim teknik, apo një vendim të ndikuar politikisht që kërkon të zgjidhë jo vetëm një vakancë parlamentare, por edhe një ekuilibër më të madh mes zërave kritikë dhe sistemit?
Sepse në fund të ditës, KQZ-ja nuk cakton emrin e deputetit – ai thjesht njofton se p.sh. PS në Tiranë ka 19 mandate. Emrat i nxjerr Kuvendi nga lista shumemërore. Prandaj rregullat janë të qarta: renditja dhe përfaqësimi gjinor përcaktojnë kush hyn në Kuvend.
Në pritje të vendimit të KAS, mbetet për t’u parë nëse ky proces do të shërbejë për të vendosur drejtësinë zgjedhore, apo do të konfirmojë edhe një herë se edhe mandatet, si gjithçka tjetër në politikën shqiptare, kalojnë nga rruga e marrëveshjeve, jo e ligjit.
