Disa javë para zgjedhjeve kombëtare, peizazhi politik i Shqipërisë u trondit nga arrestimi muajin e kaluar i Erion Veliajt, kryetarit të Bashkisë së Tiranës.
I konsideruar prej kohësh si aleat i ngushtë dhe pasardhës i mundshëm i kryeministrit të fuqishëm të vendit, Edi Rama, Veliaj u përfshi në një skandal korrupsioni që lidhet me kontrata publike të drejtuara tek të afërm të tij dhe shpenzime prej qindra mijëra eurosh për luks. Ky hetim mund të përfundojë karrierën politike të Veliajt, i cili i ka mohuar të gjitha akuzat, përpara zgjedhjeve parlamentare të Shqipërisë në maj.
Në qendër të hetimit është Prokuroria e Posaçme Kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar (SPAK), një institucion i mbështetur nga SHBA dhe Bashkimi Evropian për të luftuar korrupsionin endemik në këtë vend të Adriatikut. SPAK është konsideruar si shtylla kryesore e aspiratave të Shqipërisë për t’u anëtarësuar në BE, duke ndjekur me vendosmëri mandatin e tij për të çmontuar struktura të korruptuara dhe rrjete të krimit të organizuar që prej kohësh kanë ndikuar politikën dhe ekonominë e vendit.
Rama, i cili e ka vendosur anëtarësimin në BE si themelin e trashëgimisë së tij, ka qenë një mbështetës i fortë i punës së SPAK. Por, që kur hetimet kanë prekur një bashkëpunëtor të tij të afërt, ai ka ndryshuar tonin. Edhe pse këmbëngul se Partia Socialiste nuk do të ndërhyjë, ai ka sulmuar prokurorët duke i akuzuar për tejkalim të kompetencave dhe mungesë llogaridhënieje, duke e quajtur aktakuzën ndaj Veliajt një “roman prej 400 faqesh”.
Duke marrë parasysh rëndësinë e këtij rasti për pozicionin e Shqipërisë në Perëndim, Rama nuk ka treguar shenja të zbutjes së kritikave. Së fundmi, ai ka sulmuar publikisht SPAK – në një video që është bërë virale, ai shihet duke goditur tavolinën me grusht – dhe ka paralajmëruar që hetimet të mos drejtohen ndaj tij. “Kjo është shumë serioze! Shumë serioze! Shumë serioze!” – tha ai para deputetëve të PS. “Më mirë të mos bëjnë gabimin të më kërkojnë telefonin, sepse kanë mjaftueshëm.”
Partia Socialiste është rreshtuar plotësisht pas Veliajt, duke e paraqitur çështjen si një përpjekje për të dobësuar qeverinë përpara votimeve të 11 majit. Zyrtarët e PS kanë përsëritur kritikat e Ramës ndaj SPAK, duke argumentuar se hetimet shënjestrojnë në mënyrë disproporcionale figurat e mazhorancës, ndërsa opozita ka shfrytëzuar skandalin për të denoncuar korrupsionin brenda radhëve të socialistëve.
Ndërkohë, BE ka rikonfirmuar mbështetjen për SPAK si një element kyç në rrugën e Shqipërisë drejt anëtarësimit në unionin me 27 vende. “Reforma në drejtësi dhe krijimi i SPAK janë një gur themeli për integrimin e Shqipërisë në BE,” deklaroi këtë javë delegacioni i BE në Shqipëri.
Kreu i SPAK, Altin Dumani, ka hedhur poshtë pretendimet për motive politike, duke thënë se ata që veprojnë në përputhje me kushtetutën “nuk kanë asgjë për të frikësuar”. Për më tepër, ai ka lënë të kuptohet se hetimi mund të zgjerohet, duke theksuar se SPAK ka juridiksion mbi krimet zgjedhore.
Një gjë e tillë mund të çojë në një përshkallëzim të mëtejshëm – dhe në më shumë telashe për Shqipërinë në përpjekjet e saj për t’u anëtarësuar në BE.
