Joe Wilson dhe Keith Self përmendin regresin demokratik në letrën drejtuar sekretarit të Shtetit
Nga Chris Massaro, Fox News
Publikuar më 28 tetor 2026, ora 12:54 EDT
EKSKLUZIVE: Dy anëtarë republikanë të Kongresit amerikan i kanë dërguar një letër sekretarit të Shtetit, Marco Rubio, ku shprehin shqetësimin për regresin demokratik në Shqipëri, vend aleat i NATO-s, dhe i bëjnë thirrje Departamentit të Shtetit të përdorë kompetencat e tij për kufizimin e vizave ndaj zyrtarëve shqiptarë të përfshirë në korrupsion të rëndësishëm.
“I shkruajmë për të shprehur shqetësimin tonë lidhur me gjendjen e demokracisë dhe të shtetit të së drejtës në Republikën e Shqipërisë, një vend aleat i NATO-s dhe kandidat për anëtarësim në Bashkimin Evropian. Shtetet e Bashkuara kanë investuar shumë në reformat e drejtësisë në Shqipëri dhe kanë një interes të madh për suksesin e tyre. Zhvillimet e fundit sugjerojnë se përparimi është i brishtë dhe, në fusha kyçe, rrezikon të zhbëhet”, thuhet në letrën drejtuar sekretarit Rubio.
Konkretisht, letra i kërkon sekretarit Rubio të përdorë kompetencat e Departamentit të Shtetit, sipas nenit 7031(c) të ligjit vjetor për ndarjen e fondeve për Departamentin e Shtetit, Operacionet e Jashtme dhe Programet Përkatëse, për të shpallur publikisht, nëse është e nevojshme, zyrtarë shqiptarë dhe anëtarë të familjeve të tyre të ngushta si persona ndaj të cilëve zbatohen kufizime, në rast se ekzistojnë informacione të besueshme për përfshirjen e tyre në korrupsion të rëndësishëm.
Letra, e hartuar nga kongresmeni Joe Wilson, republikan nga Karolina e Jugut, dhe kolegu i tij republikan, Keith Self, nga Teksasi, kryetar i Nënkomisionit të Dhomës së Përfaqësuesve për Evropën, i kërkon administratës t'u përgjigjet katër pyetjeve kryesore deri më 5 nëntor.
Përveç kërkesës që Departamenti i Shtetit të angazhohet për të shqyrtuar zyrtarët shqiptarë në kuadër të kompetencave të tij për kufizimin e vizave, anëtarët e Kongresit kërkojnë të dinë se çfarë ndihme po i jepet Shqipërisë për përpjekjet më të gjera të reformës në drejtësi dhe nëse Ambasada Amerikane në Tiranë po bashkëpunon me zyrtarët vendas për të mbrojtur protestuesit dhe gazetarët.
Përfaqësuesit republikanë kërkojnë gjithashtu informacion të përditësuar për ish-zëvendëskryeministren Belinda Balluku, e cila është akuzuar për ndërhyrje në procedurat e prokurimit publik për ndërtimin e rrugëve. Prokurorët i kërkuan Parlamentit në dhjetor 2025 t'i hiqte imunitetin, në mënyrë që ajo të arrestohej, por kryeministri Edi Rama e cilësoi kërkesën antikushtetuese dhe Parlamenti nuk ka lejuar që arrestimi të kryhet.
Anëtarët e Kongresit thonë se institucionet shqiptare kundër korrupsionit nuk mund të kenë sukses në çrrënjosjen e korrupsionit, kur drejtuesit politikë mbrojnë zyrtarët që këto institucione hetojnë.
Ashtu si protestuesit në Francë dhe në vende të tjera të Evropës, dhjetëra mijëra njerëz kanë protestuar mes akuzave për korrupsion qeveritar, arsim të papërshtatshëm, papunësi dhe mungesë mundësish. Lëvizja protestuese, që po zgjerohet në mbarë vendin, udhëhiqet nga studentë dhe qytetarë, të cilët kërkojnë gjithashtu llogaridhënie, fundin e korrupsionit dhe atë që ata e cilësojnë si rivendosje të institucioneve demokratike dhe të shtetit të së drejtës.
Demonstratat shpërthyen në kryeqytet, Tiranë, dy javë më parë, me kërkesën për dorëheqjen e kryeministrit Edi Rama. Protestat u kthyen shpejt në të dhunshme, ndërsa demonstruesit hodhën kokteje Molotov drejt Ministrisë së Arsimit dhe u përleshën me policinë.
Protestuesit shënjestruan gjithashtu selinë e Partisë Socialiste të Ramës në Tiranë, duke u përballur me forcat e policisë kundër trazirave, të cilat ishin vendosur për të mbrojtur pronën shtetërore.
Rama fajësoi “duar të huaja që nuk e duan Shqipërinë në Bashkimin Evropian dhe që promovojnë maskat që pretendojnë se përfaqësojnë studentët, por që në fakt, më shumë sesa studentët, përfaqësojnë vetë krimin e organizuar”.
Deri tani, kryeministri ka refuzuar të japë dorëheqjen, por ka propozuar nisjen e dialogut me protestuesit.
Dhuna që po ndodh në të gjithë Shqipërinë është një shenjë shqetësuese për një vend që po përpiqet të ruajë demokracinë e tij dhe të vazhdojë rrugën drejt anëtarësimit në Bashkimin Evropian.
“Kongresi është thellësisht i shqetësuar për situatën në Shqipëri, ndërsa qeveria përdor forcë të tepruar kundër qytetarëve që kërkojnë llogaridhënie dhe institucione të pastra. Korrupsioni dhe trafikimi i narkotikëve, të lidhur me qeverinë Rama, duhet të luftohen”, deklaroi kongresmeni Wilson për Fox News Digital.
Trazirat në Shqipëri ndodhin në një kohë kur vendi prej kohësh synon anëtarësimin në Bashkimin Evropian, proces që nisi në vitin 2014, kur Shqipëria mori statusin zyrtar të vendit kandidat.
Megjithëse raporti vjetor i Komisionit Evropian për vitin 2025 vlerësoi se Shqipëria kishte bërë përparime të rëndësishme në reformat gjyqësore dhe në luftën kundër krimit të organizuar, akuzat e vazhdueshme për korrupsion në qeverinë Rama dhe dhuna aktuale do ta ndërlikojnë rrugën e saj drejt anëtarësimit në BE.
Protestat studentore në Shqipëri pasqyrojnë protestat masive që u zhvilluan në Serbinë fqinje, ku një lëvizje politike e udhëhequr nga studentët rrëzoi udhëheqësin shumëvjeçar Aleksandar Vuçiç.
“Humbja e Vuçiçit përballë një lëvizjeje të mbështetur nga studentët, pas gati dy vitesh demonstratash kundër korrupsionit dhe për llogaridhënie qeveritare, përbën një paralele të fortë me trazirat me të cilat po përballet tani Rama në Shqipëri, ku protestat kanë vazhduar për më shumë se 150 ditë”, tha për Fox News Agim Nesho, ish-ambasador i Shqipërisë në OKB dhe në SHBA.
“Në Shqipëri, studentët dhe qytetarë të tjerë kanë protestuar që prej majit, ndërsa vala e fundit e protestave të përditshme ka intensifikuar kërkesat për dorëheqjen e një kryeministri që ka qeverisur për më shumë se 13 vjet, mes korrupsionit të përhapur dhe përkeqësimit të shërbimeve publike”, shtoi Nesho.
