Harroni shpesh ku keni vendosur çelësat, emrat e njerëzve që sapo keni takuar apo arsyen pse keni hyrë në një dhomë? Problemet e vogla me kujtesën janë të zakonshme, por ekspertët thonë se disa ndryshime në jetën e përditshme mund të ndihmojnë në përmirësimin e përqendrimit dhe aftësisë për të mbajtur mend informacionin.
Në një analizë të publikuar nga The Guardian, specialistë të kujtesës dhe neuroshkencës shpjegojnë se truri ka nevojë për stimulim të vazhdueshëm, ashtu si trupi për aktivitet fizik.
Sania Alam, themeluese e Futuristic Learning, e cila ka trajnuar persona që kanë vendosur rekorde botërore në garat e kujtesës, thotë se kjo aftësi mund të përmirësohet përmes ushtrimeve dhe teknikave të veçanta.
Sipas saj, mbingarkesa me informacion, përdorimi i vazhdueshëm i telefonave dhe mbështetja te teknologjia për të kujtuar edhe gjërat më të thjeshta mund të na bëjnë më pak të vëmendshëm ndaj informacionit që marrim.
Një nga këshillat kryesore është të mësojmë vazhdimisht diçka të re. Profesorja Barbara Sahakian, nga Universiteti i Cambridge-it, sugjeron aktivitete që sfidojnë trurin, si mësimi i një gjuhe të huaj, luajtja e shahut apo përdorimi i një instrumenti muzikor.
Leximi i librave është një tjetër aktivitet i dobishëm. Ndryshe nga kalimi i shpejtë nga një përmbajtje në tjetrën në rrjetet sociale, leximi kërkon vëmendje të qëndrueshme dhe përpunim të informacionit.
Ekspertët rekomandojnë gjithashtu përdorimin e teknikave të asociimit. Për shembull, një emër apo informacion i ri mund të lidhet me një figurë, histori ose vend të njohur, duke e bërë më të lehtë rikujtimin e tij.
Një metodë tjetër është ajo e njohur si pallati i kujtesës, ku informacionet lidhen në mendje me dhoma ose objekte të një ambienti familjar. Kjo teknikë përdoret edhe nga pjesëmarrësit në garat ndërkombëtare të kujtesës.
Përsëritja e informacionit në intervale kohore, në vend të përpjekjes për ta mësuar gjithçka njëherësh, konsiderohet gjithashtu një mënyrë efektive për të forcuar kujtesën afatgjatë.
Specialistët këshillojnë kufizimin e shpërqendrimeve gjatë punës ose studimit. Kontrollimi i vazhdueshëm i telefonit mund ta ndërpresë vëmendjen dhe ta bëjë më të vështirë regjistrimin e informacionit të ri.
Megjithatë, ata theksojnë se nuk është e nevojshme të mbajmë mend gjithçka. Përdorimi i shënimeve, kalendarëve dhe alarmeve për takimet apo detyrimet e përditshme është një strategji praktike, veçanërisht me kalimin e moshës.
Një rol të rëndësishëm ka edhe gjumi. Gjatë tij, truri përpunon dhe konsolidon informacionet e marra gjatë ditës. Për këtë arsye, ekspertët rekomandojnë që të rriturit të synojnë të paktën shtatë orë gjumë, sipas nevojave individuale.
Edhe aktiviteti fizik dhe ruajtja e një rutine të shëndetshme ndihmojnë funksionimin e trurit.
Mesazhi kryesor i ekspertëve është se kujtesa nuk duhet parë si një aftësi e pandryshueshme. Ajo mund të përmirësohet përmes praktikës, përqendrimit dhe zakoneve të shëndetshme, megjithëse harresa e vazhdueshme ose që përkeqësohet kërkon vlerësim mjekësor.
