Ardhja e një fëmije ndryshon jetën e të gjithë familjes, përfshirë edhe kafshët shtëpiake. Por a është e sigurt që një foshnjë të rritet në të njëjtën shtëpi me një qen apo mace? Ekspertët italianë shpjegojnë se largimi i kafshës nuk është zgjidhja dhe se përgatitja duhet të fillojë që gjatë shtatzënisë.
Një qen që prej vitesh fle pranë krevatit, një mace që ka vendin e saj të preferuar në shtëpi dhe papritur ardhja e një foshnjeje që ndryshon rutinën e përditshme. Për shumë familje, ky është momenti kur lind pyetja nëse mbajtja e kafshës përbën rrezik për fëmijën.
Për t’u dhënë përgjigje këtyre shqetësimeve, Federata Kombëtare e Urdhrave të Mjekëve Veterinerë në Itali (FNOVI) dhe Federata Kombëtare e Urdhrave të Profesionit të Mamive (FNOPO) kanë nisur projektin “Një mijë ditë të tuat dhe të miat”, një nismë që synon të mbështesë familjet nga periudha e shtatzënisë deri në vitet e para të jetës së fëmijës.
“Ardhja e një fëmije sjell gëzim, por edhe pyetje dhe shqetësime. Ne duam t’u ofrojmë prindërve informacion të besueshëm dhe profesionistë me të cilët mund të këshillohen”, shpjegon Daniela Mulas, përfaqësuese e FNOVI dhe drejtuese e Shërbimit të Shëndetit Publik Veterinar dhe Sigurisë Ushqimore në rajonin e Sardenjës.
Qeni që “nuk ka kafshuar kurrë” mund të përbëjë rrezik?
Një nga bindjet më të përhapura është se një qen që ka qenë gjithmonë i qetë dhe miqësor nuk mund të bëhet i rrezikshëm për një fëmijë.
Por ekspertët paralajmërojnë se kjo nuk është garanci.
Studimet ndërkombëtare tregojnë se në incidentet e kafshimit të fëmijëve shpesh përfshihen qen që fëmija i njeh, jo domosdoshmërisht qeni i familjes. Në shumë raste, kafsha nuk kishte shfaqur më parë sjellje agresive.
“Të thuash se qeni ka qenë gjithmonë i mirë është e kuptueshme, por kjo nuk mjafton për të garantuar që çdo ndërveprim të jetë i sigurt”, shpjegon Mulas.
Prindërit duhet të mësojnë të njohin shenjat e shqetësimit të kafshës, të respektojnë hapësirën e saj dhe të mbikëqyrin vazhdimisht kontaktet me fëmijën. Kur mbikëqyrja nuk është e mundur, fëmija dhe qeni duhet të qëndrojnë në ambiente të ndara dhe të sigurta.
Macet dhe toksoplazmoza: A duhet larguar kafsha gjatë shtatzënisë?
Një tjetër frikë e zakonshme lidhet me toksoplazmozën, një infeksion që mund të jetë i rrezikshëm gjatë shtatzënisë.
Shumë gra këshillohen të largojnë macen sapo mësojnë se janë shtatzëna, por veterinerët sqarojnë se një masë e tillë nuk është e nevojshme.
“Ta mbrosh fëmijën nuk do të thotë të heqësh dorë nga kafsha. Do të thotë të njohësh mënyrat e transmetimit dhe të marrësh masat e duhura”, thekson Mulas.
Toksoplazmoza transmetohet kryesisht përmes konsumimit të mishit të pagatuar ose të pagatuar mjaftueshëm, si dhe përmes ujit, ushqimeve apo duarve të kontaminuara me parazitin.
Prania e thjeshtë e një maceje në shtëpi nuk përbën në vetvete rrugë transmetimi.
Ekspertët rekomandojnë gatimin e plotë të mishit, larjen e kujdesshme të frutave dhe perimeve, higjienën e duarve dhe përdorimin e dorezave gjatë punëve me dheun.
Pastrimi i kutisë së rërës së maces është mirë t’i besohet një personi tjetër, duke larguar jashtëqitjet çdo ditë. Nëse kjo nuk është e mundur, gruaja shtatzënë duhet të përdorë doreza dhe më pas të lajë mirë duart. Gjithashtu, macja nuk duhet të ushqehet me mish të pagatuar.
Përgatitja e qenit duhet të fillojë përpara lindjes
Sipas ekspertëve, gabimi më i zakonshëm është të pritet që qeni të përshtatet vetë me ardhjen e foshnjës.
Ndryshimet e papritura të rutinës, kufizimi i hapësirave apo mungesa e vëmendjes mund të shkaktojnë stres dhe sjellje të pazakonta.
Për këtë arsye, gjatë shtatzënisë rekomandohet një vizitë veterinare për të kontrolluar shëndetin e kafshës dhe për të identifikuar vështirësi të mundshme të sjelljes.
Qeni duhet të mësohet gradualisht me dhomën e foshnjës, objektet e reja, aromat dhe tingujt që do të bëhen pjesë e jetës së përditshme.
Ekspertët këshillojnë që kafsha të mos përjashtohet nga përgatitjet familjare, por të përfshihet në mënyrë të kontrolluar dhe të qetë.
Takimi i parë mes qenit dhe foshnjës
Kur nëna kthehet nga materniteti, këshillohet që fillimisht ta përshëndesë qenin pa e mbajtur foshnjën në krahë.
Njohja e parë duhet të zhvillohet në një atmosferë të qetë, duke lejuar që kafsha të afrohet vetë, pa u detyruar.
Edhe pas ardhjes së fëmijës, qeni duhet të vazhdojë të marrë vëmendje, të ketë aktivitetet e tij të zakonshme dhe të shpërblehet për sjelljen e qetë në praninë e foshnjës.
“Nuk duhet ta përshpejtojmë marrëdhënien. Duhet ta shoqërojmë zhvillimin e saj”, shpjegon Mulas.
Por ekziston një rregull që nuk pranon përjashtime: qeni dhe foshnja nuk duhet të lihen kurrë vetëm së bashku, edhe nëse kafsha është e qetë dhe e njohur prej vitesh nga familja.
Shenjat paralajmëruese që prindërit nuk duhet t’i injorojnë
Incidentet shpesh paraprihen nga ndryshime të sjelljes që familjarët nuk i kuptojnë në kohë.
Agjitacioni i vazhdueshëm, fshehja, shmangia e kontaktit dhe reagimet e pazakonta kur kafsha preket ose dikush i afrohet janë sinjale që meritojnë vëmendje.
Te qentë, ngurtësimi i trupit, hungërima dhe nxjerrja e dhëmbëve tregojnë se ndërveprimi duhet të ndërpritet menjëherë.
Veterinerët theksojnë se hungërima nuk duhet ndëshkuar, sepse është një mënyrë me të cilën kafsha shpreh shqetësimin e saj.
Nëse shfaqen sjellje shqetësuese, familja duhet të konsultohet me veterinerin, i cili mund të vlerësojë nëse shkaku lidhet me dhimbje, probleme shëndetësore apo vështirësi të sjelljes.
Kur sinjalet drejtohen ndaj fëmijës, kontaktet duhet të ndërpriten deri në vlerësimin profesional.
Fëmijët që rriten me kafshë mund të përfitojnë emocionalisht
Përtej shqetësimeve të sigurisë, ekspertët nënvizojnë edhe përfitimet që mund të sjellë bashkëjetesa e fëmijëve me kafshët shtëpiake.
Një marrëdhënie pozitive mund të nxisë empatinë, ndjenjën e përgjegjësisë, aktivitetin fizik dhe aftësinë për të kuptuar nevojat e të tjerëve.
Fëmija mëson gradualisht të respektojë hapësirën e kafshës, të kuptojë kur ajo dëshiron të luajë dhe kur ka nevojë të pushojë, si dhe të marrë pjesë në kujdesin e saj përmes detyrave të përshtatshme për moshën.
“Të rritesh me një kafshë mund ta pasurojë jetën e një fëmije, duke i ofruar shoqëri dhe mundësi për lojë, lëvizje dhe zbulim”, shpjegon Mulas.
Mesazhi i ekspertëve është se ardhja e një foshnjeje nuk duhet të kthehet automatikisht në arsye për të larguar qenin apo macen nga familja. Me përgatitje, mbikëqyrje dhe këshillim profesional, fëmija dhe kafsha mund të bashkëjetojnë në mënyrë të sigurt.
Burimi: La Repubblica, Ivan Notarangelo, 30 tetor 2026.
