Amerikanët votojnë sot në zgjedhjet e mesmandatit, një proces që do të përcaktojë nëse republikanët e Donald Trump do të ruajnë kontrollin e Kongresit apo demokratët do të arrijnë të marrin shumicën në njërën ose të dyja dhomat.
Në këto zgjedhje nuk votohet për presidentin, por për përbërjen e Kongresit të 435 vendet në Dhomën e Përfaqësuesve dhe 35 nga 100 vendet në Senat. Aktualisht, republikanët kanë shumicë të ngushtë në të dyja dhomat, ndërsa demokratët synojnë të fitojnë mandat të mjaftueshëm për të kufizuar ndikimin e administratës Trump dhe për të kontrolluar agjendën legjislative.
Përtej rezultatit parlamentar, votimi shihet edhe si një vlerësim i dy viteve të para të mandatit të dytë të presidentit amerikan. Në qendër të debatit është ekonomia dhe kostoja e jetesës. Pavarësisht premtimeve të Trump gjatë fushatës së vitit 2024 për të ulur çmimet dhe për të përmirësuar përballueshmërinë, shpenzimet për ushqimet, banesat, kujdesin shëndetësor dhe karburantin mbeten shqetësimet kryesore të votuesve. Sipas një sondazhi të Gallup të publikuar më 29 tetor, ekonomia dhe kujdesi shëndetësor renditen në krye të prioriteteve, ndërsa 47% e votuesve të regjistruar e konsiderojnë situatën në Iran si një çështje jashtëzakonisht të rëndësishme për votën e tyre. Lufta me Teheranin është kthyer kështu në një tjetër pikë të fortë të debatit politik. Vendimi i Trump për përfshirjen ushtarake të SHBA-së në konflikt dhe pasojat e tij në tregjet energjetike kanë shtuar shqetësimet për rritjen e çmimeve të benzinës.
Bllokimi i Ngushticës së Hormuzit nga Irani ka ndikuar në transportin ndërkombëtar të naftës, duke e bërë konfliktin një çështje që prek drejtpërdrejt edhe ekonominë amerikane. Për Trump, kjo situatë përbën gjithashtu një sfidë ndaj premtimit për të shmangur përfshirjen e SHBA-së në luftëra të gjata jashtë vendit. Një tjetër temë e rëndësishme mbetet emigracioni.
Presidenti amerikan e ka cilësuar mbylljen e kufirit jugor dhe forcimin e kontrolleve ndaj emigracionit si një nga arritjet kryesore të administratës së tij, ndërsa republikanët e përdorin këtë çështje si një prej argumenteve kryesore të fushatës. Demokratët, nga ana tjetër, kanë kritikuar mënyrën e zbatimit të politikave të dëbimit dhe pasojat e tyre për emigrantët dhe komunitetet e prekura. Në fushatë është përfshirë gjithashtu edhe inteligjenca artificiale, veçanërisht ndërtimi i qendrave të mëdha të të dhënave.
Zgjerimi i kësaj industrie mbështetet nga Trump, por një pjesë e votuesve shprehin shqetësime për ndikimin e saj në vendet e punës, konsumin e energjisë dhe mjedisin, si dhe për mungesën e rregullimit të teknologjisë. Sipas Gallup, 30% e votuesve e konsiderojnë ndërtimin e qendrave të të dhënave me inteligjencë artificiale jashtëzakonisht të rëndësishëm për votën e tyre. Rezultati i zgjedhjeve do të përcaktojë jo vetëm drejtimin e Kongresit, por edhe hapësirën që do të ketë Trump për të zbatuar politikat e tij gjatë dy viteve të mbetura të mandatit. Nëse demokratët marrin kontrollin e njërës prej dhomave, administrata mund të përballet me më shumë mbikëqyrje parlamentare dhe pengesa në miratimin e ligjeve.
