Qeveria britanike ka prezantuar një reformë të gjerë të politikave të emigracionit, e cila parashikon dyfishimin e periudhës standarde të pritjes për marrjen e lejes së qëndrimit të përhershëm, nga pesë në dhjetë vjet. Ndryshimet pritet të prekin qindra mijëra shtetas të huaj që jetojnë dhe punojnë ligjërisht në Mbretërinë e Bashkuar.
Sipas The Guardian dhe Associated Press, propozimet e reja u publikuan më 2 nëntor nga ministrja e Brendshme britanike, Shabana Mahmood, pas kundërshtimeve të forta brenda qeverisë dhe Partisë Laburiste.
Reforma synon që marrja e qëndrimit të përhershëm të lidhet më ngushtë me kontributin ekonomik, nivelin e të ardhurave dhe integrimin e emigrantëve në shoqërinë britanike.
Sipas sistemit aktual, shumë punonjës të huaj mund të aplikojnë për leje qëndrimi të përhershme pas pesë vitesh qëndrimi të ligjshëm. Me ndryshimet e propozuara, periudha standarde do të rritet në dhjetë vjet.
Megjithatë, pas kritikave nga sindikatat, organizatat e kujdesit social dhe deputetët laburistë, qeveria është tërhequr nga disa prej masave më të ashpra.
Fillimisht ishte propozuar që punonjësit në profesione që nuk kërkojnë diplomë universitare të prisnin deri në 15 vjet për të marrë qëndrimin e përhershëm.
Ky propozim është zbutur, duke vendosur periudhën standarde dhjetëvjeçare për këto kategori, me mundësi përshpejtimi sipas kushteve të përcaktuara.
Një përjashtim i rëndësishëm është bërë për punonjësit e sektorit të kujdesit social. Rreth 146 mijë punonjës dhe 136 mijë familjarë të tyre mund të përfitojnë nga rruga pesëvjeçare drejt qëndrimit të përhershëm, nëse plotësojnë kriteret përkatëse.
Sipas propozimeve, punonjësit e kujdesit që fitojnë mbi 25 mijë paund në vit mund të aplikojnë pas pesë vitesh.
Të njëjtën periudhë pritjeje mund të kenë edhe mjekët, infermierët, mësuesit dhe disa kategori të tjera të punonjësve të shërbimeve publike.
Ndërkohë, emigrantët që fitojnë mbi 50.271 paund në vit mund të përfitojnë gjithashtu nga rruga pesëvjeçare.
Për personat me të ardhura vjetore mbi 125 mijë paund, periudha mund të shkurtohet në vetëm tre vjet.
Kushtet bëhen dukshëm më të ashpra për refugjatët dhe personat që kanë hyrë në vend në kundërshtim me rregullat e emigracionit.
Sipas propozimeve, personat që hyjnë në mënyrë të parregullt në Britani mund të përballen me një periudhë minimale pritjeje prej 20 vitesh.
Për refugjatët që kanë kaluar Kanalin Anglez me varka të vogla dhe varen nga fondet publike, pritja mund të arrijë deri në 30 vjet.
Organizatat humanitare kanë kritikuar masat, duke argumentuar se ato mund të krijojnë pasiguri afatgjatë për familjet dhe të vështirësojnë integrimin.
Kundërshtime janë shprehur edhe për mundësinë e zbatimit të rregullave të reja ndaj personave që tashmë ndodhen ligjërisht në Britani dhe kanë planifikuar jetën e tyre sipas kushteve të mëparshme.
Deputetë laburistë dhe përfaqësues të sektorit të shëndetësisë kanë paralajmëruar se ndryshimi i kushteve mund të nxisë largimin e punonjësve të huaj nga Britania, në një kohë kur sistemi shëndetësor dhe kujdesi social përballen me mungesë personeli.
Sipas vlerësimeve të raportuara nga Financial Times, rreth 500 mijë nga 1.9 milionë aplikimet e pritshme për qëndrim të përhershëm gjatë periudhës 2026–2030 mund të vonohen për shkak të reformës.
Nga ana tjetër, qeveria argumenton se qëndrimi i përhershëm duhet të fitohet përmes punës, kontributit dhe respektimit të rregullave të vendit.
Reforma vjen në një periudhë kur emigracioni neto në Mbretërinë e Bashkuar ka rënë ndjeshëm. Sipas Associated Press, ai zbriti në rreth 171 mijë persona gjatë vitit që përfundoi në dhjetor 2025, nga një nivel maksimal prej mbi 900 mijë personash në vitin 2023.
Ndryshimet pritet të hyjnë në fuqi gjatë vitit 2027, pasi të përfundojnë procedurat përkatëse ligjore dhe parlamentare.
Deri atëherë, kriteret përfundimtare dhe mënyra e zbatimit për personat që jetojnë aktualisht në Britani mbeten elemente të rëndësishme që kërkojnë sqarim.
