A po përballet njerëzimi me një krizë të pjellorisë mashkullore? Kjo pyetje po merr gjithnjë e më shumë vëmendje, ndërsa studimet shkencore kanë ngritur shqetësime për uljen e numrit të spermatozoideve dhe ndikimin e faktorëve mjedisorë e të stilit të jetesës në shëndetin riprodhues të burrave.
Në një analizë të publikuar nga The Guardian, shkencëtari Michael Carroll, specialist i biologjisë riprodhuese, shpjegon se situata është më komplekse sesa sugjerojnë titujt alarmues për një kolaps të mundshëm të pjellorisë mashkullore. Sipas tij, disa studime kanë identifikuar rënie të përqendrimit të spermatozoideve në popullsi të caktuara, por këto rezultate nuk mund të interpretohen automatikisht si provë se burrat po humbasin aftësinë për të pasur fëmijë. Një nga arsyet është se numri i spermatozoideve nuk përbën treguesin e vetëm të pjellorisë. Rëndësi kanë gjithashtu lëvizshmëria, forma, funksionimi i tyre dhe faktorë të tjerë që ndikojnë në procesin e fekondimit. Carroll shpjegon se aftësia riprodhuese varet nga një ndërveprim kompleks faktorësh biologjikë dhe shëndetësorë, që përfshijnë të dy partnerët. Edhe rënia e lindshmërisë në shumë vende të botës nuk mund t'i atribuohet vetëm ndryshimeve biologjike.
Sipas ekspertit, vendimi për të pasur fëmijë ndikohet nga faktorë ekonomikë dhe shoqërorë, përfshirë kostot e jetesës, pasigurinë financiare dhe shtyrjen e prindërimit në mosha më të mëdha.
Megjithatë, ekzistojnë shqetësime reale për ndikimin e disa faktorëve në shëndetin riprodhues mashkullor.
Duhanpirja, obeziteti, ekspozimi i vazhdueshëm ndaj temperaturave të larta dhe disa infeksione seksualisht të transmetueshme mund të ndikojnë negativisht në cilësinë e spermës. Studiuesit po shqyrtojnë gjithashtu ndikimin e ndotësve mjedisorë dhe substancave kimike, megjithëse për shumë prej tyre nevojiten studime më të gjata për të përcaktuar me saktësi efektet. Një nga paralajmërimet më të rëndësishme të Carroll lidhet me përdorimin e testosteronit pa këshillim mjekësor. Megjithëse testosteroni shpesh promovohet në rrjetet sociale si mënyrë për të rritur energjinë, forcën fizike dhe performancën seksuale, përdorimi i tij nga jashtë organizmit mund të ketë efekt të kundërt mbi pjellorinë.
Sipas shkencëtarit, marrja e testosteronit mund të shtypë sinjalet hormonale që truri u dërgon testikujve për prodhimin e spermatozoideve.
Si pasojë, prodhimi i spermës mund të ulet ndjeshëm, ndërsa në disa raste mund të shfaqet edhe zvogëlim i testikujve. Eksperti përmend gjithashtu se disa medikamente, përfshirë finasteridin, mund të ndikojnë në funksionin seksual ose riprodhues te disa përdorues. Një tjetër aspekt i rëndësishëm është ndikimi psikologjik i infertilitetit.
Sipas vlerësimeve ndërkombëtare, rreth 17.5% e të rriturve përjetojnë infertilitet gjatë jetës. Problemi prek të dyja gjinitë, por burrat shpesh hezitojnë të kërkojnë ndihmë për shkak të turpit dhe stereotipeve që lidhin pjellorinë me mashkulloritetin. Carroll thekson se shkenca ende nuk i ka zbuluar të gjitha mekanizmat që përcaktojnë suksesin e fekondimit, përfshirë mënyrën se si spermatozoidet arrijnë deri te veza. Për këtë arsye, ai kërkon më shumë studime afatgjata dhe shmangien e pretendimeve të ekzagjeruara mbi një krizë të pakthyeshme riprodhuese.Mesazhi kryesor i ekspertit është se shëndeti riprodhues mashkullor meriton më shumë vëmendje, por shqetësimet duhet të mbështeten në prova shkencore dhe jo në informacione alarmuese që qarkullojnë në internet.
Burimi: The Guardian, 1 nëntor 2026
