Ekskluzive 15 Tetor 2024, 14:06 Nga VNA

VNA sjell për herë të parë jetëshkrimin origjinal të Ernest Koliqit

Ndaje në Whatsapp
VNA sjell për herë të parë jetëshkrimin origjinal

• CV-ja e shkruar prej tij, teksa i drejtohet Institutit të Studimeve Shqiptare

• Koliqi konsiderohet nga historianët si paraprirës dhe themelues i Akademisë së Shkencave

Ernest Koliqi është një nga intelektualët më të mëdhenj shqiptar, që dha një kontribut të shquar për letërsinë, arsimin dhe kulturën shqipe në Shqipërinë e para 1944, ku ishte Ministër i Arsimit, dhe në diasporën shqiptare në Itali pas 1944. Koliqi themeloi Institutin e Studimeve Shqiptare më 1941 në Tiranë dhe Katedrën e gjuhës dhe letërsisë shqipe në Romë, botoi Revistën Shejzat dhe u angazhua me mërgatën politike shqiptare më mërgim, duke qenë një ndër anëtarët kryesor të Bllokut Kombëtar Indipendent.

I lindur në Shkodër, ku edhe mori edhe mësimet e para, më pas u zhvendos në Itali, për të studiuar në Brescia dhe më vonë, pranë Universitetit të Padovës. Ernest Koliqi shkroi e përktheu shumë, në prozë e poezi. Iu kushtua edhe shqipërimit të kryeveprave të letërsisë botërore e sidomos të asaj italiane. Përktheu poetët e mëdhenj të Italisë: Danten, Petrarkën, Arioston Tason, Karduçin, Paskolin e poetë të tjerë të kohëve më të vona. U shqua për mbledhjen dhe botimin e folklorit, sidomos të atij arbëresh.

Poet, shkrimtar, dramaturg, dijetar dhe përkthyes, Koliqi ipërgatitur me njohuritë më të përparuara të kohës u përpoq të shkruante një histori të letërsisë shqiptare, pa ndonjë ndikim prej ideologjive politike apo faktorëve të tjerë.

Veprat e tij janë përkthyer gjermanisht, italisht, anglisht, arabisht, greqisht. Bashkëpunoi dhe shkroi në revistat dhe gazetat më me rëndësi të Shqipërisë mes dy luftrave botërore, si tek Hylli i Dritës, Leka, Gazeta Shqiptare, Illyria, Përpjekja Shqiptare, Minerva, Besa, Koha jonë, Jeta Katholike, Lajmtari i të Mërguemit etj.

I sulmuar rëndë nga sistemi komunist në Shqipëri, Koliqi edhe sot vijon të njihet jo aq shumë në Shqipëri, sidomos nga të rinjtë. Krijimtaria e tij rishfaqet me botime sporadike, kryesisht në Shkodër; ndërsa në Kosovë janë botuar tashmë një pjesë e mirë e veprës në serinë e veprave të zgjedhura, kurse arbëreshët ende pagëzojnë fëmijët dhe shkolla me emrin e tij.

Kontributin e tij është e pamundur ta përmbledhësh në pak rreshta, por themelimi i Instituti të Studimeve Shqiptare, është një nga krijesat e tij të vyera. Si intelektual, njeri patriot dhe largpamës, sot historianët e cilësojnë Ernest Koliqin si paraprirës dhe themelues i “Akademisë së Shkencave”.

Prof. Romeo Gurakuqi kur flet mbi kontributin e elitës intelektuale gjatë pushtimit fashist, shkruan se: “Mund të konsiderohen si pjesë e “arkitekturës institucionale” shkencore dhe kulturore që italianët u munduan të krijonin në Shqipëri, në mbështetje të politikës së tyre të lejimit të zhvillimit të patriotizmit dhe nxitjes së studimeve albanologjike, për të kamufluar politikat e tyre ekspansioniste, por që u shfrytëzua maksimalisht nga njerëzit e kulturës shqiptare, për t’i dhënë një nxitje të mëtejshme, pa veshje fashiste, studimeve shkencore, të arsimit e kulturës shqiptare dhe nxitjes së jetës intelektuale.”

Si ministër i Arsimit ai mblodhi në kabinetin e tij studiuesit dhe shkrimtarët më të spikatur, me të cilët zhvilloi një veprimtari mjaft të dendur në dobi të kulturës kombëtare.

Ndaj dhe për herë të parë VNA, sjell sot , jetëshkrimin origjinal të firmosur prej Ernest Koliqit kur ishte Ministër Arsimit, në letrën drejtuar Institutit të Studimeve Shqiptare, në drejtim të së cilit u vu më 1941.

Video

Ish-deputeti Plarent Ndreca mbërrin në GJKKO ku pritet të shpallet vendimi lidhur me një kerkesë të Erion Veliajt për afatet e paraburgimit.

Kosova do të shkojë sërish në zgjedhje të parakohshme brenda 45 ditësh, pasi Kuvendi dështoi të zgjedhë presidentin e ri të Republikës. Seancat e njëpasnjëshme kanë dështuar për shkak të mungesës së kuorumit, pasi opozita nuk ka marrë pjesë në votim. Në sallë kanë qenë vetëm deputetët e shumicës parlamentare, ndërsa LDK, PDK, AAK dhe Lista Serbe kanë bojkotuar procesin.

Një breshkë e llojit Caretta caretta është gjetur e ngordhur në bregdet, me dëmtime të rënda në pjesën e kokës. Dyshohet se ajo është goditur nga helikat e një anijeje, duke pësuar plagë serioze që i kanë shkaktuar ngordhjen. Breshka është konstatuar nga qytetarë që ndodheshin pranë bregut të detit.

Në Libanin jugor, dronët-bombë të Hezbollah po krijojnë probleme serioze për ushtrinë izraelite. Pamjet tregojnë një sulm ndaj një helikopteri Blackhawk që kishte shkuar për të marrë të plagosurit nga një pritë me dronë, ku një ushtar u vra dhe gjashtë të tjerë u plagosën. Teksa helikopteri po ulej, dy dronë u afruan dhe shpërthyen pranë tij, ndërsa ushtarët izraelitë hapën zjarr për t’i rrëzuar. Hezbollah thuhet se po shton përdorimin e këtyre dronëve, ndaj të cilëve Izraeli ende nuk ka kundërmasa efektive.

Doni të informoheni të parët për lajme ekskluzive?

Bashkohuni me grupin tonë privat.

opinion

Opinionet e shprehura i përkasin autorëve dhe nuk përfaqësojnë qendrimin e redaksisë.

Histori të harruara

Më shumë lajme