Nga Muriel
Ka një moment kur heshtja e drejtësisë bëhet po aq e rëndë sa arroganca e pushtetit. Kur një vend nuk rrezikohet më vetëm nga ata që abuzojnë me shtetin, por edhe nga paaftësia e institucioneve për t’u kërkuar llogari. Kur qytetari sheh se skandalet ndërrojnë emra, ministrat ndërrojnë karrige, por sistemi që i prodhon mbetet në këmbë.
Shqipëria ka mbërritur në një moment të tillë.
Zemërimi në rrugët e Tiranës nuk lindi nga hiçi. Pas tij qëndrojnë vite zhgënjimi, dyshime për korrupsion, pasuri që kërkojnë shpjegim dhe një pushtet që përballë çdo skandali ka gjetur pothuajse gjithmonë të njëjtën përgjigje: përgjegjësia është personale.
Po përgjegjësia e atyre që emërojnë? E atyre që vendosin? E atyre që kontrollojnë miliarda lekë të parave publike? E atyre që qëndrojnë në krye të qeverisë ndërsa njerëzit e tyre përballen me hetime?
Kush do t’u përgjigjet këtyre pyetjeve?
SPAK-u. Pikërisht SPAK-u.
Ju nuk u krijuat për të qenë një zyrë tjetër prokurorie, me konferenca, statistika dhe bilance vjetore. Ju u krijuat për të thyer shpinën e pandëshkueshmërisë në majat e shtetit. Për të hetuar lidhjet e dyshuara të politikës me krimin, për të ndjekur paratë e korrupsionit dhe për të mos u ndalur përpara asnjë dere, sado i fuqishëm të ishte njeriu pas saj.
Ju dhanë kompetenca të posaçme, mbështetje ndërkombëtare dhe diçka shumë më të madhe: shpresën e një populli të lodhur nga padrejtësia.
Dhe shpresa e qytetarëve nuk është një çek i bardhë që mund ta mbani përgjithmonë pa dhënë llogari.
Po, keni hetuar ministra, deputetë, kryebashkiakë. Keni ngritur akuza dhe keni siguruar dënime. Por Shqipëria nuk ju kërkoi vetëm disa emra në bankën e të akuzuarve. Ju kërkoi të hetonit sistemin që e ka bërë korrupsionin e nivelit të lartë kaq të qëndrueshëm.
Sepse një ministër nuk është gjithmonë një ishull. Një tender i dyshimtë nuk lind domosdoshmërisht në ditën kur hidhet firma. Një aferë e madhe mund të ketë një histori vendimesh, interesash, përfituesish dhe mbrojtjesh që shtrihet shumë më lart se zyrtari që shfaqet në dosje.
Dhe nëse provat të çojnë lart, atje duhet të shkosh.
Rasti Balluku është një nga provat më të forta të kësaj përballjeje. SPAK kërkoi autorizimin për arrestimin e ish-zëvendëskryeministres; shumica parlamentare e refuzoi. Kuvendi mban përgjegjësinë e vet për atë vendim. Por SPAK-u duhet të tregojë se pengesat politike nuk e zbehin vendosmërinë për të hetuar çdo hallkë të mundshme të përgjegjësisë.
Dhe këtu është pyetja që nuk mund të shmanget më:
A është hetuar deri në fund mekanizmi i pushtetit, apo hetimi është përqendruar te njerëzit që kanë firmosur?
Edi Rama nuk është mbi ligjin. Asnjë kryeministër nuk është. Nuk kërkohet shpallja e tij fajtor pa prova. Kërkohet që përgjegjësia e tij të verifikohet kur ekzistojnë fakte që e justifikojnë. Asnjë post politik nuk mund të jetë strehë nga një hetim penal i ligjshëm.
Sepse drejtësia që ndalet te ministri, nëse provat të çojnë te eprori, nuk është drejtësi që ka arritur deri në fund. Është një hetim i papërfunduar.
Dhe kjo është ajo që duhet t’ju shqetësojë, prokurorë të SPAK-ut: jo sa dosje keni hapur, por sa përgjegjësi të mundshme kanë mbetur pa u zbardhur.
Përgjegjësinë kryesore për qeverisjen e vendit e mban Edi Rama dhe qeveria e tij. Por SPAK-u nuk mund të jetë spektator i përhershëm i një sistemi që është krijuar për ta hetuar.
Pavarësia nuk është privilegj për të mos dhënë shpjegime. Është detyrim për të vepruar pa frikë.
Sot njerëzit nuk kanë nevojë për një tjetër premtim se drejtësia po punon. Kanë nevojë të shohin se askush nuk mbrohet nga emri, posti, pasuria apo lidhjet politike.
Dhe qytetarët kanë të drejtë të kërkojnë përgjigje. Publikisht. Pa frikë. Me protesta paqësore, me kërkesa për transparencë, me mbikëqyrje të institucioneve dhe me këmbëngulje demokratike që asnjë dosje të mos mbyllet nga ndikimi i pushtetit.
Jo drejtësi sipas urdhrit të turmës. Drejtësi që nuk i nënshtrohet urdhrit të pushtetit.
SPAK, mos e ngatërroni durimin e qytetarëve me një besim të pakufishëm. Ai besim duhet fituar çdo ditë. Dhe fitohet duke hetuar të fuqishmit me të njëjtën vendosmëri me të cilën hetohet kushdo tjetër.
Ndiqni paranë. Ndiqni vendimet. Ndiqni përfituesit. Ndiqni çdo lidhje të dyshuar kriminale.
Dhe nëse provat arrijnë te zyra e kryeministrit, mos u ndalni te dera.
Nuk ju kërkohet heroizëm. Ju kërkohet të bëni punën për të cilën ekzistoni.
Nëse nuk e përmbushni dot këtë mision, nëse pranoni kufij politikë dhe nëse dështimi bëhet mënyra juaj e funksionimit, atëherë duhet të jepni llogari dhe drejtuesit që kanë dështuar duhet të largohen.
SPAK, ose hetoni pushtetin deri në majë, ose hapni rrugën. Qërohuni!
Sepse Shqipëria nuk ka nevojë për një drejtësi që duket e fortë përballë individit dhe e pafuqishme përballë sistemit.
Ka nevojë për një drejtësi përpara së cilës të dridhet pandëshkueshmëria, jo qytetari.
