Analiza e rrugëtimit të Vlora Hysenit zbulon përplasjen mes llogaritjeve politike dhe mbrojtjes së institucioneve të inteligjencës mbarëshqiptare. Ish-zyrtarja e lartë e Agjencisë Kosovare të Inteligjencës (AKI), e shkarkuar nga Albin Kurti dhe Vjosa Osmani për "humbje besimi", u angazhua drejtpërdrejt nga Kryeministri Edi Rama si këshilltare e më pas u dekretua në prill 2023 si drejtore e SHISH-it, duke hapur një debat të ashpër mes akuzave të opozitës për cenim të sigurisë kombëtare dhe mbrojtjes së ekzekutivit mbi profesionalizmin e saj. Trajektorja e saj nga majat e kontrollit të informacionit sekret deri te përballja me hetimet e SPAK-ut dhe masat e sigurisë nxjerr në pah brishtësinë e funksionimit të agjencive ligjzbatuese, ku kufiri mes mbështetjes politike, besueshmërisë ndërkombëtare dhe përgjegjësisë penale mbetet vazhdimisht nën presionin e drejtësisë.
RRENJËT NË PRISHTINË DHE SHKARKIMI NGA ALBIN KURTI E VJOSA OSMANI
Karriera shtetërore e Vlora Hysenit mori hov të madh në shkurt 2019, kur ajo u emërua zëvendësdrejtore e Agjencisë Kosovare të Inteligjencës (AKI) për një mandat 5-vjeçar. Gjatë periudhës dhjetor 2020 – prill 2021, ajo udhëhoqi operacionalisht AKI-në si ushtruese detyre pas dorëheqjes së drejtorit të atëhershëm Kreshnik Gashi.
I gjithë pozicioni i saj në Kosovë u përmbys më 30 qershor 2021. Me një vendim të përbashkët, Presidentja e Kosovës Vjosa Osmani dhe Kryeministri Albin Kurti njoftuan shkarkimin e saj të menjëhershëm nga të gjitha funksionet. Arsyetimi zyrtar i Prishtinës fliste për "humbje të besimit" dhe mospërputhje me linjën e bashkëpunimit institucional.
Ky shkarkim nxiti valë të mëdha spekulimesh dhe akuzash në Prishtinë. Rrethet mediatike dhe politike pranë opozitës dhe qeverisë zhvilluan debate të ashpra lidhur me dyshimet për rrjedhje informacioni, përplasje kompetencash dhe pretendime për lidhje paralele me faktorë të jashtëm, duke e kthyer emrin e saj në një pikë të nxehtë politike mes agjencive të sigurisë.
KALIMI NË TIRANË DHE EMËRIMI NGA EDI RAMA NË KRYE TË SHISH
Pas largimit nga inteligjenca e Kosovës, Hyseni u zhvendos në Tiranë, ku u afrua nga Kryeministri Edi Rama si këshilltare e tij e drejtpërdrejtë për çështjet e sigurisë kombëtare dhe inteligjencës.
Më 15 mars 2023, Rama njoftoi publikisht se i kishte propozuar Presidentit Bajram Begaj emërimin e Vlora Hysenit në krye të Shërbimit Informativ të Shtetit (SHISH), pas largimit të Helidon Bendos.
Në argumentimin e tij për këtë emërim, Edi Rama u shpreh publikisht:
"Propozimi për emërimin e Vlora Hysenit si drejtore e Shërbimit Informativ të Shtetit është bërë mbi bazën e përgatitjes së saj të lartë profesionale, përvojës ndërkombëtare dhe njohjes së thellë të sfidave të sigurisë rajonale. Profile si ai i znj. Hyseni i japin një dimension të ri integrimi dhe profesionalizmi shërbimit tonë inteligjent."
Më 3 prill 2023, Presidenti Bajram Begaj dekretoi emërimin e saj, dhe më 4 prill, kryeministri e prezantoi zyrtarisht pranë stafit të drejtuesve të SHISH.
Arritja e Vlora Hysenit në krye të SHISH-it shkaktoi përplasje të mëdha në Tiranë. Opozita shqiptare, e udhëhequr nga Partia Demokratike, e sulmoi vendimin duke e konsideruar një cenoje të sigurisë kombëtare dhe një sfidë direkte ndaj shtetit të Kosovës.
Kritikët dhe opozita ngritën këto akuza kryesore:
Emërimi i një zyrtareje të shkarkuar për "humbje besimi" nga Kosova dëmtonte marrëdhëniet institucionale Tiranë–Prishtinë dhe ngjallte dyshime mbi integritetin e saj në trajtimin e sekretit shtetëror.
Opozita e akuzoi Edi Ramën se po e përdorte SHISH-in si një mjet politik personal, duke vendosur në krye një zyrtare të zgjedhur pa konsultim të gjerë dhe jashtë linjave tradicionale të karrierës brenda agjencisë.
U ngritën pikëpyetje mbi procedurat e verifikimit të sigurisë dhe certifikimit të saj nga strukturat e NATO-s pas zhvillimeve në Kosovë.
Maxhoranca e PS-së dhe Rama e mbrojtën me forcë profilin e saj, duke theksuar se ajo gëzonte besueshmëri të plotë te agjencitë partnere perëndimore dhe te SHBA, si dhe duke e cilësuar emërimin e saj si një hap me rëndësi historike për përfaqësimin mbarëshqiptar në institucionet e larta të sigurisë.
Gjatë periudhës në krye të SHISH-it, Vlora Hyseni mbajti një profil publik gjerësisht të mbyllur, siç e kërkon funksioni i inteligjencës. Megjithatë, një nga paraqitjet e saj administrative ishte fjalimi i mbajtur në nëntor 2024 gjatë raportimit në Komisionin Parlamentar të Sigurisë.
Në atë fjalim, ndër të tjera, Hyseni deklaroi:
"Kërcënimet kibernetike, fushatat e dezinformimit dhe ndërhyrjet e huaja keqdashëse përmes rrjeteve sociale nuk janë më thjesht çështje dixhitale, por përbejnë sfida direkte për sigurinë kombëtare. SHISH ka integruar me sukses mekanizmat mbrojtës për të parandaluar ndikimet malinje rajonale dhe jashtërajonale, duke garantuar se informacioni mbetet i mbrojtur."
PEZULLIMI NGA DETYRA DHE VENDOSJA NË "ARREST SHTËPIE"
Rruga e saj në krye të inteligjencës shqiptare pësoi një kthesë drastike sot. Me kërkesë të Prokurorisë së Posaçme Kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar (SPAK), Gjykata e Posaçme (GJKKO) vendosi masën e sigurisë "arrest në shtëpi" dhe pezullimin nga detyra për Vlora Hysenin.
Hetimet e SPAK-ut e lidhën emrin e saj me dyshimet për rrjedhje të informacioneve shtetërore në dobi të personave të tretë apo biznesit apo krimit (përfshirë hetimet e njohura si 'Dosja e AKSHI-t'). Ky vendim shkaktoi një tërmet të vërtetë në kupolën e sigurisë kombëtare, duke e kaluar drejtuesen e parë grua të SHISH-it nga majat e pushtetit të inteligjencës në përballje të drejtpërdrejtë me drejtësinë.
