Parlamenti i Venezuelës ka miratuar një marrëveshje të diskutueshme që i jep Shteteve të Bashkuara akses dhe kontroll të rëndësishëm mbi një pjesë të industrisë së naftës së vendit, duke forcuar ndjeshëm ndikimin e Uashingtonit mbi ekonominë dhe qeverisjen në Karakas.
Marrëveshja, e miratuar të martën nga Asambleja Kombëtare e Venezuelës, përfshin 17 fusha nafte dhe parashikon një rol të drejtpërdrejtë të Shteteve të Bashkuara në menaxhimin e tyre. Sipas kushteve të bëra publike, qeveria amerikane do të ketë gjithashtu të drejtën për të blerë një pjesë të naftës së prodhuar me koston e prodhimit.
Zyrtarët amerikanë e kanë mbrojtur marrëveshjen, duke argumentuar se ajo mund të rrisë prodhimin venezuelian, të sjellë investime të reja dhe të ndikojë në uljen e çmimeve të naftës në SHBA. Një tjetër objektiv i Uashingtonit është dobësimi i ndikimit të Rusisë dhe Kinës në sektorin energjetik venezuelian.
Në kuadër të marrëveshjes, kompania private North American Blue Energy Partners (NABEP), e drejtuar nga biznesmeni venezuelian Alejandro Betancourt, do t’i japë qeverisë amerikane 35% të aksioneve. Sipas planit, qytetarët amerikanë duhet të përbëjnë shumicën e bordit drejtues, ndërsa Uashingtoni do të ketë edhe të drejtë vetoje për përbërjen e tij.
Marrëveshja është shoqëruar me debate edhe brenda Parlamentit venezuelian. Disa deputetë të opozitës abstenuan gjatë votimit, duke kërkuar të njihnin më parë të gjitha kushtet e marrëveshjes.
“Ne kemi nevojë dhe jemi të detyruar të dimë se çfarë shkruhet me shkronja të vogla”, deklaroi deputeti opozitar Luis Emilio Rondon.
Në krahun tjetër, kreu i Asamblesë Kombëtare, Jorge Rodriguez, e ka mbrojtur marrëveshjen, duke argumentuar se shfrytëzimi i rezervave të naftës do të sillte të ardhura për qytetarët venezuelianë.
“Çfarë përfitimi ka nga kjo naftë nëse mbetet nën tokë?”, tha Rodriguez.
Sekretari amerikan i Energjisë, Chris Wright, mbërriti në Venezuelë të martën në mbrëmje, ndërsa nënshkrimi zyrtar i marrëveshjes pritet të bëhet të mërkurën. Në të njëjtën ditë pritet edhe një njoftim i rëndësishëm nga gjiganti amerikan i naftës Chevron për zgjerimin e aktivitetit të tij në Venezuelë.
Administrata Trump e sheh rritjen e prodhimit venezuelian si një mundësi për të shtuar furnizimin në tregjet ndërkombëtare dhe për të ndikuar në çmimet e karburanteve në SHBA. Presidenti Donald Trump ka zhvilluar më herët takime me drejtues të kompanive të mëdha të naftës në Shtëpinë e Bardhë, në një kohë kur çmimet e benzinës janë nën presion për shkak të zhvillimeve në Lindjen e Mesme.
“Ne po çlirojmë dominimin amerikan të energjisë!”, shkroi Trump në rrjetin e tij social Truth Social pas takimit.
Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, ka deklaruar ndërkohë se marrëveshja synon të ndihmojë në “normalizimin e ekonomisë venezueliane” dhe në rritjen e prodhimit të naftës përmes investimeve private dhe mbështetjes amerikane.
Sipas Rubio-s, një pjesë e madhe e fushave të përfshira në marrëveshje kanë qenë më parë nën ndikimin e kompanive dhe interesave ruse e kineze.
Marrëveshja vjen në një periudhë kur industria e naftës së Venezuelës, pavarësisht rezervave të jashtëzakonshme, është përballur prej vitesh me mungesë investimesh, probleme infrastrukturore dhe akuza për korrupsion.
Një prej pikave më të debatueshme mbetet përfshirja e biznesmenit Alejandro Betancourt, i cili në të kaluarën është lidhur me marrëveshje dhe hetime për korrupsion në sektorin venezuelian të naftës. Zyrtarët amerikanë e kanë mbrojtur përfshirjen e tij, duke e cilësuar si një operator me përvojë që mund të ndihmojë në rritjen e prodhimit.
Për administratën Trump, kontrolli mbi sektorin energjetik venezuelian ka edhe një dimension të fortë gjeopolitik. Uashingtoni synon të reduktojë ndikimin e Pekinit dhe Moskës në një prej vendeve me rezervat më të mëdha të naftës në botë, ndërsa njëkohësisht kërkon të rrisë furnizimin me naftë në tregun amerikan.
Në këtë mënyrë, marrëveshja e re shënon një kthesë të rëndësishme në marrëdhëniet mes Venezuelës dhe Shteteve të Bashkuara, duke e vendosur sektorin strategjik të naftës në qendër të një marrëdhënieje të re ekonomike dhe politike mes dy vendeve.
