Politika 21 Qershor 2025, 20:40 Nga VNA

Pjerin Ndreu do t'i heq emrin Shëngjinit, arkeologu publikon hartën e 1690-s: Toponim i periudhës romake

Ndaje në Whatsapp
Pjerin Ndreu do t'i heq emrin Shëngjinit, arkeologu publikon

Shëngjinit do t'i ndryshohet emri. Shumë shpejt kjo qytezë do quhet "Willson". Në nder të presidentit amerikan Thomas Woodrow Wilson. Vendimi për shumë kënd është suprizë dhe vjen si një rrufe në qiell të hapur. Lajmi në fakt është bërë publik nga kryebashkiaku i Lezhës, Pjerin Ndreu. Përmes një statusi në Facebook, Ndreu shkruante se "Me nje dekret te vitit 1924, Fan Noli, emertoi Shengjinin me emerin "Willson", ne nder te Presidentit Amerikan te asaj kohe, Willson! Po sikur ta ribejme perseri vendimin?" Mbetet e paqartë arsyet e këtij ndryshimi dhe përshumë kënd është e pavend. Pas këtij lajmi të shumtë kanë reaguar. Helidon Sokoli, arkeolog dhe specialist i fushës ka risjellë për publikun një hartën e gjirit të Drinit, Coronelli, Atlante Veneto, 1690. Sipas arkeologut, në fakt Shëngjini është një toponim i periudhës romake, dhe si i tillë ai daton prej shekujsh si i tillë. Shkrimi i plotë Lindja dhe jetëgjatësia e një toponimie kalon në një proces të gjatë të shtrirë në kohë. Merr shkas nga relievi apo pozita gjeografike. Mund të shënjohet nga historia për nga aktiviteti njerëzor apo ngjarje të caktuara. Hyn në memorie kolektive  për zakone a të dhëna të tjera etnografike. Toponimia i mbijeton shekujve duke marr trajta gjyhësore, përshtatje, shtrembërime dialektore për të ardhur deri në ditët tona. Porti i Shën Gjinit përmendet që në periudhën romake " tutissimus portus Nymphaeum". Në veprën "Commentarii de Bello Civili", Cezari përmend një port të quajtur Nymphaeum, të pozicionuar rreth tri milje nga qyteti i Lezhës: "Portum Nymphacum ab Lissum tribus millibus passuum distantem cepit..." (C. Iulii Caesaris Commentarii de Bello Civili, lib. III, c. 29) Ky përshkrim përputhet me pozicionin e portit të Shëngjinit, dhe shumë studiues e identifikojnë këtë emër të lashtë me Meduan mesjetare. Vendndodhja e tij strategjike pranë deltës së Drinit i jepte rëndësi ushtarake dhe logjistike. Emri "Medea" haset për herë të parë në një dokument venecian të vitit 1313,  në një dokument të Republikës së Raguzës, dhe më pas në hartën e vitit 1426 të hartografit Pietro Vesconte. Në dokumentet veneciane, emri "Medea" ose "Medua" lidhet me një vend të izoluar, të papopulluar, që përdorej më tepër nga detarët për strehim në kushte të motit të keq sesa për tregti. Sipas Vincenzo Coronelli, një hartograf dhe enciklopedist venecian i shek. XVII, Medua përshkruhej si "Porto capace di grandi navigli" ( i aftë për të pritur anije të mëdha). Por kronikani  Marin Bolizza (shek. XVII), që përshkroi rrjetin e rrugëve osmane në Ballkan, vëren "Il porto ha tre o quattro piedi d’acqua: basso, ma sufficiente per barche piccole..." Kjo nënkupton se thellësia ishte rreth 1–1.2 metra, e krahasueshme me grykëderdhjen e Drinit. Kjo e kufizonte Meduen vetëm për përdorim nga anije të vogla, shpesh të përdorur nga piratë apo tregtarë lokalë, ndërsa vetë zona ishte e pabanuar dhe e izoluar, e lidhur me Lezhën vetëm nëpërmjet një shtegu të vështirë përmes kodrës së Rencit. Emri Shëngjin është një trajtë dialektore e shtrembëruar lokale e Shën Gjon/Sh'Njon (Shën Gjon Pagëzori) që gjiri i vogël duhet ta ketë marrë në periudhën veneciane kur fillon dhe përmendet dhe kisha bashkë me portin  me të njëjtin emër, San Giovanni di Medua. Nga Helidon Sokoli

Video

?Kina vë në funksion një qendër diellore unike me dy kulla Në provincën Gansu ka hyrë në funksion qendra e parë diellore në botë me pasqyra dhe me dy kulla energjetike. Ky kompleks inovativ përdor një fushë me 30.000 pasqyra që drejtojnë dritën e diellit drejt majave të kullave, të larta 200 metra. Në majë të kullave, një solucion i veçantë kripe nxehet në temperatura ekstreme, shndërrohet në avull dhe vë në lëvizje turbinat e gjeneratorëve. Fuqia vjetore e qendrës është 1.8 miliardë kWh, mjaftueshëm për të furnizuar me energji rreth 170.000 shtëpi. Ky projekt revolucionar tregon udhëheqjen e Kinës në fushën e energjive të rinovueshme. Teknologjia e kripës së shkrirë lejon ruajtjen e nxehtësisë dhe prodhimin e energjisë elektrike edhe gjatë natës, duke zgjidhur një problem kyç të energjisë diellore. Qendra në Gansu është bërë më e madhja në botë e këtij lloji.

Video/ Momenti i shpërthimit me tritol i resortit të ish-kreut të IMT Durrës, Ardian Halili. Ai u arrestua pak ditë më parë pasi ka ndërtuar këtë resort në zonë të mbrojtur pa leje, në kohën që mbante detyrën.

Këto janë pamjet nga shembja që vijon në resortin e ish kreut të IMT në Durrës, Ardian Halilit. Pak minuta më parë forcat xheniere realizuan shembjen me shpërthim të kontrolluar të godinës 2-katëshe të resortit, ndërsa objektet e tjera më të vogla po shemben me fadromë. https://vna.al/kronika/shembet-me-shperthim-resorti-pa-leje-i-ish-kreut-te-imt-ne-durres-i-arre-i13826

Një aksident rrugor është regjistruar ditën e sotme në unazën lindore të qytetit të Fierit. Një automjet tip “Volkswagen” është përplasur me një motoçikletë dhe, si pasojë, drejtuesi i motorit ka pësuar lëndime në trup. I plagosuri është transportuar menjëherë në urgjencën e Spitalit Rajonal Fier, ku ndodhet nën kujdesin e mjekëve. Në vendngjarje kanë mbërritur forcat e policisë dhe grupi hetimor, të cilët po punojnë për përcaktimin e shkaqeve të aksidentit dhe normalizimin e qarkullimit rrugor.

Doni të informoheni të parët për lajme ekskluzive?

Bashkohuni me grupin tonë privat.

opinion

Opinionet e shprehura i përkasin autorëve dhe nuk përfaqësojnë qendrimin e redaksisë.

Histori të harruara

Më shumë lajme