Kosto e jetesës është shtrenjtuar më tej gjatë muajit korrik, teksa për shumë produkte e shërbime bazë, një familje duket të shpenzojë më shumë.
Inflacioni ka arritur në 3.4% në korrik, sipas të dhënave të INSTAT, nga 3.2% që ishte në muajin e mëparshëm, duke shënuar nivelin më të lartë nga janari i vitit 2024, kur po lehtësohej pas valës së rritjes së shkaktuar nga lufta mes Rusisë dhe Ukrainës.
Efektin kryesor në këtë rritje e kanë dhënë dy elementë të domosdoshme për jetesën e çdo familjeje, ushqimet, qiratë si dhe çmimet e karburanteve.
Sipas INSTAT, rritja vjetore e çmimeve në muajin Korrik është ndikuar kryesisht nga grupi “Ushqime dhe pije joalkoolike” me +1,18 pikë përqindje, pasuar nga grupi “Qira, ujë, energji elektrike, gaz dhe karburante të tjera” me +0,83 pikë përqindje.
Gjithashtu, çmimet e grupit “Transporti” ndikuan me +0,52 pikë përqindje, çmimet e grupit “Mobilie, pajisje shtëpie dhe mirëmbajtje e shtëpisë” me 0,23 pikë përqindje, çmimet e grupeve “Pije alkoolike dhe duhan” dhe “Restorante dhe shërbime akomodimi” me + 0,15 pikë përqindje secili, çmimet e grupit “Kujdesi personal dhe mallra e shërbime të ndryshme” me +0,14 pikë përqindje, çmimet e grupit “Argëtim, sport dhe kulturë” me +0,12 pikë përqindje, çmimet e grupeve “Shërbimi arsimor” dhe “Sigurime dhe shërbime financiare” me +0,07 pikë përqindje secili dhe çmimet e grupit “Shëndeti” me +0,06 pikë përqindje.
Nga ana tjetër çmimet e grupit “Veshje dhe këpucë” ndikuan me -0,07 pikë përqindje dhe çmimet e grupit “Informacioni dhe komunikimi” me -0,03 pikë përqindje.
Në këtë nivel, inflacioni e ka kaluar prej dy muajsh objektivin e shënjestruar të Bankës së Shqipërisë, prej 3%.
Në mbledhjen e fundit, Banka e Shqipërisë, e cila ka si objektiv kryesor ruajtjen e stabilitetit të çmimeve dhe këtë objektiv e administron përmes normës bazë të interesit, vendosi të mbajë të mbajë të pandryshuar normën bazë në 2.5%, pavarësisht sinjaleve të qarta në rritje të inflacionit.
Guvernatori Sejko tha se Banka e Shqipërisë vazhdon të besojë që efekti inflacionist nga rritja e çmimeve të naftës do të jetë kalimtar. Ndërkohë, lidhur me rritjen e inflacionit bazë dhe presioneve të brendshme inflacioniste, Sejko u shpreh se kjo rritje po përcaktohet kryesisht nga shtrenjtimi i qirave.
“Inflacioni i çmimeve të konsumit pritet të qëndrojë lehtësisht mbi objektiv në afatin e shkurtër dhe të kthehet gradualisht drejt tij gjatë tremujorëve në vijim.
Parashikimi i një niveli inflacioni mbi objektiv në afatin e shkurtër faktorizon pritjet tona për vijimin e efekteve indirekte të goditjes së ofertës në tregjet ndërkombëtare, si dhe për një nivel relativisht të lartë të inflacionit të qirave në këtë horizont kohor.
Nga ana tjetër, parashikimi për reduktimin gradual të inflacionit drejt objektivit në afatin e mesëm mbështetet në pritjet tona për një ecuri të balancuar të kërkesës dhe ofertës agregate, për një rritje të kontrolluar të kostove të prodhimit, si dhe pritjet e ankoruara të bizneseve e tregjeve financiare.
Gjithashtu, skenari bazë bazohet në supozimin e një normalizimi të shpejtë të presioneve të ofertës në tregjet ndërkombëtare, si dhe të ruajtjes së kahut konsolidues të politikës fiskale në vitet në vijim,” tha guvernatori.
Sipas INSTAT, krahasuar me muajin korrik 2025 rritja më e madhe e çmimeve vërehet në grupin “Transporti” me 8,0 %, pasuar nga “Argëtim, sport dhe kulturë” me 6,0 %, “Sigurime dhe shërbime financiare” me 4,5 %, “Qira, ujë, energji elektrike, gaz dhe karburante të tjera” me 4,1 %, “Ushqime dhe pije joalkoolike” me 3,5 %, “Mobilje, pajisje shtëpie dhe mirëmbajtje e shtëpisë” me 3,3 %, “Kujdes personal dhe mallra e shërbime të ndryshme” me 3,1 %, etj. Nga ana tjetër, çmimet e grupit “Veshje dhe këpucë” u ulën me 1,8 %, pasuar nga grupi “Informacioni dhe komunikimi” me 0,9 %.
Qiratë në nivele të pa përballueshme
Çmimet e qirave, sidomos në Tiranë kanë arritur nivele të papërballueshme në raport me pagat. Në muajt janar-qershor 2026, qiratë për apartamentet 1+1 arritën mesatarisht 590 euro në muaj, ndërsa për banesat 2+1, në 954 euro, me rritje nga 4.4% deri në 27% krahasuar me janar – qershor 2024.
Sipas llogaritjeve, në pjesën dërrmuese të Tiranës, nga periferia në qendër, kostoja e strehimit tejkalon kufirin ndërkombëtar të përballueshmërisë.
Kur qiraja kalon mbi 30% të të ardhurave mujore, ajo konsiderohet e papërballueshme dhe sinjalizon stres financiar te një familje për strehimin. Nëse arrin mbi 50%, kjo gjendje quhet “housing cost burden” ekstrem, që rrit rrezikun e pasigurisë në strehim.
Në rastin e Tiranës, kufiri i përballueshmërisë i llogaritur nga “Monitor” për periudhën janar-qershor 2026, tejkalohet për 13 zona në Tiranë, duke arritur midis 80-90% të të ardhurave dhe në disa zona dhe mbi 100%./Monitor
