Bota 15 Shtator 2024, 15:25 Nga VNA

Dinastia e Muhamed Aliut: Shqiptarët që Ndërtuan Egjiptin Modern

Ndaje në Whatsapp
Dinastia e Muhamed Aliut: Shqiptarët që Ndërtuan Egjiptin Modern

Familja shqiptare e Muhamed Aliut, e cila luajti një rol të madh në historinë e Egjiptit, ishte një prej familjeve më të shquara të Ballkanit dhe botës arabe gjatë shekullit të XIX. Muhamed Aliu lindi në Kavallë të Greqisë së sotme, në vitin 1769, në një familje shqiptare të thjeshtë. Megjithatë, për shkak të zgjuarsisë dhe aftësive të tij ushtarake, ai u ngrit shpejt në radhët e komandantëve të lartë të Perandorisë Osmane.

Në fillim të shekullit të XIX, Egjipti ishte një vend në trazira. Ishte një provincë osmane, por fuqitë lokale si mamelukët dhe beduinët e kishin copëtuar kontrollin e vendit. Pas një periudhe pushtimesh të jashtme nga francezët e Napoleon Bonapartës, Egjipti ishte në gjendje të pasigurtë politike dhe shoqërore. Në këtë kaos, Muhamed Aliu u dërgua nga Porta e Lartë (qeveria osmane) për të rivendosur rendin në Egjipt.

I zgjuar dhe ambicioz, Muhamed Aliu kuptoi se kishte mundësi të madhe për ta shndërruar Egjiptin në një fuqi të pavarur dhe të madhe. Nëpërmjet aleancave të zgjuara, si dhe duke eliminuar kundërshtarët e tij politikë, përfshirë mamelukët në masakrën famëkeqe të Kalasë së Kajros në vitin 1811, ai mori kontrollin absolut të vendit. Porta e Lartë, e cila kishte nevojë për një lider të fortë në Egjipt për të kontrolluar këtë provincë strategjike, e pranoi sundimin e tij dhe e emëroi vali (guvernator) të Egjiptit në vitin 1805.

Muhamed Aliu nuk ndaloi këtu. Ai kishte një vizion për ta modernizuar Egjiptin dhe për ta bërë atë një fuqi të vërtetë. Ndërmori reforma të thella në ushtri, duke e ndërtuar atë sipas modelit evropian. Ai rekrutoi oficerë evropianë për të trajnuar ushtarët egjiptianë dhe themeloi shkolla ushtarake për të edukuar komandantët e rinj. Ai reformoi gjithashtu administratën dhe financat e shtetit, duke ngritur një sistem tatimor më efektiv dhe duke ndërtuar infrastruktura të reja, përfshirë kanale të ujitjes për të zhvilluar bujqësinë.

Një nga arritjet më të mëdha të tij ishte zhvillimi i industrisë së pambukut, duke e shndërruar Egjiptin në një nga prodhuesit kryesorë të pambukut në botë. Ai gjithashtu nxiti ndërtimin e fabrikave dhe reformoi sistemin e arsimit, duke dërguar studentë egjiptianë për të studiuar në Evropë.

Ambiciet e tij nuk përfunduan vetëm brenda kufijve të Egjiptit. Muhamed Aliu u përfshi në disa luftëra kundër Perandorisë Osmane, duke synuar zgjerimin e territorit të tij dhe duke u bërë një fuqi rajonale e pavarur. Ai arriti të zgjeronte kontrollin e tij deri në Sudan dhe Sirinë e sotme, duke sfiduar autoritetin e Portës së Lartë. Këto ambicie çuan në disa konflikte të armatosura me osmanët dhe fuqitë e tjera evropiane, por në fund Muhamed Aliu ruajti kontrollin mbi Egjiptin dhe e bëri atë de facto të pavarur nga sundimi osman.

Përfundimisht, Muhamed Aliu themeloi një dinasti që sundoi Egjiptin deri në vitin 1952, kur monarkia egjiptiane u rrëzua nga revolucioni i udhëhequr nga Gjeneral Naser. Një nga trashëgimtarët e tij më të shquar ishte nipi i tij Ismail Pasha, i cili luajti një rol të rëndësishëm në ndërtimin e Kanalit të Suezit dhe modernizimin e mëtejshëm të vendit.

Muhamed Aliu dhe familja e tij formuan bazat e Egjiptit modern. Reformat e tij ekonomike, ushtarake dhe shoqërore ishin thelbësore për të shndërruar Egjiptin nga një provincë osmane e destabilizuar në një fuqi të fortë rajonale. Familja shqiptare e Muhamed Aliut u bë një nga më të fuqishmet e asaj kohe, duke ndikuar jo vetëm në historinë e Egjiptit, por edhe në të gjithë rajonin.

Video

Kryetarja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen: “Groenlanda i përket popullit të saj. Prandaj, i takon Danimarkës dhe Groenlandës, dhe vetëm atyre, të vendosin për çështjet që lidhen me Danimarkën dhe Groenlandën. Groenlanda është pjesë e NATO-s.”

Dy anije cisternë u shënjestruan nga një sulm me dronë në Detin e Zi, i raportuar në orët e para të mëngjesit në një zonë detare pranë portit të Novorossiysk. Në rrjetet sociale është publikuar një video ku shihet momenti kur një dron godet cisternën “Delta Harmony”, megjithëse rrethanat e plota të sulmit mbeten ende të paqarta. Sipas të dhënave, njëra prej cisternave është “Delta Harmony”, e operuar nga kompania greke Delta Tankers, e cila pritej të ngarkonte naftë nga Tengizchevroil. Anija tjetër është “Matilda”, e operuar nga kompania greke Thenamaris, e planifikuar për të ngarkuar naftë nga Karachaganak.

13 dhjetor 2021. Sali Berisha për shpenzimet e Kuvendit të Rithemelimit: Janë bërë transparente dhe do bëhet çdo qindarkë për shpenzimet e Kuvendit, të cilat ju garantoj se janë minimumi 50 herë më të ulëta sesa shpenzimet që paraqet pengmarrësi Edi Rama me pengun e tij Lulzim Basha në mediat e tyre. Por çdo gjë do bëhet transparente, me fatura dhe gjithçka tjetër. Pas 4 vitesh nuk ka ende asnjë transparencë.

Disa qindra fermerë u mblodhën sot përpara Asamblesë Kombëtare në Paris për të protestuar kundër marrëveshjes tregtare mes Bashkimit Evropian dhe Mercosur-it. Gjatë protestës, fermerët ndërmorën një veprim simbolik duke derdhur rreth 25 tonë patate përpara ndërtesës së Asamblesë Kombëtare, si shenjë kundërshtimi ndaj politikave që, sipas tyre, rrezikojnë seriozisht bujqësinë vendase franceze. Protestuesit shprehën shqetësimin se marrëveshja me Mercosur-in do të lehtësonte importin e produkteve bujqësore nga Amerika e Jugut, të cilat prodhohen me standarde më të ulëta mjedisore dhe sociale, duke krijuar konkurrencë të padrejtë për fermerët evropianë.

Doni të informoheni të parët për lajme ekskluzive?

Bashkohuni me grupin tonë privat.

opinion

Opinionet e shprehura i përkasin autorëve dhe nuk përfaqësojnë qendrimin e redaksisë.

Histori të harruara

Më shumë lajme