Një pikëpamje që ka nisur të qarkullojë gjithnjë e më shumë lidhur me luftën mes Iranit, SHBA-së dhe Izraelit është se Teherani ka dalë fitues nga përballja.
Megjithatë, sipas një analize të CNN, ky përfundim mund të jetë i parakohshëm, pasi zhvillimet e fundit tregojnë se balanca e presionit mund të jetë duke ndryshuar në favor të Washingtonit.
Argumenti se Irani ka fituar është i drejtpërdrejtë: Pavarësisht sulmeve intensive amerikane dhe izraelite, qeveria iraniane vijon të jetë në pushtet, arsenali raketor mbetet një kërcënim për rajonin dhe Teherani ruan ende aftësinë për të penguar transportin detar përmes Ngushticës së Hormuzit. Për muaj me radhë, kjo aftësi i ka dhënë Iranit një kartë të rëndësishme presioni ndaj SHBA-së dhe ekonomisë globale.
Por CNN argumenton se situata ka ndryshuar dhe konflikti mund të ketë hyrë në një fazë të re.
Sipas analizës, lufta është zhvilluar në katër akte. I pari nisi me sulmet ajrore të 28 shkurtit dhe vazhdoi për rreth gjashtë javë. Akti i dytë u karakterizua nga armëpushimi dhe negociatat që kulmuan me Memorandumin e Mirëkuptimit të 17 qershorit. Më pas, Irani dhe SHBA-ja u përfshinë sërish në një përshkallëzim, ndërsa tensionet u përqendruan veçanërisht te Ngushtica e Hormuzit.
Tashmë, sipas CNN, konflikti ka hyrë në atë që mund të konsiderohet si “akti i katërt”: Presioni ekonomik dhe ushtarak amerikan ndaj Iranit.
Që nga mesi i korrikut, SHBA-ja ka forcuar masat ndaj porteve iraniane dhe tregtisë së naftës, ndërsa forcat amerikane janë angazhuar për sigurimin e korridoreve detare dhe mbrojtjen e anijeve tregtare që kalojnë nëpër Hormuz.
Sipas të dhënave të cituara në analizë, flukset e naftës përmes Ngushticës janë rikuperuar në rreth dy të tretat e niveleve të para luftës. Kjo, sipas CNN, tregon se presioni mund të jetë duke kaluar nga Washingtoni drejt Teheranit.
Irani hyri në konflikt pas vitesh sanksionesh dhe vështirësish ekonomike. Situata e tij ekonomike është përkeqësuar më tej gjatë luftës, me inflacion të lartë, zhvlerësim të monedhës dhe humbje të vendeve të punës. Për CNN, këto faktorë janë thelbësorë për të kuptuar se sa gjatë mund të vazhdojë regjimi iranian të përballojë presionin.
Në këtë situatë, Teherani ka ende disa karta në dorë. Ai mund të kërcënojë sërish transportin detar në Hormuz, të godasë infrastrukturën energjetike në vendet e Gjirit ose të mbështetet te grupet aleate në rajon, përfshirë Huthit në Jemen.
Megjithatë, analiza vlerëson se këto taktika deri tani nuk kanë prodhuar rezultatin e synuar. Përpjekjet për të kufizuar trafikun detar përmes Hormuzit nuk kanë arritur të shkaktojnë ndërprerjen e plotë të qarkullimit, ndërsa transporti global është rikuperuar.
Një tjetër pikë kyçe është programi bërthamor iranian. Për Washingtonin, heqja dorë nga pasurimi i uraniumit dhe garantimi i lirisë së lundrimit në Hormuz mbeten ndër objektivat kryesore. Për udhëheqjen iraniane, pranimi i këtyre kërkesave do të mund të interpretohej si shenjë dobësie.
CNN paralajmëron se presioni i shtuar mund të sjellë edhe një reagim më agresiv nga Teherani. Irani mund të përpiqet të përdorë sërish armët dhe aleatët e tij rajonalë për të rritur kostot ekonomike dhe politike për SHBA-në.
Megjithatë, sipas analizës, presidenti Donald Trump duket më i vendosur nga sa kishin parashikuar drejtuesit iranianë.
Në këtë përballje, çështja kryesore mund të jetë “pika e thyerjes”. Irani ka argumentuar prej dekadash se nuk dorëzohet përballë presionit të jashtëm, ndërsa zyrtarët iranianë kanë deklaruar se sanksionet dhe bllokadat janë të destinuara të dështojnë.
Por analiza e CNN vë në dukje se edhe regjimet dhe organizatat që duken të paprekshme mund të arrijnë një pikë ku presioni bëhet i papërballueshëm.
Për këtë arsye, është ende herët për të shpallur një fitues të konfliktit. Përballja mes SHBA-së dhe Iranit mund të zgjasë për një kohë të gjatë dhe të marrë forma të ndryshme.
Megjithatë, ajo që duket se ka ndryshuar është pozicioni strategjik. Nëse SHBA-ja arrin të mbajë të hapura rrugët tregtare përmes Hormuzit dhe të kufizojë të ardhurat iraniane nga nafta, presioni mbi Teheranin mund të rritet ndjeshëm.
Sipas CNN, “akti i katërt” i konfliktit mund të jetë shumë më i rëndësishëm nga sa duket. Për herë të parë që nga fillimi i përshkallëzimit, dinamika e luftës mund të jetë duke favorizuar Washingtonin dhe jo Teheranin.
