Trump kërcënon me largimin e SHBA nga NATO: “Është një tigër letre, nuk ishte aty për ne në luftën kundër Iranit”
Presidenti amerikan, Donald Trump, ka deklaruar se po shqyrton seriozisht tërheqjen e Shteteve të Bashkuara nga NATO, pasi aleanca nuk iu bashkua luftës së tij kundër Iranit. Në një intervistë për gazetën britanike The Telegraph, ai e cilësoi NATO-n një “tigër letre” dhe la të kuptohet se qëndrimi i SHBA në aleancë është tashmë në pikëpyetje serioze.
Trump tha se refuzimi i aleatëve për të mbështetur operacionin për rihapjen e Ngushticës së Hormuzit ka rritur ndjeshëm zhgënjimin e Uashingtonit ndaj partnerëve evropianë.
I pyetur nëse po e rishqyrtonte anëtarësimin e SHBA-së në NATO pas konfliktit, ai u përgjigj: “Oh po, do të thoja se është përtej çdo rishqyrtimi. Nuk u ndikova kurrë nga NATO. Gjithmonë e dija që ata ishin një tigër letre, dhe Putini e di këtë edhe vetë.”
Aleatët e NATO-s kanë hezituar të dërgojnë anije luftarake për të ndihmuar në rihapjen e Ngushticës së Hormuzit, një rrugë detare strategjike nga e cila kalon rreth 20 për qind e naftës botërore. Mbyllja e saj nga Teherani për disa javë ka çuar në rritje të ndjeshme të çmimeve të energjisë dhe ka shtuar frikën për një recesion global.
Trump kritikoi gjithashtu edhe Mbretërinë e Bashkuar dhe kryeministrin britanik Keir Starmer për refuzimin e përfshirjes në luftën amerikano-izraelite kundër Iranit. Ai vuri në dyshim edhe gatishmërinë e Marinës Mbretërore britanike.
“Nuk keni as marinë. Jeni shumë të vjetër dhe keni pasur transportues aeroplanësh që nuk funksiononin”, deklaroi Trump.
Ai shtoi se nuk ka ndërmend t’i tregojë Starmerit se çfarë duhet të bëjë, por ironizoi politikat energjetike të qeverisë britanike duke thënë se kryeministri britanik është më i interesuar për “mullinjtë e erës të kushtueshëm që po rrisin çmimet e energjisë”.
Tensionet mes SHBA-së dhe aleatëve të saj janë rritur edhe më tej pas deklaratave të Sekretarit amerikan të Shtetit, Marco Rubio, i cili akuzoi NATO-n se është një “rrugë me një kah”.
Në një intervistë për Fox News, Rubio tha se SHBA do të duhet të rishqyrtojë marrëdhënien me NATO-n pasi të përfundojë lufta në Iran.
“Nëse NATO është vetëm për ne që mbrojmë Evropën kur ata sulmohen, por ata nuk na japin akses në bazat e tyre kur kemi nevojë për to, kjo nuk është një marrëveshje shumë e mirë”, u shpreh ai.
Trump konfirmoi se ishte i kënaqur me komentet e Rubios dhe paralajmëroi se mund të ketë ndryshime të mëdha në marrëdhëniet mes SHBA-së dhe aleancës.
Presidenti amerikan pritet të mbajë një fjalim drejtuar kombit në orën 21:00 të së mërkurës për të dhënë një përditësim mbi zhvillimet e luftës me Iranin. Ai deklaroi gjithashtu se konflikti mund të përfundojë brenda “dy ose tre javësh”, duke theksuar se objektivi i vetëm i operacionit është ndalimi i Iranit nga zhvillimi i armëve bërthamore.
Sipas The Telegraph, administrata amerikane po shqyrton edhe një riorganizim të NATO-s që do të ndëshkonte vendet që nuk përmbushin kërkesat e Uashingtonit për shpenzimet në mbrojtje. Një nga propozimet që po diskutohet është një model “pagesë për të luajtur”, i cili do të kufizonte rolin e aleatëve që nuk kontribuojnë mjaftueshëm në vendimmarrje brenda aleancës.
Burime pranë presidentit kanë bërë të ditur gjithashtu se Trump po shqyrton edhe tërheqjen e trupave amerikane nga Gjermania.
Debati ka hapur edhe pikëpyetje mbi Nenin 5 të NATO-s, klauzolën e mbrojtjes së ndërsjellë sipas së cilës një sulm ndaj një anëtari konsiderohet sulm ndaj të gjithëve. Ky nen është aktivizuar vetëm një herë, pas sulmeve terroriste të 11 shtatorit 2001 ndaj SHBA-së, kur NATO mbështeti operacionet ushtarake në Afganistan.
