Bota 8 Shtator 2025, 16:19 Nga VNA

Çfarë ndodh nëse vrima e ozonit vazhdon të tkurret?

Ndaje në Whatsapp
Çfarë ndodh nëse vrima e ozonit vazhdon të tkurret?

Prej disa kohësh, komuniteti shkencor duket se është më së shumti dakord se "shëndeti" i shtresës së ozonit në stratosferë po përmirësohet gradualisht. Dhe kjo është pa dyshim një gjë e mirë, pasi shtresa e ozonit mbron jetën në Tokë nga rrezatimet ultravjollcë të emetuara nga Dielli. Gjërat, megjithatë, komplikohen kur marrim parasysh faktin që ozoni është gjithashtu një gaz serrë.

Në këtë drejtim, rezultatet e një studimi të publikuar në revistën Atmospheric Chemistry and Physics sugjerojnë se "shërimi" i shtresës së ozonit mund të kontribuojë në ngrohjen globale me rreth 40% më shumë sesa ishte parashikuar më parë.

Më konkretisht, autorët e studimit kanë simuluar përmes modeleve kompjuterike se si do të ndryshojë atmosfera deri në vitin 2050 dhe çfarë efektesh do të kenë këto ndryshime në sasinë e nxehtësisë së bllokuar pranë sipërfaqes së Tokës. Parametrat e përdorur janë menduar për të simuluar një skenar me pak zbatim të masave kundër ndotjes së ajrit, por njëkohësisht me eliminim gradual të CFC-ve dhe HCFC-ve. Këta të fundit janë gazra që dëmtojnë shtresën e ozonit dhe që, për më tepër, janë vetë gazra serrë. Janë ndaluar nga Protokolli i Montrealit, që hyri në fuqi në vitin 1989 dhe është ratifikuar nga 197 vende, përfshirë Italinë. Që prej atëherë, emetimi i substancave që dëmtojnë ozonin është kufizuar ndjeshëm.

“Vendet po bëjnë gjënë e duhur duke vazhduar ndalimin e substancave kimike të quajtura CFC dhe HCFC që dëmtojnë shtresën e ozonit mbi Tokë. Megjithatë, edhe pse kjo ndihmon në riparimin e shtresës mbrojtëse të ozonit, kemi zbuluar se ky rikuperim i ozonit do ta ngrohë planetin më shumë nga sa kishim menduar fillimisht”, shpjegon Bill Collins, autori i parë i studimit dhe pedagog në departamentin e meteorologjisë në Universitetin e Reading (Mbretëria e Bashkuar).

Sipas simulimeve, një pjesë e këtij kontributi në ngrohjen globale vjen pikërisht nga rikthimi i shtresës së ozonit në stratosferë, dhe një pjesë tjetër nga akumulimi i pararendësve të ozonit (si pasojë e aktiviteteve njerëzore, si qarkullimi i automjeteve dhe veprimtaria e fabrikave) në pjesën e atmosferës më pranë sipërfaqes së Tokës.

Vrima në shtresën e ozonit mbi Antarktidë duket se ndjek prirje të pazakonta.

Megjithatë, mbrojtja e shtresës së ozonit mbetet thelbësore për shëndetin e njeriut, si edhe për mbrojtjen e kafshëve dhe bimëve. Ekspozimi ndaj niveleve të larta të rrezatimeve ultravjollcë – ato që bllokohen pjesërisht nga ozoni – rrit për shembull rrezikun për kancer të lëkurës. Po ashtu, një studim i publikuar në vitin 2024 në Global Change Biology paralajmëronte për rrezikun që u kanoset specieve të kafshëve që jetojnë në Antarktidë nëse ekspozohen ndaj niveleve të larta të këtyre rrezatimeve.

Njëkohësisht, ky kërkim i ri sugjeron se politikat klimatike duhet të përditësohen për të marrë parasysh ndikimin më të madh ngrohës që shkaktohet nga përmirësimi gradual i shtresës së ozonit.

 

 

Video

Ti nuk numëron veten, se po ta numëroje do ishin 13 milion. Hy e dil.

Drejtori i Përgjithshëm i Policisë, Skënder Hitaj, takim me kreun e SPAK, Klodian Braho.

Mjekë e spitale ka. Mungojnë menaxherët.

Ministrja premton në Lezhë shërbime onkologjike me të njëjtin standart si në Onkologjikun në Tiranë. Lezhianët nuk dinë nëse duhet të gëzojnë apo të tmerrohen nga ky premtim.

Doni të informoheni të parët për lajme ekskluzive?

Bashkohuni me grupin tonë privat.

opinion

Opinionet e shprehura i përkasin autorëve dhe nuk përfaqësojnë qendrimin e redaksisë.

Histori të harruara

Më shumë lajme