Kryeministri britanik, Sir Keir Starmer, ka njoftuar një ndryshim të madh në politikën e jashtme të Mbretërisë së Bashkuar, duke deklaruar se Britania do të njohë zyrtarisht shtetin e Palestinës. Kjo lëvizje, që vjen mes një situate tragjike në Gaza, shihet si një “levë diplomatike” për të ringjallur procesin e paqes dhe për të ofruar një mundësi reale për zgjidhjen me dy shtete.
Starmer deklaroi se ishte i gatshëm ta shtynte njohjen nëse Izraeli do të merrte hapa të qarta për t’i dhënë fund tragjedisë në Gaza, do të pranonte një armëpushim dhe do të angazhohej për paqe afatgjatë. Por reagimi i menjëhershëm refuzues i qeverisë izraelite e bëri të qartë se njohja britanike është pothuajse e pakthyeshme, sipas burimeve diplomatike në Londër.
Megjithatë, Starmer nuk pret që kjo njohje të sjellë menjëherë një shtet palestinez funksional, pasi shumë izraelitë e shohin një gjë të tillë si të papranueshme. Qëllimi, sipas diplomatëve britanikë, është të fuqizohen zërat moderatë në të dy anët dhe të rikthehet shpresa për paqe.
Reagimi izraelit ishte i ashpër. Kryeministri Benjamin Netanyahu, përmes një postimi në rrjetet sociale, e quajti lëvizjen britanike një “shpërblim për terrorizmin e Hamasit” dhe e akuzoi Starmer për “pajtim me xhihadistët”. Ai theksoi se një shtet palestinez do të ishte një kërcënim i menjëhershëm për Izraelin dhe për Perëndimin.
Netanyahu, që varet nga mbështetja e ekstremistëve nacionalistë në qeveri, ka qenë gjithmonë kundër zgjidhjes me dy shtete. Ai pretendon se një shtet palestinez do të përdorej si platformë për sulme të tjera si ai i 7 tetorit 2023, kur Hamas vrau rreth 1,200 njerëz në Izrael dhe rrëmbeu dhjetëra pengje. Përgjigjja izraelite solli dhjetëra mijëra viktima civile në Gaza dhe një shkatërrim masiv.
Në anën tjetër, Sekretari i Jashtëm britanik, David Lammy, u prit me duartrokitje në OKB pas deklaratës së njohjes. Ai theksoi se “nuk ka kontradiktë mes sigurisë së Izraelit dhe shtetësisë palestineze – përkundrazi”. Ai kritikoi qëndrimin e Netanyahut si të gabuar moralisht dhe strategjikisht, dhe theksoi përgjegjësinë historike të Britanisë në konfliktin izraelito-palestinez.
Lammy përmendi edhe të kaluarën koloniale britanike, përfshirë Deklaratën Balfour të vitit 1917, ku Britania premtonte krijimin e një shtëpie kombëtare për hebrenjtë, por gjithashtu premtonte që të mos dëmtonte të drejtat e komuniteteve johenebre në Palestinë – një premtim që ai tha se nuk u mbajt kurrë për palestinezët.
Konferenca në OKB, e kryesuar nga Franca dhe Arabia Saudite, solli një dokument prej shtatë faqesh me hapa konkretë për rifillimin e procesit të paqes, përfshirë një dënim të qartë të Hamasit nga shtetet arabe.
Me vendimin për njohjen e shtetit palestinez, Britania dhe Franca – dy anëtare të përhershme të Këshillit të Sigurimit të OKB-së – po sfidojnë përpjekjet izraelite ki për të bllokuar çdo avancim drejt shtetësisë palestineze. Kjo lëvizje konsiderohet një goditje për izolimin diplomatik në rritje të Izraelit.
Njohja e Palestinës nga Britania është përshkruar si një përpjekje për të riparuar një padrejtësi historike dhe për të çelur një derë që për dekada është konsideruar e mbyllur. Ajo përfaqëson një përpjekje serioze për të ringjallur shpresën për paqe në Lindjen e Mesme.
