SHBA dhe BE arrijnë marrëveshje historike tregtare mes tensioneve me Kinën
Pas javësh negociatash të tensionuara mes zyrtarëve më të lartë tregtarë, Shtetet e Bashkuara dhe Bashkimi Europian kanë arritur më në fund një marrëveshje kuadër për tregtinë – vetëm një ditë para raundit të radhës të bisedimeve të SHBA-së për tarifat me Kinën.
Marrëveshja u arrit gjatë një takimi ballë për ballë mes Presidentit amerikan Donald Trump dhe Presidentes së Komisionit Europian Ursula von der Leyen, duke ndjekur një model të ngjashëm me marrëveshjet e tjera ku përfshirja direkte e Trump ka qenë vendimtare për përparim, edhe kur shanset për sukses dukeshin të vogla.
Administrata Trump e ka quajtur këtë një fitore të madhe – dhe në shumë drejtime është e tillë. Por nuk është as një humbje totale për Brukselin. Siç theksoi në rrjetin social X zv/presidenti JD Vance, “E gjithë shtypi europian po lavdëron presidentin për marrëveshjen që negocioi në emër të amerikanëve”, ndërsa ironizoi se “nesër media amerikane me siguri do të shkruajë: ‘Donald Trump mori vetëm 99.9% të asaj që kërkoi’.”
Tarifa e re 15% që do të aplikohet ndaj mallrave europiane është më e ulët se kërcënimi fillestar prej 30%, por gjithsesi përbën një rritje të ndjeshme krahasuar me nivelet e mëparshme. Për më tepër, kjo tarifë është më e lartë se ajo e vendosur për Britaninë e Madhe (10%) dhe shumë më e lartë se tarifat para “Ditës së Çlirimit” të shpallur nga Trump në prill.
Megjithatë, BE ka arritur të sigurojë disa përjashtime të rëndësishme: tarifa më e ulët do të aplikohet për eksporte strategjike si farmaceutikë dhe gjysmëpërçues. Prodhuesit europianë të makinave gjithashtu do të përballen me një tarifë 15% në vend të tarifës globale 25% të prezantuar më parë.
Në këmbim, BE ka pranuar të hapë tregun e saj për eksportet amerikane me tarifa zero në disa kategori të caktuara. Ndërkohë, çeliku dhe alumini europian do të vazhdojnë të taksohen me 50% në tregun amerikan.
Komisioni Europian kishte paralajmëruar masa hakmarrëse që do të përfshinin tarifa ndaj 100 miliardë euro mallrash amerikane, përfshirë produkte bujqësore, pjesë avionësh dhe whiskey. Një listë 217 faqesh me objektivat e mundshme u publikua në maj. Por pozicioni i negociimit i BE-së ishte dobësuar nga rritja e ngadaltë ekonomike dhe një mjedis i pasigurt global, të cilin edhe Banka Qendrore Europiane e kishte theksuar javën e kaluar si faktor rreziku.
Për BE-në, shmangia e një lufte tregtare me ekonominë më të madhe të botës dhe reduktimi i pasigurisë në tregje duket se kanë peshuar më shumë se kostoja e tarifave të reja. Në prapaskenë, Brukseli është gjithashtu i vetëdijshëm për varësinë e tij të madhe nga SHBA në fushën e sigurisë, përfshirë ndihmën për Ukrainën dhe prezencën ushtarake amerikane në Europë.
Nga ana tjetër, për Presidentin Trump, marrëveshja përfaqëson një tjetër triumf pas marrëveshjes së ngjashme me Japoninë javën e kaluar. Marrëveshja pritet të sjellë rreth 90 miliardë dollarë të ardhura nga tarifat bazuar në shifrat e vitit të kaluar dhe parashikon që BE të blejë produkte energjetike dhe armë amerikane me vlera qindra miliarda dollarë.
Trump deklaroi gjithashtu se BE do të investojë 600 miliardë dollarë në SHBA, përfshirë në pajisje ushtarake amerikane, dhe do të shpenzojë 750 miliardë për energji. Marrëveshja po cilësohet si një moment historik në marrëdhëniet mes Uashingtonit dhe Brukselit.
