Filmi i shumëpritur “The Odyssey” i Christopher Nolan nuk po ndez debat vetëm si një superprodhim hollivudian. Për revistën prestigjioze The Economist, ai është një pasqyrë e mënyrës se si Perëndimi i shekullit XXI i lexon mitet e lashta – dhe jo domosdoshmërisht një rrëfim besnik i Homerit.
Në analizën e saj me titull “A very silly adaptation of ‘The Odyssey’”, revista argumenton se polemikat që shpërthyen përpara premierës tregojnë se publiku i sotëm është më i përqendruar te debatet identitare dhe kulturore sesa te vetë historia.
Që përpara daljes së filmit në kinema, rrjetet sociale u mbushën me kritika për zgjedhjet artistike të Nolanit. U diskutua gjithçka: nga aktorja që interpreton Helenën, ngjyra e pendës në helmetën e Odiseut, armaturat e ushtarëve që disa i krahasuan me Batman-in, deri te përdorimi i anglishtes moderne, ku Telemaku i drejtohet babait të tij me fjalën “Dad”. Madje, një koment në YouTube u bë viral: “Edhe po ta shihja në avion, prapë do të largohesha.”
Sipas The Economist, këto debate nuk kanë të bëjnë vetëm me filmin. Ato tregojnë një prirje të kohës sonë për ta gjykuar çdo vepër artistike sipas standardeve të politikës së identitetit, korrektësisë historike apo përfaqësimit kulturor, duke e zhvendosur vëmendjen nga mesazhi artistik.
Revista thekson se çdo brez e rishkruan Homerin sipas shqetësimeve të veta. Ashtu si James Joyce e zhvendosi “Odisenë” në Dublinin e shekullit XX, edhe Nolan e rikrijon mitin për audiencën e sotme. Problemi, sipas analizës, është se publiku modern duket më i interesuar të verifikojë nëse përkrenarja është historikisht e saktë apo nëse personazhet përdorin theksin “e duhur”, sesa të diskutojë temat universale të veprës: luftën, kthimin në shtëpi, identitetin dhe natyrën njerëzore.
Ironikisht, vetë polemikat konfirmojnë idenë kryesore të revistës: filmi mund të jetë më pak një histori për Odiseun dhe më shumë një histori për ne. Për mënyrën se si shoqëritë perëndimore e kanë kthyer kulturën në një fushë beteje, ku edhe një poemë 2800-vjeçare nuk mund t’u shpëtojë debateve të kohës.
Megjithatë, ndryshe nga The Economist, një pjesë e madhe e kritikës ndërkombëtare e ka vlerësuar filmin si një nga veprat më të arrira të Nolanit, duke lavdëruar mënyrën se si ai e shndërron udhëtimin e Odiseut në një reflektim modern mbi traumën e luftës, fajin dhe kërkimin e identitetit.
